Cumhuriyet Dönemi Kadın Dergileri (1923-1992)
Öz
Bu derlemede Cumhuriyet dönemi kadın dergiciliği ve kadın dergileri incelenmiştir. Cumhuriyet öncesi kadın dergileri fikir anlamında hem kendi hem de batı karşısında kendini ispatlamaya çalışırken, Cumhuriyet sonrası kadın dergilerinde kadın daha ziyade fiziksel görünürlüğünü kanıtlama çabasına girişmiştir. Bu değişimi Cumhuriyet’in “Batılı Kadın” tanımlamasıyla örtüşen kadın dergilerinin içeriklerinde ve tasarımlarında görmek mümkündür. Bu durum toplumda kadına verilen değerin değişmesi olarak yorumlanabilir. Cumhuriyet dönemindeki kadın dergi içeriklerinde erkeklerle eşitlik mücadelesi, kendi ayakları üzerinde duran özgür kadın, aile hayatı, cumhuriyet kadını gibi konulara yer verilmiştir. Ayrıca salt kadın bedeni ile kadın arzularını malzeme yapmayan, feminist hareketi benimseyen dergicilik anlayışına da rastlanmaktadır. Cumhuriyet dönemindeki kadın dergileri kadının eğitimi ve haklarını arama konusunda önemli rol oynamış, günümüz kadın haklarında önemli adımların başlangıcı olmuştur. Bu derlemede Cumhuriyet döneminin 1923-1992 yılları arası çıkarılmış olan kadın dergileri incelenerek kadınların genelde ve toplumu ve özelde kadınları ilgilendiren gelişmelere nasıl baktıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. İncelenen kadın dergileri, ele aldığı konuların feminist düşünceye sahip olup olmaması gibi nitelikleri de ele alınarak seçilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altınay, A.G. ve Arat, Y. (2007). Türkiye’de kadına yönelik şiddet. İstanbul: Punto Baskı Çözümleri.
- Aşa, E. (1989). 1928’e Kadar Türk kadın mecmuaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
- Demirdirek, A. (1993). Osmanlı kadınlarının hayat hakkı arayışının bir hikayesi. Ankara: İmge Kitabevi.
- Giet, S. (2006). Özgürlesin! Bu bir emirdir. (çev: İdil Engindeniz). İstanbul: Dharma Yayınları. Karabacak, M. (2009). Cumhuriyet’in ilk beş yılında kadın dergileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun, Türkiye.
- Kardam, F. ve Ecevit, Y. (2007). 1990'ların sonunda bir kadın iletişim kuruluşu: Uçan süpürge. A. B.-A. Günal içinde, 90'larda Türkiye'de feminizms. 2. Basım, İstanbul: İletişim Yayınları.
- Mardin Davaz, A. (1998). Hanımlar Âlemi’nden Roza’ya. İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları.
- Mutlu, N. (2009). Popüler kadın dergilerinde kadın temsili (örnek olay: Cosmopolitan dergisi). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye.
- Özen, H. (1990). Tarihsel süreç içinde Türk kadın gazete ve dergileri (1868 – 1990). İstanbul: Kendi Yayını.
- Şahin, E. (2018). Geçmişten günümüze kadın süreli yayınlarına karşılaştırmalı bir yaklaşım. Türk ve İslam Dünyası Sosyal araştırmalar Dergisi. 5(16), 86-105.
- Schroeder, S. K. (2007). Popüler feminizm. İstanbul: Bağlam Yayınları.