Vatandaşlık Algısı Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim (lise) kurumu öğrencilerinin vatandaşlık algılarını ölçebilecek geçerli ve güvenir likert tipi bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Siirt il merkezinde ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın açımlayıcı faktör analizi bulguları 485, doğrulayıcı faktör analizi bulguları ise 426 öğrenci üzerinden elde edilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçek, 28 madde ve 5 alt boyuttan oluşmuştur. Bu alt boyutlar; insan olmak, görev ve sorumluluk, hak ve özgürlükler, etkin (aktif) vatandaşlık ve birlikte yaşama şeklinde adlandırılmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi sonucunda ortaya çıkan faktöryel yapının doğrulanıp doğrulanmadığını tespit etmek amacıyla birinci düzey faktör analizi ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Birinci düzey faktör analizi ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ölçeğin faktör yapısının verilerle uyum içinde olduğuna işaret etmiştir. Ölçeğin Cronbach’s Alpha iç tutarlık katsayısı .90, Spearman Brown iki yarı güvenirlik katsayısı ise .84 olarak hesaplanmıştır. Bu bağlamda “Vatandaşlık Algısı Ölçeğinin (VAÖ)” psikometrik açıdan öğrencilerin vatandaşlık algılarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Vatandaşlık, Vatandaşlık Algısı, Ortaöğretim (Lise) Öğrencileri
Kaynakça
- Abell, N., Springer, D. W. and Kamata, A. (2009). Developing and validating rapid assessment instruments. New York: Oxford University Press.
- Altay, N., Ay, S., Ertek, Z. Ö., Polat, H., Selmanoğlu, E. and Yalçın, H. (2019). İnsan Hakları ve Demokrasi. Ankara: Cem Web Ofset A.Ş.
- Arslan, S. (2014). Çokkültürlü toplumlarda vatandaşlık eğitimine yönelik öğretmen ve öğrenci düşüncelerinin incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Aybay, R. and Özbek, N. (2015). Vatandaşlık hukuku. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Battery, M. (2003). The end of citizenship? The nation state, threats to its legimacy and citizenship education in the twenty first century. Cambridge Journal of Education, 33(1), 101-102.
- Biesta, G. (2014). Learning in public places: Civic learning for the twenty-first century. Biesta, G., De Bie, M., and Wildemeersch, D. (Eds.). Civic learning, democratic citizenship and the public sphere (p.1-14). Newyork: Springer.
- Bingöl, D. (2000). Demokratik tutum ve değerler açısından üniversite gençliği. İktisadi ve İdari Blimler Dergisi, 14(1), 129-157.
- Blaug, R. and Schwarzmantel, J. (2016). Democracy: A reader (2nd ed.). Newyork: Columbia University Press. Brown, T. A. (2014). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford Publications.
- Comrey, A. L. and Lee, H. L. (1992). A first course in factor analysis. Hillsdale, New Jersey: Erlbaum.
- Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. and Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.