Araştırma Makalesi

Babaların Gözünden Anne Bekçiliği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

Cilt: 16 Sayı: 29 Ekim Özel Sayısı 31 Ekim 2020
Güleycan Akgöz Aktaş *, Arzu Aydın
PDF İndir
TR EN

Babaların Gözünden Anne Bekçiliği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

Öz

Annelerin, eşlerinin çocuk katılımına yönelik kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı davranışları anne bekçiliği olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı anne bekçiliği davranışlarını babaların gözünden değerlendiren bir ölçeğin Türkçeye uyarlanmasıdır. Bu kapsamda eşlerin birbirinden algıladığı teşvik edici, kontrolcü ya da engelleyici bekçilik davranışlarını değerlendirmek için Puhlman ve Pasley (2017) tarafından geliştirilen Anne Bekçiliği Ölçeği’nin Baba Formu’nun (ABÖ-B) geçerlik güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Çalışmaya 3 ile 7 yaş arasında en az bir çocuğu olan toplamda 255 evli baba katılmıştır. Sonuçlar ABÖ-B’nin orijinal 3 boyutlu yapısını koruduğunu ve geçerlik güvenirlik açısından uygun indekslere sahip olduğunu göstermiştir. Babaların eşlerinden algıladığı teşvik düzeylerinin baba katılımı ile pozitif yönlü, algılanan engel ve kontrol bekçilik düzeylerinin ise baba katılımı ile negatif yönlü ilişkili olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte algılanan bekçilik türleri bazı demografik özellikler ile (çocuk sayısı, cinsiyeti gibi) ilişkilidir ve babalar en çok geleneksel sınır koyucu bekçilik alt türünü algıladıklarını bildirmiştir. Babaların olumlu ve olumsuz bekçilik davranışlarını algılayışlarını ortaya çıkaran mevcut çalışmanın bulguları, baba katılımının ve aile sisteminde uyumun teşvik edilmesi için önemli bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

anne bekçiliği , babaların algıladığı anne bekçiliği , baba katılımı , geçerlik , güvenirlik

Kaynakça

  1. Adamsons, K. (2010). Using identity theory to develop a midrange model of parental gatekeeping and parenting behavior. Journal of Family Theory & Review, 2(2), 137-148.
  2. Akgöz-Aktaş, G. (2017). Baba katılımı ve çocuk uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: anne bekçiliği ve evlilik uyumunun etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
  3. Akgöz-Aktaş, G. ve Aydın, A. (2020). Anne bekçiliği ölçeği anne formunun Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 23(45), 63-77.
  4. Allen, S. M., ve Daly, K. J. (2007). The effects of father involvement: An updated research summary of the evidence. Centre for Families, Work & Well-Being, University of Guelph.
  5. Allen, S. M., ve Hawkins, A. J. (1999). Maternal gatekeeping: Mothers' beliefs and behaviors that inhibit greater father involvement in family work. Journal of Marriage and the Family, 199-212.
  6. Altenburger, L. E., Schoppe-Sullivan, S. J., ve Dush, C. M. K. (2018). Associations between maternal gatekeeping and fathers’ parenting quality. Journal of Child and Family Studies, 27(8), 2678-2689.
  7. Aydın, A., ve Akgöz-Aktaş G. (2017) Anne bekçiliği üzerine bir derleme. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 24 (3), 283-292.
  8. Barutçu, A., ve Hıdır, N. (2016). Türkiye’de Babalığın Değişen Rolleri: (Pro) Feminist Babalar. Fe Journal: Feminist Critique/Fe Dergi: Feminist Eleştiri, 8(2).
  9. Bouchard, G., Lee, C. M., Asgary, V., & Pelletier, L. (2007). Fathers' motivation for involvement with their children: A self-determination theory perspective. Fathering-Harriman-, 5(1), 25.
  10. Cabrera, N., Fitzgerald, H. E., Bradley, R. H., ve Roggman, L. (2007). Modeling the dynamics of paternal influences on children over the life course. Applied Development Science, 11(4), 185-189.

Kaynak Göster

APA
Akgöz Aktaş, G., & Aydın, A. (2020). Babaların Gözünden Anne Bekçiliği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29 Ekim Özel Sayısı), 3565-3590. https://doi.org/10.26466/opus.724644