Türkiye’de İlk Modern Yerel Yönetim Denemesi Olan Altıncı Daire-İ Belediye İle Sixième Arrondissement Karşılaştırması

As a result of the post-industrial revolution period, the changing social cultural structure obliged states to create new institutions. As a result of the rapid migration from the village to the city, the population balance between the village and the city has deteriorated considerably and the cities have started to become uninhabitable. One of the biggest factors that made the cities uninhabitable was the chaos of service at the point of who would do the urban services. The West, who has tried to find long-term workarounds to this problem, decided that it was insufficient to produce services with workarounds and decided to establish a local government. The process is similar but not as a historical development of local governments has followed a similar process in Turkey. In other words, the developments in the West and in particular the legal regulations in France have been followed to form an Ottoman local government model. One of the biggest indicators of this is the Sixth Region (altıncı daire-i belediye). The name of the Sixth Region, established in the most developed regions of Istanbul, is inspired by Sixieme Arrondissment (Sixth Region), where the most distinguished and modern sections of Paris, where Ottoman bureaucrats lived for a while, lived during the Tanzimat period. In this study, it will be tried to reveal the similarities between the Altıncı Daire established in Beyoğlu and Galata regions and the Sixieme Arrondissment in Paris by focusing on the Ottoman reflections of French local government regulations.

Sanayi devrimi sonrası süreçle değişen sosyal kültürel yapı devletlerin yeni kurumlar oluşturmasını mecbur kılmıştır. Köyden kente gerçekleşen hızlı göç neticesinde köy-kent arasındaki nüfus dengesi çok ciddi oranda bozulmuş ve kentler yaşanılmayacak hale gelmeye başlamıştır. Kentleri yaşanılmaz kılan en büyük etkenlerin başında kentsel hizmetlerin kimler tarafından yapılacağı noktasındaki hizmet kargaşası yatmaktaydı. Bu soruna uzun dönem geçici çözümler bulmaya çalışan Batı bunun geçici çözümlerle hizmet üretmenin yetersiz olduğuna karar verip yerel yönetim kurma yolunu tercih etmiştir. Süreç olarak benzer olmasa da tarihsel olarak yerel yönetimlerin gelişimi Türkiye’de benzer bir süreç izlemiştir. Diğer bir anlatımla Batı’daki gelişimler özellikle de Fransa’daki yasal düzenlemeler takip edilerek bir Osmanlı yerel yönetim modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. Bunun en büyük göstergelerinden biri de altıncı daire-i belediyedir. İstanbul’un Beyoğlu ve Galata semtleri en gelişmiş bölgelerini kapsayan alanda kurulan Altıncı Bölge'nin adı, Tanzimat döneminde etkili olan Osmanlı bürokratlarının bir süre yaşadıkları Paris'in en seçkin ve modem kesiminin yaşadığı, Sixieme Arrondissment'ten (Altıncı Bölge) esinlenmiştir. Bu çalışmada Fransız yerel yönetim düzenlemelerinin Osmanlı yansımaları üzerinde durularak, Beyoğlu ve Galata bölgelerinde kurulan altıncı daire-i belediye ile Paris’teki Sixieme Arrondissment arasındaki benzerlikler ortaya konulmaya çalışılacaktır.