Parafililer ve DSM’lerdeki seyri
Öz
Paraphilia” sözcüğü Eski Yunanca’da “yanında, civarında” anlamındaki “para” sözcüğü ile “sevgi, sevi” anlamındaki “philia” kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Parafili konusunda ve neyin normal ve karşısında neyin sapkın ya da bozuk davranış olduğunu tanımlamada psikiyatri alanında büyük tartışmalar bulunmaktadır. Bu durum kısmen, cinsel normların zaman içindeki ve kültürler arasındaki değişiminden kaynaklanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hazırlanan ICD-10 (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) sınıflandırması parafili için spesifik bir tanımlama getirmemiştir. Bu nedenle dünya genelinde kullanılan parafili tanımı için bakılacak yer Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı (DSM)’dır. 1952 yılında Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından yayınlanan ilk DSM’de (DSM-1) sosyopatik kişilik rahatsızlığının türü olarak karşılaşılan parafililerin, zaman içerisinde kılavuzlardaki yeri, tanımı, tanı kriterleri değişikliklere uğramıştır. Günümüzde kullanılan DSM-5 kılavuzunda parafililer, “parafili bozuklukları” adıyla ayrı bir başlıkta yer alır hale gelmiştir. Bu çalışmada parafililerin etiyolojisi, tanı kriterleri ve DSM kılavuzlarındaki değişimlerine etki eden faktörleri incelenecek ve parafililerin DSM-1’den DSM-5’e kadar olan tüm el kitaplarındaki (DSM-1, DSM-2, DSM-3, DSM-3R, DSM-4, DSM-4TR ve DSM-5) seyri değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agmo, A. (2007). Functional and dysfuncional sexual behaviour: a syntesis of neuroscience and comparative psychology. UK: Elsevier Inc.
- American Psychiatric Association. (1952). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-I). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (1968). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-II). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (1980). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed.; DSM–III.). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (1987). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed., rev.; DSM–III–R). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.; DSM–IV). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed., text rev.; DSM–IV–TR). Washington, DC: Author.
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, (Fifth Edition; DSM-V). Washington, DC: Author.
- Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı. (DSM-5Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı’ndan, Çev. Köroğlu, E.). Beşinci baskı, Hekimler Yayın Birliği: Ankara.
- Balon, R. (2016). Practical guide to paraphilia and paraphilic disorders. Springer International Publishing Switzerland: USA. DOI: 10.1007/978-3-319-42650-1