Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Annelerinin İstismar Düzeyleri, Ebeveyn Tutumları ve Çocuklarının Davranış Problemleri Arasındaki İlişki

It is thought that within the preschool period especially the behaviours of the mothers cause the children’s behavioural problems. From this point of view it is thought that the determination of the relation between the children’s behavioural problems and mothers’ attitudes with abuse levels will contribute to the decrease of the behavioural problems and prevent these behaviours in early period. Within the study it is aimed to determine the relation between the children’s behavioural problems and the attitudes of the mothers who has preschool children with their abuse levels.  From this point of view the purpose of this research is to determine how the attitude of the mothers and the abuse levels predict the children’s behavioural problems. In this study correlational research was used. The study group of the research consists of totally 208 children, who were chosen with the appropriate sampling method among children at the age of 5-6 and attend seven different public preschools in the central districts of Bursa city, and the mothers of these children. Within the research personal information form, “Preschool Behavioural Problems Scanning Scale”, “Abuse Awareness Scale: Parent Form” and “Parent Attitude Scale” were used. In order to determine the variables that determine the mothers’ abuse levels and attitudes, the behavioural problems which are dependent variable and their sub dimensions ideally multi hierarchical regression analysis was performed. As a result of the research it was determined that there was a positive relation between children’s behavioural problems and mothers abuse levels along with their having permissive attitude; and negative relation between mothers’ having democratic attitude. Also as a result of the research; it was determined that the parents, who have permissive attitudes, affect the children’s behavioural problems positively, being combative-aggressive, hyperactive and inattentive. In addition as a result of this research it was determined that democratic attitude has effect negatively on the children’s being combative-aggressive. It was found that mother’s abuse level has positive effect on the children’s being hyperactive and inattentive. As a result of this research although it is determined that permissive attitude has  positive effect on behavioural problems it is seen that the effect rate is low.

Okul öncesi dönemde çocukların davranış sorunlarının özellikle davranışlarıyla bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bu durumdan yola çıkarak okul öncesi dönemde çocukların davranış sorunlarının annelerin tutumları ve istismar düzeylerinden ne düzeyde etkilendiğinin belirlenmesinin davranış sorunlarının en az düzeyde ve erken dönemde önüne geçilebilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı da okul öncesi dönem çocuğuna sahip annelerin anne tutumları ve istismar düzeylerinin çocukların davranış sorunlarını ne düzeyde yordadığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda bu araştırmada ilişkisel araştırma kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Bursa ili merkez ilçelerine bağlı yedi farklı resmi okul öncesi eğitim kurumunda öğrenim görmekte olan 5-6 yaş grubu çocuklar arasından uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş toplam 208 çocuk ve bu çocukların anneleri oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, Okul Öncesi Davranış Sorunları Tarama Ölçeği (Kanlıkılıçer, 2005), İstismar Farkındalık Ölçeği: Ebeveyn Formu (Pekdoğan, 2017) ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (Demir ve Şendil, 2008) kullanılmıştır. Annelerin istismar düzeyleri ve tutumlarının, davranış problemlerini ve alt boyutlarını en iyi açıklayan değişkenleri belirlemek amacıyla çoklu hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların davranış problemleri toplamı ile annelerin istismar farkındalık düzeyleri ve izin verici tutuma sahip olmaları arasında pozitif yönlü, annelerin demokratik tutuma sahip olmaları arasında ise negatif yönlü bir ilişki bulunduğu saptanmıştır. Ayrıca izin verici tutum gösteren ebeveynlerin, çocuklarının davranış problemleri, kavgacı-saldırgan olmaları, aşırı hareketli ve dikkatsiz olmaları arasında ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda demokratik tutumun çocukların kavgacı-saldırgan olmaları ile negatif yönlü ilişkiye sahip olduğu da saptanmıştır. Annenin istismar düzeyi ile çocuklarının aşırı hareketli ve dikkatsiz olmaları arasında pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir. Yapılan bu araştırma sonucunda her ne kadar izin verici tutumun davranış sorunları ile pozitif yönlü ilişkisi olduğu belirlenmiş olsa da ilişki oranının düşük olduğu da belirlenmiştir.