Örgütsel Sessizlik ve Tükenmişliğin Psikolojik Sözleşme İhlali Üzerindeki Etkilerine Yönelik Bir Araştırma
Öz
Bu çalışmada örgütsel
sessizlik, tükenmişlik ve psikolojik sözleşme ihlali ilişkisi incelenmiştir. Bu
çalışma ile işgörenlerin işletme içerisindeki sessizlikleri ve
tükenmişliklerinin psikolojik sözleşme ihlaline yol açıp açmadığı amaçlanmaktadır.
Bu doğrultuda örgütsel sessizliğin alt boyutları olan kabullenici sessizlik,
korunmacı sessizlik, korumacı sessizlik ile tükenmişliğin alt boyutları olan
duygusal tükenme ve duyarsızlaşmanın psikolojik sözleşme ihlalini etkileyip
etkilemediği incelenmiştir. Bu ilişkiyi
belirleyebilmek için çalışanlara anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde
edilen veriler SPSS paket programı aracılığı ile yorumlanmıştır. Çalışmanın ilk
bölümünde örgütsel sessizlik, tükenmişlik ve psikolojik sözleşme ihlalini
açıklamaya yönelik literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümünde örgütsel
sessizlik ve tükenmişliğin, psikolojik sözleşme ihlali üzerindeki etkileri ve
değişkenlerin demografik veriler ile olan ilişkileri açıklanmıştır. Bu
doğrultuda korelasyon, regresyon ve Anova analizleri gerçekleştirilmiştir.
Yapılan analiz sonuçlarına göre örgütsel sessizlik ve alt boyutları olan
kabullenici sessizlik, korunmacı sessizlik ve korumacı sessizlik ile psikolojik
sözleşme ihlalini kuvvetli bir biçimde etkilemektedir. Tükenmişliğin alt
boyutlarında ise sadece kişisel başarı hissinde azalma oldukça psikolojik
sözleşme ihlali artmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, U., ve Oğuz, E. (2010). Öğretmenlerin işkoliklik ve tükenmişlik düzeylerinin ilişkisi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16(3), 309-327.
- Anderson, N. ve Schalk, R. (1998). The psychological contract in retrospect and prospect. Journal of Organizational Behavior, 19, 637-647.
- Bal, P. M., Lange, A. H. D., Jansen, P. G.W., Velde, M. E.G., ve Van D., (2008). Psychological contract breach and job attitudes: A meta-analysis of age as a moderator. Journal of Vocational Behavior, 72, 143–158.
- Basım, H. N. ve Şeşen, H., (2006). Örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği uyarlama ve karşılaştırma çalışması. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 61 (4), 1-20.
- Civelek, M. E., Asci, M. S., ve Çemberci, M. (2015). Identifying silence climate in organizations in the framework of contemporary management approaches. International Journal of Research in Business and Social Science, 4(4), 36.
- Coyle‐Shapiro, J., ve Kessler, I. (2000). Consequences of the psychological contract for the employment relationship: A large scale survey. Journal of management studies, 37(7), 903-930.
- Çakıcı, A. (2010). Örgütlerde işgören sessizliği, neden sessiz kalmayı tercih ediyoruz? Ankara: Detay Yayıncılık.
- Çetin, I. (2012). Motivation and its impact on labour productivity at hotel business “a conceptual study”. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 2(1), 70-79.
- Çetin, İ. (2017). Otel çalışanlarında tükenmişlik ve tükenmişliğe etki eden faktörler. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 83-95.
- Çimen, M., ve Ergin, C. (2001). Türk silahlı kuvvetleri sağlık personelinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 43(2), 169–176.