Üniversitelerin İçinde Doğdukları Kentlere Yönelik Sosyal ve Kültürel İşlevleri: Adıyaman Örneği

The new form of the universities that are shaped by the pressures of keeping up with the economic, political, social and cultural changes that the societies face is multiversity. The concept of multiversity attracts attention to the fact that the institution has transformed into a multifunctional form dependent to the evolution of society. Universities are no longer institutions which were indifferent to their social environment and buried into their ivory towers. The new university is sensitive to the needs of the community and carries its services beyond campus boundaries. With this structural differentiation, the universities have become the actors involved in social and cultural development of their regions. The universities in Turkey are also seen as institutions that will contribute to reduce inequalities between regions by improving social, economic and cultural structure of the cities into which they were born. The aim of this research is to determine the changes/improvements that the universities -spreaded all over the country with the slogan of "an university in every city"- have created in the social and cultural structure of the cities where they were established as means of development for removing interregional inequalities and to define the attitudes and the opinions of urban residents in the case of Adıyaman city and Adıyaman University. The research in which mixed method used reveals that –when the net balance of functional consequences is considered- the university has positive functions in the social and cultural change/development of the city.

Toplumların uğradığı iktisadi, siyasi, sosyal ve kültürel değişimlere ayak uydurma baskısıyla biçimlenen üniversitelerin çağımızda ulaştığı form multiversitedir. Multiversite kavramı, kurumun parçası olduğu toplumun evrimine bağlı bir dönüşüm geçirerek çok işlevli bir hale geldiğine dikkat çekmektedir. Artık üniversiteler sosyal çevrelerine kayıtsız ve fildişi kulelerine gömülmüş münzevi kurumlar değildir. Yeni üniversite toplumun ihtiyaçlarına duyarlıdır ve hizmetlerini kampüs sınırlarının ötesine taşımaktadır. Bu yapısal farklılaşma ile birlikte üniversiteler, bulundukları bölgelerin sosyal ve kültürel gelişiminde rol alan aktörler haline gelmiştir. Türkiye’de de üniversiteler, içine doğdukları kentlerin toplumsal, ekonomik ve kültürel yapısını geliştirerek bölgeler arası eşitsizliği gidermeye katkıda bulunacak kurumlar olarak görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, “her ile bir üniversite” politikasıyla sayıları hızla artarak ülke sathına yayılan üniversitelerin, bölgeler arası eşitsizliği giderecek bir gelişme aracı olarak, kuruldukları kentlerin toplumsal ve kültürel yapısında meydana getirdiği değişimleri/gelişimleri, kent sakinlerinin bu konudaki tutumlarını ve kanaatlerini Adıyaman kenti ve Adıyaman Üniversitesi örneğinde tespit etmektir. Karma yöntemin kullanıldığı araştırma -işlevsel sonuçların net dengesine bakıldığında- üniversitenin kentin sosyal ve kültürel değişiminde/gelişiminde olumlu işlevlere sahip olduğunu ortaya koymaktadır.