İş Stresi ve Rol Belirsizliğinin Presenteizm (İşte Var Olamama) Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

Presenteizm, çalışanların bedenen işinin başında olduğu halde, zihinsel olarak işinin başında olamaması durumudur. Presenteizm mental ve fiziksel sağlık sorunlarına sebep olabilmekte hem çalışanın hem de örgütün verimliliğini negatif yönde etkilemektedir. Bu araştırmada, iş stresi ve rol belirsizliğinin presenteizm üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi Kahramanmaraş ilinde faaliyetlerini sürdüren bir ofis mobilyası fabrikasının 128 çalışanından oluşmaktadır. Toplanan veriler açımlayıcı faktör analizi, güvenirlilik analizi, t testi, ANOVA, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar, presenteizm ve alt boyutlarının iş stresi ve rol belirsizliği değişkenleri ile arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. İş stresi ve rol belirsizliği değişkenlerinin presenteizm ve alt boyutları (psikolojik odaklı presenteizm, iş odaklı presenteizm) üzerinde pozitif yönlü etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ek olarak, presenteizmin cinsiyet, eğitim düzeyi ve iş yerindeki çalışma süresine göre farklılaşması incelenmiştir. Analizler sonucunda presenteizmin üç türünde de cinsiyet ve medeni hal açısından farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ancak, tek boyutlu presenteizm ve iş odaklı presenteizm alt boyutunda eğitim seviyelerine göre anlamlı farklılaşma gözlenirken, psikolojik odaklı presenteizmde gözlenmemiştir. Psikolojik odaklı presenteizm alt boyutunun çalışma süresine göre farklılaştığı ama iş odaklı presenteizm alt boyutunun farklılaşmadığı görülmüştür.

Presenteeism is the situation where the employees are physically at work but not mentally. Presenteeism can cause mental and physical health problems on employees and affect the efficiency of both employee and organization negatively in the long term period. In this study, it was aimed to examine the effect of work stress and role ambiguity on presenteeism. The sample of the study consists of 128 employees of an office furniture factory in Kahramanmaras. The collected data were analyzed using exploratory factor analysis, reliability analysis, t test, ANOVA, correlation and multiple regression analysis. The results show that there are positive significant relationships between the dimensions of presenteeism and variables of work stress and role ambiguity. The results indicate that job stress and role ambiguity variables have positive effects on presenteeism and its subdimensions (psychological focus presenteeism, work focus presenteeism). Additionally, the differentiation of presenteeism was examined according to gender, education level and seniority in the workplace. As a result of the analysis, it was determined that all three types of presenteeism did not differ according to gender. The significant differences were observed between the education level groups in both one-dimension presenteeism and its work focus subdimension whereas significant difference was not observed in terms of psychological focus presenteeism subdimension. it was seen that psychological focus presenteeism subdimension differed according to the seniority in the workplace but work focus presenteeism subdimension did not.