İhracat ve İthalatın Enflasyon Üzerindeki Etkilerine İlişkin Ampirik Bir Analiz: 1971-2019 Dönemi
Öz
Enflasyon kavramı, birçok ekonomik göstergeyi etkilemesi nedeniyle iktisat literatüründe sıkça tartışılan bir konu olmuştur. İktisadi doktrinlere göre enflasyon çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir ve, kaynak dağılımını etkilemesi yönüyle önemli bir veri olarak kabul edilmektedir. İktisat literatüründe bazı yaklaşımlar enflasyonu arz yönlü açıklarken bazıları talep yönlü açıklamaktadır. Talep yönüyle enflasyonu konu alan varsayımlar, uluslararası ekonomik ilişkilerin en önemli göstergelerinden olan ihracat ve ithalatın toplam talebi etkilemesi nedeniyle enflasyon üzerinde artırıcı veya azaltıcı etki yaratabileceğini savunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye ekonomisinin 1971-2019 dönemine ait ihracat ve ithalatının, enflasyon üzerindeki etkilerinin zaman serileri ile ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, ADF birim kök, VAR analizi ve Johansen eş bütünleşme testlerinden yararlanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre modelde yer alan seriler eş bütünleşiktir. Diğer bir ifade modelde yer alan seriler uzun dönemde birlikte hareket etmektedir. İhracat değişkeni enflasyon üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı, ithalat değişkeni ise enflasyon üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpha, M. E. and Pingfeng, L. (2015). The determinants of inflation in Sierra Leone: A cointegration analysis. Journal of Economics and Sustainable Development, 6(6), 121-131.
- Cenger, H. ve Çütcü, İ. (2018). İthalattaki değişimin genç işsizliğe etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir uygulama. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8, 485-503.
- Dexter, A. S., Levi, M. D. and Nault, B. R. (2005). International trade and the connection between excess demand and inflation. Review of International Economics, 13(4), 699–708.
- Durmuş, H. (2018). Türkiye’de enflasyon hedeflemesi: Örtük enflasyon ve açık enflasyon dönemleri üzerine bir değerlendirme. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 181-201.
- Gylfason, T. (1997). Exports, inflation, and growth. International Monetary Fund, 11.03.2021 tarihinde https://www.elibrary.imf.org/doc/IMF001/02248-9781451854138/02248-9781451854138/Other_formats/Source_PDF/02248-9781451899559.pdf adresinden erişildi.
- Kara, A H. ve Orak, M. (2008). Enflasyon hedeflemesi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Banksı, 16.03.2021 tarihinde https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/6d56677c-1a8e-4a26-a4be-e4935b9a8533/kara_orak.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-6d56677c-1a8e-4a26-a4be-e4935b9a8533-m3fBal- adresinden erişildi.
- Khan, R. E. A. and Gill, A. R. (2010). Determinants of inflation: A case of Pakistan (1970–2007). Journal of Economics, 1(1), 45–51.
- Lim, Y. C. and Sek, S. K. (2014). An examination on the determinants of inflation. Journal of Economics, Business and Management, 3(7), 678-682.
- Mukit, D.M. and Shafiullah, A. Z. M. (2014). Export, Import and Inflation: A study on Bangladesh. Amity Global Business Review, 9, 46-55, 11.03.2021 tarihinde https://www.researchgate.net/publication/270450475_Export_Import_and_Inflation_A_study_on_Bangladesh adresinden erişildi.
- Munepapa, M. and Sheefeni, J.P. (2017). The impact of import on inflatıon in Nambia. European Journal of Business, Economics and Accountancy, 5(2), 43-51.