Türk Basınında Çalışma Hayatı ve İş Güvencesi Sorunu
Öz
Türk medyasında son dönemlerde yaşanan büyük çaplı mülkiyet değişiklikleri ve ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum nedeniyle çok sayıda gazeteci işsiz kalarak mağdur olmuştur. Bu gelişme, Türk basını açısından öteden beri tartışma konusu olan iş güvencesi sorununu yeniden gündeme taşımıştır. Günümüzde iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, iletişimin kalitesini artırmış, basın kuruluşlarını teknik altyapı bakımından daha da güçlendirmiştir. Türkiye’de medya kuruluşları fiziki ve teknolojik donanım bakımından, dünyanın diğer medya kuruluşları ile yarışır düzeye ulaşmıştır. Ancak aynı iyileşme, gazetecilerin özlük haklarına ve çalışma koşullarına yansımamıştır. Medya sektöründe görev yapan fikir işçileri; sahip oldukları haklar, çalışma koşulları ve iş güvencesi bakımından geçmiş yıllara oranla daha kötü koşullarla karşı karşıya bulunmaktadır. Yasaların yeterince işletilememesi nedeniyle, sektörde meydana gelen gelişmelerden ilk etkilenen kişiler fikir işçileri olmaktadır. Basında sendikalaşma oranının yerinde saydığı ülkemizde; işsiz gazeteci sayısı sektördeki büyümeye rağmen artış göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye’deki gazetecilerin karşı karşıya kaldığı iş güvencesi sorunu ele alınmıştır. Literatür taraması ile yapılandırılan çalışmada, iş güvencesi yoksunluğunun basın özgürlüğüne olan etkisi değerlendirilmeye çalışılmış, bu durumun basında istihdam edilen insan kaynağının kalitesi üzerindeki etkisi sorgulanmıştır. Çalışmada, Türk basınında iş güvencesinin ilk dönemlerden itibaren bir problem olarak ortaya çıktığı, gazetecilerin yasal düzenlemelere rağmen işsizlik baskısı altında görev yaptıkları ve bu unsurların basında insan kaynağı ve basın özgürlüğü üzerinde olumsuz etki yaptığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaya, Y. (2019). Türkiye’de çalışma yaşamının sorunları ve sendikal hak ihlalleri, 5 Mart 2019 tarihinde http://www.sosyalhaklar.net/-2014/bildiriler/akkaya.pdf adresinden erişilmiştir.
- Anadolu Ajansı (2109). Türkiye’de yazılı basında erkekler çoğunlukta adlı haber, 8 Nisan 2019 tarihinde https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/yazili-basinda-erkekler-cogunlukta/1215366 adresinden erişilmiştir.
- Basın İlan Kurumu (2019). Basın İlan Kurumu 2018 basın çalışanları istatistikleri açıklandı adlı haber, 9 Nisan 2019 tarihinde https://www.bik.gov.tr/basin-ilan-kurumu-2018-basin-calisanlari-istatistikleri-aciklandi adresinden erişilmiştir.
- Christensen, C. (2007). Concentration of ownership the fall of unions and government legislation in Turkey, Global Media and Communication, 3(2), 179-199.
- Özbek, C. (Mayıs 24, 2018), Doğan grubundaki tasfiyelerin perde arkası haberi, Deustche Welle, 12 Mayıs 2019 tarihinde https://www.dw.com/tr/sat%C4%B1lan-do%C4%9Fan-grubundaki-tasfiyelerin-perde-arkas%C4%B1/a-43909723 adresinden erişilmiştir.
- Çakır, H. (2007). Gazeteciliğe giriş. Konya: Tablet Yayınları.
- Erdoğan, İ. (2007). Türkiye’de gazetecilik ve bilim iletişimi. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
- Gazeteciler Cemiyeti (2019). Türk Basının Sorunları Raporu, (Rapor No:1, Rapor tarihi: 2014), 1 Mart 2019 tarihinde http://www.gazetecilercemiyeti.org.tr/gazeteciler-cemiyetinin-turk-basinin-sorunlari-raporu-yayinlandi adresinden erişilmiştir.
- Gezgin, S. (2002). Medyanın Toplumsal İşlevi ve Kamuoyu Oluşumu, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 1(12),11-20.
- Güz, N. Yanık, H. ve Yegen, C. (2017). İletişim fakülteleri eğitim sistemine yönelik yeni bir yaklaşım. International Journal of Social Sciences and Education Research. 3(5), 1547-1560.