Genç Yetişkinlerde Fiziksel Aktivite ve Bilişsel Performans Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Fiziksel aktivitenin sağlığın birçok alanında kanıta dayalı olumlu etkileri belirlenmiş olup dikkat hafıza ve yürütücü işlevler gibi kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. Bu çalışma üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite seviyeleri ile kognitif performansları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda yaşları 18-25 aralığında değişen 83 kişi ile testler yürütülmüştür. Fiziksel aktivite seviyelerinin tespitinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Anketi (International Physical Activity Questionnare-IPAQ), kognitif performans seviyelerini belirlemede yürütücü işlevleri içeren Stroop Testi TBAG Formu kullanılmış ayrıca demografik bilgiler kaydedilmiştir. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. ANOVA testi sonucunda Stroop etkisi fenomeni uyumsuz koşulda tepki sürelerinin anlamlı olarak gecikmesi ile gözlemlenmiştir. Kontrol ve uyumlu koşulda tepki süreleri uyumsuz koşula göre daha hızlıdır. Fiziksel aktivitenin Stroop efekte etkisi anlamlı bulunmamıştır. MET ile Stroop etkisi arasındaki ilişkiye bakıldığında MET arttıkça Stroop etkisinin azalma eğilimi gösterdiği gözlemlense de, bu ilişki anlamlı değildir. Çalışmamızda üniversite öğrencilerinin toplam fiziksel aktivite seviyeleri ile kognitif performansları arasında doğrusal bir ilişki tespit edilememiştir. Daha fazla sayıda katılımcının dahil edildiği daha ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acevedo, A. and Loewenstein, D. A. (2007). Nonpharmacological cognitive interventions in aging and dementia. Journal of Geriatric Psychiatry and Neurology, 20(4), 239–249. https://doi.org/10.1177/0891988707308808.
- Ardiç, F. (2014). Egzersizin Sağlık Yararları. Turkiye Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Dergisi, 60(September), 9–14. https://doi.org/10.5152/tftrd.2014.33716.
- Aslan, U. B., Livanelioğlu, A. ve Aslan, Ş. (2007). Fiziksel aktivite düzeyinin üniversite öğrencilerinde iki farklı yöntemle değerlendirilmesi. 18(1), 11–19.
- Bamidis, P. D., Vivas, A. B., Styliadis, C., Frantzidis, C., Klados, M., Schlee, W., Siountas, A. and Papageorgiou, S. G. (2014). A review of physical and cognitive interventions in aging. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 44, 206–220. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2014.03.019.
- Basso, J. C. and Suzuki, W. A. (2017). The Effects of Acute Exercise on Mood, Cognition, Neurophysiology, and Neurochemical Pathways: A Review. Brain Plasticity, 2(2), 127–152. https://doi.org/10.3233/BPL-160040.
- Bayar, P. ve Çakaloğlu, E. (2018). Çocuklar üzerı̇nde yapılan çalışmalar çerçevesı̇nde aerobı̇k egzersı̇z, fı̇zı̇ksel aktı̇vı̇te ve yönetı̇cı̇ ı̇şlevler. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(2), 6–15.
- Bilgin, E., Bulca, Y. ve Demirhan, G. (2020). Fiziksel Aktivite Düzeyi, Fiziksel Uygunluk, Akademik Basari ve Akademik Benlik Kavrami Arasindaki Iliskinin Incelenmesi. Egitim ve Bilim, 45(202), 311–325. https://doi.org/10.15390/EB.2020.8343.
- Chang, Y., Chu, C., Wang, C., Wang, Y., Song, T., Tsai, C. and Etnier, J. L. (2015). Dose–Response Relation between Exercise Duration and Cognition. Medicine & Science in Sports & Exercise, 47(1), 159–165. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000000383.
- Chang, Y. K., Labban, J. D., Gapin, J. I. and Etnier, J. L. (2012). The effects of acute exercise on cognitive performance: A meta-analysis. Brain Research, 1453, 87–101. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2012.02.068.
- Craig, C.L., Marshall, A.L., Sjöstörm, M., Bauman, A.E., Booth, M.L., Ainsworth, B.E., Pratt, M., Ekelund, U. and Yngve, A. (2003). International physical activity questionnaire (IPAQ): A comprehensive reliability and validity study in twelve countries. Medicine and Science in Sport and Exercise, 35(8), 1381-1395.