Dijital Çağda Türkiye’de Gazete Arşivleri

Bu çalışmada genel olarak demokratik bir kamusal alan açısından arşivcilik ve gazetecilik mesleklerinin taşıdığı önemi ve rolü ele alınmakta ve birbiriyle ilişkili bir biçimde tartışılmaktır. Araştırma ile Türkiye’de gazete arşivciliğindeki genel durumu tespit etmek ve bu alanda  dijitalleşme ile ortaya çıkan dönüşümlerin demokratik bir kamusal alanın inşasına etkilerini görünür kılmak amaçlanmaktadır. Bu nedenle çalışmada öncelikle hem gazetecilik hem de arşivcilik ile ilgili literatür birbiriyle ilişkili ve demokrasi açısından önemi çerçevesinde tartışılmıştır. Daha sonra çalışmanın amacı doğrultusunda Hürriyet, Milliyet gazetelerinden gazeteci ve arşivcilerinden  ve Milli Kütüphane’nin arşivci ve kütüphanecilerinden oluşan toplam  yedi kişi ile derinlemesine görüşme tekniği ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular analiz edilecektir. Görüşmelerde Türkiye’deki gazete arşivciliğinin genel durumu, manuel arşivcilik ve dijitalleşme ile birlikte gazete arşivciliğinde ortaya çıkan dönüşümler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bulgular demokratik bir kamusal alanın inşasında dijital arşivciliğin getirdiği yenilikler, olanakları ve kısıtlılıklar bağlamında yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda dijitalleşmenin arşivcilik alanına, özellikle depolama, koruma, erişim gibi açılardan önemli kolaylıklar getirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte erişim konusunda uygulamadaki bazı kısıtlılıklar demokratik bir toplumda kamuoyunun bilgiye engelsiz ve eşit bir şekilde ulaşabilmesi açısından çeşitli sorunlara yol açmaktadır.  

This study generally focuses on newspaper archives in relation with the democratic system in which they developed and also their importance in the formation of democratic public sphere. We mainly try to analyze and understand with this study the general situation of newspaper archives and how the digitization of archives affects and the functions in construction of the democratic public sphere in Republic of Turkey. Together with the digitalization process, which possibilities have emerged in terms of transparency and accessibility therefore in terms of freedom of communication on public’s reach to newspaper archives is the main question asked in this paper. Within the scope of this study, literature review was conducted to discuss the relationship between democracy and public space and newspaper archives and to collect data on both manual and digital newspaper archives in Turkey in-depth interview technique has been chosen as research method. Within the scope of this study, literature review was conducted to discuss the relationship between democracy and public space and newspaper archives and to collect data on both manual and digital newspaper archives in Turkey in-depth interview technique has been chosen as research method. With two of Turkey's largest national newspaper and a total of 7 people from the national library of interviews were conducted in Ankara and Istanbul. The findings will be interpreted in the context of innovations, possibilities and constraints of digital archiving in the construction of a democratic public sphere.