Utrecht Yasa Bağlı Ruminasyon Ölçeği'nin (UYRÖ) Türkçe Versiyonunun Geçerlilik ve Güvenirliği
Öz
Bu çalışmanın amacı yurt dışında geliştirilmiş olan Utrecht Yasa Bağlı Ruminasyon Ölçeği'ni (UYRÖ) Türk kültürüne uyarlamaktır. Ölçeğin geçerliliği için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış ve yakınsak geçerlilik için Temel Yas Unsurları Ölçeği kullanılmıştır. Güvenirlik yöntemlerinden madde istatistikleri, Cronbach Alpha Katsayısından ve zamana karşı değişmezlik (test tekrar test) güvenirliğinden yararlanılmıştır. 15 madde ve beş alt faktörden oluşan UYRÖ’ye ilişkin model incelendiğinde x2/Sd, CFI, IFI, RMSEA, SRMR, PNFI ve PGFI uyum indekslerinin iyi düzey-de olduğu görülmüştür. Temel Yas Unsurları Ölçeği ile UYRÖ arasında pozitif yönlü, doğrusal ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Tüm maddelerin madde ölçek toplam korelasyon değerleri .30’un üstünde bulunmuştur. UYRÖ'nün Cronbach Alpha değeri .94 ve alt boyutların Cronbach Alpha değeri .80 ile .89 arasında değişmektedir. UYRÖ'nün zamana karşı değişmezliğini belirlemek amacıyla yapılan ön test – son test ölçümleri arasında pozitif yönlü, doğrusal ve istatistiksel olarak da anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=.89; p=.000). Sonuç: UYRÖ’nün geçerli ve güve-nilir bir ölçüm aracı olduğu, zamansal olarak değişim göstermediği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksayan, S. ve Gözüm, S. (2002). Kültürlerarası ölçek uyarlaması için rehber I: Ölçek uyarlama aşamaları ve dil uyarlaması. Hemşirelik Araştırma Dergisi, 4(1), 9-14.
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5). Washington, DC: American Psychiatric Publication.
- Ayaz, T., Karanci, A. N. ve Aker, A. T. (2014). İki Boyutlu Yas Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 25(4), 253-263.
- Balcı-Çelik, S. (2006). Yas Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25), 105-114.
- Boelen, P. A., van den Bout, J. ve van den Hout, M. (2003). The role of negative interpretations of grief reactions in emotional problems after bereavement. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 34, 225–238.
- Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
- Çapık, C. (2014). Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(3), 196-205.
- Clark, D. A. ve Rhyno, S. (2005). Unwanted intrusive thoughts in nonclinical individuals: Implications for clinical disorders. (D. A. Clark Ed.), Intrusive thoughts in clinical disorders: Theory, research, and treatment In (pp. 1-29). New York, NY, US: Guilford Press.
- Crowley, S. L. ve Fan, X. (1997). Structural equation modeling: Basic concepts and applications in personality assessment research. Journal of personality assessment, 68(3), 508-531.
- Doering, B. K., Barke, A., Friehs, T. ve Eisma, M. C. (2018). Assessment of grief-related rumination: validation of the German version of the Utrecht Grief Rumination Scale (UGRS). BMC psychiatry, 18(43), 1-13.