Tüketici Sinizmi Kavramı ve Ağızdan Ağıza Pazarlama Eylemlerinin Sinik Tüketici Davranışlarına Etkisi Konusunda Bir Uygulama
Öz
Markayı satın alma
işlemini gerçekleştiren bir tüketici markanın sunduğu vaatlerle kullanım
sonucunda gerçekleşen arasında bir tutarsızlık gördüğünde bir memnuniyetsizlik
duyacaktır. Dahası müşteri markalardan şüphe edebilecek ve sonraki satın alma
davranışlarında bir kaygı içerisine düşebilir ve bu da belirsizliği
attırabilmektedir. Sonuçta müşteri satın alma konusunda kuşkulara, kaygıya
düşecektir ve aldatılma korkusu, güvensizlik gibi düşüncelere sahip olabilecek,
markaların hilekar oldukları hissiyatına kapılabilecektir. Tüketicilerin böyle
düşüncelere sahip olmasına pazarlama kavramı içerisinde “tüketici sinizmi”
denmektedir. Ağızdan ağıza pazarlama ise; bir tüketicinin başka tüketicilerle
markalar hakkında konuşması, onlara markanın olumlu ya da olumsuz yanlarını
anlatarak etkilemişidir. Eldeki çalışma ile de ağızdan ağıza pazarlamanın
tüketicileri sinik davranışlara itip itmediği görülmeye çalışılmıştır. Bunun
için öncelikle “tüketici sinizmi” ölçeği kullanılmış ve katılımcıların ne
derece sinik oldukları anlaşılmaya çalışılmıştır. Sonrasında ise “ağızdan ağıza
pazarlama” ölçeği hazırlanmış ve ağızdan ağıza pazarlamanın tüketici sinizmine
etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu sınamayı yapabilmek amacıyla bir anket
formu hazırlanmış ve “kolayda örnekleme yöntemi” ile 476 katılımcıya
gerçekleştirilmiştir. Bulgularda katılımcıların az da olsa sinik tutumlara
sahip oldukları ve yine azda olsa ağızdan ağıza pazarlamanın tüketici sinizmi
üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Çalışmada dikkat çeken noktalar ise; erkekler
daha sinik tutuma sahiptir, fakat kadınlar ağızdan ağıza pazarlamadan daha
fazla etkilenerek sinik tutumlar sergilemektedir. “Tüketici sinizmi” ölçeğinde
ve ağızdan ağıza pazarlama ölçeğindeki “kaynağın uzmanlığı” ve “tavsiyenin
aldatılmayı azaltması” faktörlerinde katılımcılar yaş arttıkça daha fazla;
“tavsiyeye güven” faktöründeyse yaş azaldıkça daha sinik davranışlar
göstermektedir. Ayrıca eğitim seviyesi arttıkça tüketicilerin hem sinik tutum
dereceleri hem de de ağızdan ağıza pazarlama eylemleri ile sinik davranış
seviyeleri artmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Tüketici sinizmi,ağızdan ağıza pazarlama,tüketici davranışları
Kaynakça
- Akdoğan, Ç. (2015). Online tüketici yorumlarına ait genel tutum ile ağızdan ağıza pazarlama arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, T.C. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
- Akgüç Çetinkaya, Ö. ve Ceng, E. (2018). Türkiye’deki black friday etkinliğinin tüketici sinizmi bağlamında bir değerlendirmesi, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 167 180.
- Alhouti, S. (2013). Csr and facets of value creation: The role of key moderators. Doktora Tezi, Department of Marketing in The Graduate School of The University of Alabama: Tuscaloosa.
- Amezcua, B. ve Quintanilla, C. (2016). When ewom becomes cynical, International Journal of Consumer Studies, 40, 290–298.
- Aroeana, L., Dousiosa, D. Ve Michaelidoub, N. (2019). Exploring ınteraction differences in microblogging word of mouth between entrepreneurial and conventional service providers. Computers in Human Behavior, 95, 324–336.
- Arslan, E.T. (2012). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi akademik personelinin genel ve örgütsel sinizm düzeyi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1), 12-27.
- Ashley, C. ve Leonard, H.A. (2009). Betrayed by the buzz? Covert content and consumer–brand relationships. Journal of Public Policy & Marketing, 28 (2), 212–220.
- Atılgan, K.Ö., İnce, T. ve Yılmaz, S. (2017). Tüketicilerin satın alma niyetleri ve boykota yönelik tutumlarının tüketici sinizmi, fiyat şeffaflığı ve fiyat adaleti bağlamında incelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(3), 34-44.
- Balajia, M.S. Jhab, S., Senguptac, A.S. ve Krishnand, B.C. (2018). Are cynical customers satisfied differently? Role of negative ınferred motive and customer participation in service recovery. Journal of Business Research, 86, 109–118.
- Berdysheva, E. ve Romanova, R. (2017). Rethinking prices during an economic crisis: Calculation as a new mode of consumer behaviour in Russia, International Journal of Consumer Studies, 41, 397–403.