Propagandada Etik Kaygı
Öz
Her zaman biraz gizli,
kapalı ve sinsice bir durum olması nedeniyle, propaganda kavramını tanımlamak
sanıldığı kadar kolay değildir. Propagandanın temel işlevi belirli bir görüşü
anlatıp benimsetmek ve o görüş etrafında olabildiğince kalabalık bir taraftar
kitlesi oluşturmaktır. Propagandanın hedefinde bireyler yoktur. Onun amacı, hedefindeki
kitlenin dikkatini çekmek, onu etkilemek ve yönlendirmektir. O yüzden anlaşılır
bir dil kullanmak ve akıldan ziyade duygulara hitap etmek zorundadır.
Propagandanın başarı düzeyi, içeriğinin yalınlığı ve kitlenin duygularını ne
kadar harekete geçirdiğine bağlıdır. Tek amaç, hedefe bir şekilde ulaşmaktır.
Propagandayı özetlemek gerekirse, belirli düşünce ve söylemlerin manipülasyonu
yoluyla kitlenin davranışını etkileme tekniği olduğunu söylemek yerinde
olacaktır. Bu makalenin amacı, propaganda kavramı ile etik kaygı ve kurallar
arasındaki ilişkiye ışık tutmaya yarayacak miktarda bir bilgi demeti
sunabilmektir. İçinde yaşadığımız demokratik, teknolojik ve post-endüstriyel
toplumda, propagandanın eski örneklerine kıyasla daha sistemik, kurnazca ve sinsice
işlediği kesindir. Kitle iletişiminin
yeni araçları olan reklamcılık, halkla ilişkiler, algı yönetimi ve diğer bazı
araçların, kitlelerin iknası konusunda eski zamanların diktatörlerinin
kullandığı geleneksel araç ve yöntemlerden çok daha etkili olduklarında hiçbir
kuşku yoktur. Geçen onca zaman içinde, propagandanın işleyişi ile ilgili olarak
değişen tek şey budur. Literatür taraması yöntemiyle hazırlanmış olan bu
makalede, “Propagandada etik kaygı ve kurallara yer var mıdır?” sorusu masaya
yatırılmış ve olgunun özüne odaklanılarak yeterince ayrıntılı bir biçimde
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ateş, Ş. (2000). Bir siyasal iletişim tarzı olan propagandanın tanınması ve propaganda metinlerinin çözümlenmesi,Bilig, 13, 117-120.
- Ayish, M. (2014). Review of thebook “propaganda andtheethics of persuasion”. Global Media Journal-Canadian Edition, 7(1), 93-95.
- Bernays, E. L. (1923). Crystallizingpublicopinion.New York, USA:BoniandLiveright.
- Bernays, E. L. (1928). Propaganda.New York, USA:H.Liveright,
- Black, J. (2001). Semanticsandethics of propaganda.Journal of Mass Media Ethics, 16(2-3), 121-137.
- Brunello, A. R. (2014). A moral compassand modern propaganda? Chartingethicalandpoliticaldiscourse. Review of HistoryandPoliticalScience, 2(2), 169-197.
- Cunningham, S. B. (2001).Respondingto propaganda: An ethicalenterprise.Journal of Mass Media Ethics, 16 (2-3), 138147.
- Cunningham, S. B. (2002). Theıdea of propaganda: A reconstruction. Westport, CT, USA:Praeger Publications.
- Ellul, J. (1973). Propaganda-Theformation of men’sattitudes.New York, USA:VintageBooks-A Division of Random House.
- Fitzgerald, C. V. andBrantly, A. F. (2005). Subvertingreality: The role of propaganda in 21st centuryıntelligence, International Journal of Intelligenceand CounterIntelligence, 18(3), 235-236.