Hizmetkâr Okul Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Ömer Murat Öter; Abidin Dağlı

doi:10.26466/opus.749822

TR EN

Hizmetkâr Okul Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışlarını ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Mardin İli Merkez Artuklu İlçesindeki resmi ilkokullarda görev yapmakta olan 372 öğretmen oluşturmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda 35 madde ve beş faktörden (hizmet anlayışı, geliştirme, iletişim, dürüstlük, yönetim becerisi) oluşan bir yapı elde edilmiştir. Ölçeğin açıkladığı toplam varyans oranı %67,811 olarak saptanmıştır. Ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri .367 ile .833 arasında yer almıştır. Ölçeğin beş faktörlü yapıyı ölçtüğü doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile de doğrulanmıştır. Ölçeğin güvenirliği için Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayına ve madde toplam korelâsyonlarına bakılmıştır. Cronbach Alpha değerleri faktör için sırasıyla .892, .903, .901, .924, .873 ve tüm ölçek için .971 olarak bulunurken faktörlerde yer alan maddelerin madde toplam korelasyonları ise .530 ile .749 arasında değişmiştir. Yapılan tüm geçerlik ve güvenirlik analizi sonuçları, Hizmetkâr Okul Liderliği Ölçeğinin öğretmenlerin çalışma grubu olarak alınacağı çalışmalarda geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

okul , liderlik , hizmetkâr liderlik

Servant School Leadership: A Scale Development Study

Abstract

The aim of this study is to develop a valid and reliable scale for measuring the servant leadership behaviors of school principals. The study group of the research consists of 372 teachers working in public primary schools in the Central Artuklu District of Mardin Province in the 2018-2019 academic year. The construct validity of the scale was examined by Exploratory Factor Analysis (EFA). As a result of Exploratory Factor Analysis, a structure consisting of 35 items and five factors (service concept, development, communication, honesty, management skills) was obtained. The total variance rate explained by the scale was determined to be 67.811 %. The factor load values of the items in the scale ranged between .367 and .833. It was also confirmed by Confirmatory Factor Analysis (CFA) that the scale measures the five-factor structure. In order to determine the reliability of the scale, Cronbach Alpha internal consistency coefficient and item total correlations were examined. Cronbach Alpha values are .892, .903, .901, .924, .873 for the factors and .971 for the entire scale, respectively. The item total correlation values in the factors have changed between .530 and .749. The results reveal that the scale is reliable on the basis of factors and as a whole. All validity and reliability analysis results show that Servant School Leadership Scale can be used as a valid and reliable measurement tool in the studies where teachers will be taken as a working group.

Keywords

School, , leadership , servant leadership

Kaynakça

Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalar. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
Akiş, Y. T. (2005). Sosyal ve kurumsal liderlik. Ceo’s Leadership Insights, 21, 1-5.
Akyüz, B. (2012). Hizmetkâr liderlik davranışlarının örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık davranışları ve performans üzerine etkisi: Eğitim sektörü üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış doktora tezi. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kocaeli.
Balcı, A. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Barbuto, J. E., ve Wheeler, D.W. (2006). Scale development and construct clarification of servant leadership. Group ve Organization Management, 31(3), 300-326.
Bayram, N. (2009). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi. Bursa: Ezgi Kitabevi.
Blanchard, K., Blanchard, S. ve Zigarmi, D. (2007). Hizmetkâr liderlik. K. Blanchard (Ed.), Liderlikte Çıtayı Yükseltmek içinde (s. 293-324). İstanbul: Kaizen-Resital Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151.
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.

Comfrey, A. L. ve Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. Hillsdale, Nj: Lawrence Erlbaum Associates.
Dennis, R. S. ve Bocarnea, M. (2005). Development of the servant leadership assessment instrument. Leadership ve Organization Development Journal, 26(8), 600-615.
Dierendonck, D. V. ve Nuijten, I. (2011). The servant leadership survey development and validation of a multidimensional measure. Journal of Business and Psychology, 26(3), 249-267.
Ekinci, A. (2015). Okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ölçeğinin geliştirilmesi ve hizmetkâr liderlik davranışlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 179(40), 341-360.
Ekinci, A. ve Sakız, H. (2020). Handbook of research on positive organizational behavior for ımproved workplace performance. Servant Leadership Within the Context of Organizational Efficacy. İçinde (s.86-101), IGI Global, Pennsylvania, USA.
Erkorkmaz, U., Etikan, İ., Demir, O., Ozdamar, K. ve Sanisoglu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı factor analizi ve uyum indeksleri. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi 33(1), 210-223.
Fındıkçı, İ. (2012). Bir gönül yolculuğu hizmetkâr liderlik (3. Baskı). İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Gorsuch, R. L. (1997). Exploratory factor analysis: Its role in itemanalysis. Journal of Personality Assessment, 68(3), 532-560.
Greenleaf, R. K. (2002). Focus on leadership. L. C. Spears (Ed.). Essentials of servant-leadership (s. 19-26). New York: John Wiley ve Sons, Inc.
Hardin, F. (2003). Impacting texas public schools through a student servant leader model: A case study. Unpublished doctoral thesis, Texas Tech University, Texas.
Izquierdo, I., Olea, J. ve Abad, F.J. (2014). Exploratory factor analysis in validation studies: Use sandre commendations. Psicothema, 26(3), 395-400.
Laub, J. A. (1999). Assessing the servant organization: Development of the servant organizational leadership assessment (SOLA) instrument. Unpublished Ph. D. Thesis. Florida Atlantic University.
Liden, R. C., Wayne, S. J. Zhao, H. ve Henderson, D. (2008), Servant leadership: Development of a multidimensional measure and multi-level assessment, The Leadership Quarterly, 19(2), 161-177.
Page, D. ve Wong, T. P. (2000). A conceptual framework for measuring servant leadership. In S. Adjibolosoo (Ed.), The Human Factor İn Shaping The Course of History and Development içinde (s.1-28), Oxford: University Press of America.
Patterson, K. (2003). Servant leadership: A theoretical model. Servant Leadership Research Roundtable. Regent University School of Leadership Studies. 12 Nisan 2020 tarihinde http://www.regent.edu/acad/global/publications /sl_proceedings/2003/patterson_servant_leadership.pdf adresinden erişildi.
Spears, L. C. (1998). Insights on leadership: Service, stewardship, spirit, and servant-leadership. New York: Wiley and Sons.
Spears, L. C. (2002). Focus on leadership: Servant-leadership for the twenty-first century. L. C. Spears and M. Lawrence (Eds.), focus on leadership içinde (s.1-19). New York: John Wiley And Sons, Inc.
Spears, L. C. (2010). Character and servant leadership: Ten characteristics of effective, caring leaders. The Journal of Virtues ve Leadership, 1(1), 25-30.
Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Ankara: Ekinoks Yayıncılık.
Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği.
Trompenaars, F. ve Voerman, E. (2009). Servant-leadership across cultures: Harnessing the strengths of the world’s most powerful management philosophy. New York: The McGraw-Hill Companies.
Vinod, S. ve Sudhakar, B. (2011). Servant leadership: A unique art of leadership, Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 2(11), 456-467.
Yılmaz, V. ve Çelik, H. E. (2009). Lisrel ile Yapısal Eşitlik Modellemesi I Temel Kavramlar, Uygulamalar, Programlama. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Murat Öter ^*
0000-0002-3721-3259
Türkiye

Abidin Dağlı
0000-0002-3072-8997
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

11 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 16 Sayı: 27

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.749822

IZ

https://izlik.org/JA68BP26SW

APA

Öter, Ö. M., & Dağlı, A. (2020). Hizmetkâr Okul Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 397-423. https://doi.org/10.26466/opus.749822

Analysis of Sports Sciences Students' Coaching Attitudes and Behaviors According to Admission Type: A Comparison of ÖZYES and TYT-AYT

Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi

https://doi.org/10.56639/jsar.1884322

Hizmetkâr Okul Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Hizmetkâr Okul Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Anahtar Kelimeler

Servant School Leadership: A Scale Development Study

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

BİSİKLET SPORUNDA ANTRENÖRLERİN SPORCULAR ÜZERİNE TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRMESİ (NİTEL BİR ÇALIŞMA)

Ethical Leadership and Whistleblowing: A Research in Higher Education

Yönetici Rolleri Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

HİZMETKÂR LİDERLİK DAVRANIŞI İLE ÖRGÜT SAĞLIĞI VE YAŞAM DOYUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öğretmen Görüşlerine Göre Hizmetkâr Okul Liderliği ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

OKUL DIŞI ÖĞRENME ORTAMLARININ ETKİLİ KULLANILMASINDA OKUL YÖNETİCİLERİNİN ROLÜ

Türk Eğitim Yönetiminde Lider Şahsiyetlerle İlgili Tezlerin İncelenmesi

Analysis of Sports Sciences Students' Coaching Attitudes and Behaviors According to Admission Type: A Comparison of ÖZYES and TYT-AYT