Araştırma Makalesi

Marka Nefreti ve Olası Sonuçları Üzerinde İşletme Telafi Süreçlerinin Düzenleyici Etkisi

Cilt: 15 Sayı: 26 30 Haziran 2020
Müge Örs *, Melis Kaytaz
PDF İndir
EN TR

Marka Nefreti ve Olası Sonuçları Üzerinde İşletme Telafi Süreçlerinin Düzenleyici Etkisi

Öz

Literatürde az sayıda çalışma olması nedeniyle, çalışmamızda marka aşkı kavramının zıddı olan marka nefreti kavramı incelenmiş ve marka nefreti ile olası sonuçları arasında (marka reddi, negatif WOM, marka öcü) işletmelerin telafi süreçlerinin (tazmin, özür dileme, kendini ifade edebilme) düzenleyici bir etkisi olup olmayacağı araştırılmıştır. Çalışma, kantitatif tanımsal bir araştırma olup, çalışmada 213, markayla nefret ilişkisi yaşamış tüketiciye ulaşılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılan araştırmada, elde edilen veriler, Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör analizi, Yol Analizi gibi ileri bazı analiz yöntemleri ile SPSS 19 ve AMOS 23 paket programları kullanılarak veri analizine tabi tutulmuştur.
Çalışmanın bulgularına göre, tercih ettiği marka ile nefret boyutuna gelmiş negatif bir ilişki yaşayan tüketicilerde, sırasıyla marka ile ilgili etrafındaki kişilere negatif yönde iletişim yapma (nWOM), markayı reddetme ve markanın ürün ve/veya hizmetlerine karşı bilinçli bir şekilde zarar verme eğilimi olarak adlandırılan markadan öc alma durumlarının geliştiği görülmüştür. Bununla birlikte işletmelerin ortaya koydukları tazmin, özür dileme ve kendini ifade edebilme telafi stratejilerinin, marka nefreti yaşayan tüketicilerin ortaya koydukları reddetme, öc alma veya negatif iletişim yapma davranışlarının azalmasında herhangi bir etkisi olmadığı görülmüştür. Buradan hareketle tüketicinin nefret boyutunda bir ilişki yaşadığı markadan, ne türlü bir telafi hizmeti alırsa alsın, kuvvetli bir negatif duygu olan nefretin süreçte hakim geldiği ve müşteriyi eski tutumuna döndüremediği yönündedir.

Anahtar Kelimeler

marka nefreti,marka öcü,marka reddi,nWOM,telafi stratejileri

Kaynakça

  1. Alba, J.W. ve Lutz, R.J. (2013). Broadening (and narrowing) the scope of brand relationships. Journal of Consumer Psychology, 23(2), 265-268.
  2. Albert, N., Merunka, D., ve Valette-Florence, P. (2008). When consumers love their brands. Exploring the concept and its dimensions. Journal of Business Research, 61(10), 1062– 1075.
  3. Bagozzi, R. Ve Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16, 74-94.
  4. Barlow, J. ve Moller, C. (1996). A complaint is a gift: Using customer feedback as a strategic tool. San Francisco: Berrett-Koehler.
  5. Baruönü Latif F. Ö and Uslu A. (2019). Building e-loyalty for e-retailers: role of justice perception and consumer forgiveness. Middle East J. Management, 6(3), 298-317
  6. Batra R, Ahuvia A. ve Bagozzi R (2012) Brand love.Journal of Marketing, 76(2) 1-16.
  7. Baumeister, R., Bratslavsky, E., Finkenauer, C. and Vohs, K. (2001). Bad is stronger than good. Review of General Psychology, 5, 323-370.
  8. Ben-Ze’ev, A. (2000). The subtlety of emotions. Cambridge: MA: MIT Press. http://books.google.nl/books?hl=nl&lr=&id=S0rkL_Unl-cC&oi=fnd&pg=PR11&dq=Ben- Ze%E2%80%99ev,+A.+(2000).+The+subtlety+of+emotions.+Cambridge,+MA:+MIT+Press.&ots= mebM0zLvlK&sig=i7-St2AbJNjG1wxu_r8EiUHSf2c#v=onepage&q=Ben- Ze%E2%80%99ev%2CCambridge%2CMA%3AMIT Press.&f=false adresinden erişilmiştir.
  9. Bennett, R. (1997). Anger, catharsis, and purchasing behavior following aggressive customer complaints. Journal of Consumer Marketing, 14(2), 156–172.
  10. Bitner, M. J., Booms, B. H. ve Tetreault, M. S. (1990). The service encounter: Unfavorable incidents. Journal of Marketing, 54, 71–84.

Kaynak Göster

APA
Örs, M., & Kaytaz, M. (2020). Marka Nefreti ve Olası Sonuçları Üzerinde İşletme Telafi Süreçlerinin Düzenleyici Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(26), 4101-4133. https://doi.org/10.26466/opus.676294