Coğrafya-Din İlişkisi; Kentlileşme, Muhafazakârlık ve Mezhep Demografisi Bağlamında Doğu ve Batı Karşılaştırması
Öz
Bu çalışmada kentleşme ve kentlileşme kavramları bağlamında Batı-Doğu arasındaki farklılıklar da ortaya konularak incelenmiştir. Ayrıca muhafazakârlığın ne şekilde tezahür ettiği ve mezhep algısının bu bağlamda nasıl bir süreç geçirdiği üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda çalışmada geniş bir şekilde muhafazakârlık tanımı yapılarak, ardından kent muhafazakârlığı kavramı üzerinde durulmuştur. Bu amaçları gerçekleştirmek üzere çalışma yerli ve yabancı kaynaklardan elde edilen birincil ve ikincil verilerden faydalanarak hazırlanmıştır. Sonuç olarak şehirler ve medeniyetleri arasında karşılıklı bir ilişkinin söz konusu olduğu ve Müslüman muhafazakârlaşmasının değişen kentlileşme olgusu ile yakından ilgisi olduğu görülmüştür. Batının kentlileşme olgusunu çok önceden tamamlamış olduğu ve buna paralel olarak muhafazakârlık tutumlarının farklı geliştiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan göç, çarpık yapılaşma ve medeniyet olgusunun yozlaşması ile birlikte Müslümanların köy-kent ikileminde kaldığı ve bunun da bir bakıma gelenek-modernizm çatışmasını doğurduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca toplumsal refleks, taklit (ailede hazır halde bulunan mezhebi kabulleniş), o coğrafyada bulunan âlimin etkisi ve fikirleriyle oluşan mezhep, göçler, tarihi süreçte ortaya çıkan bir takım krizler ve kırılmalar ve son tahlilde zikri geçen ifadelerde olduğu gibi mezhebi bir kimlik olarak benimsememe durumları genel şehir hayatı içerisindeki mezhep algısını ve tutumunu yakından ilgilendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaş, H. H. (2001). Türk modernleşme tarihinde muhafazakâr siyasi düşünce. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 241-254.
- Arıkan, A. (2018). İslam dünyasının mezhep haritası ve nüfus dağılımı. Journal of Islamic Research, 29(2), 348-79.
- Arslantaş, H. A. (2008). Sosyal değişme, kentleşme ve kentlileşmenin din üzerine etkileri. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13(2), 171-198.
- Bağlıoğlu, A. (2013). Suriye’de Mezhep hareketlerinin güncel siyaset üzerine etkileri. e-makâlât Mezhep Araştırmaları, 6(2), 495-523.
- Büyükkara M. A. (2013b). Mezhepsel uzlaşma ve barış: Modern ve postmodern yaklaşımlar. Dîvân Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, 18(35), 109-138.
- Büyükkara, M. A. (2013). İslam kaynaklı mezheplerin Ortadoğu’daki Coğrafi dağılımı ve tahmini nüfusları. e-makâlât Mezhep Araştırmaları, 6(2), 321-354.
- Çalışkan, N. (2017). Kur’an’da insanın varlıklarla ilişkisi. The Journal of Academic Social Science Studies, 552017, 247-265
- Collins, L. (2008). Confronting urbanization and the AIDS epidemic: A Double-edged sword, the new global frontier, urbanization, poverty and environment in the 21st century. In (Ed. G. Martine, G. McGranahan, M. Montgomery, R. Fernández-Castilla), VA USA:Earthscan publishing.
- Demirci, M. (2003). İslam’da şehir ve şehrin sosyal dinamikleri. İstem, 1(2), 129-146.
- Dijkstra, L. ve Poelman, H. (2012). Cities in Europe the new OECD-EC definition, Regional Focus, Regional and Urban Policy. https://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/focus/2012_01_city.-pdf, Erişim Tarihi: 25.04.2019