Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Taraftarı Oldukları Futbol Takımına Karşı Psikolojik Bağlılıklarının İncelenmesi
Öz
Günümüz spor endüstrisinde en önemli branşlardan biri olan futbolun, bu kadar popüler olmasını sağlayan ve futbol kulüplerinin ekonomik olarak da ayakta durmalarını sağlayan unsur hiç şüphe yok ki kulübün sahip olduğu taraftarlarıdır. Bu sebeple futbol kulüplerinin en temel gelir kaynağı ve hedef kitlesi olan taraftarlarını görmezden gelmek ve haklarında bilimsel araştırmalar gerçekleştirmemek büyük bir eksikliktir. Öyle ki diğer kurumların müşterilerinde farklı olarak, kulüplerin aynı zaman da müşterileri olan ve destekçisi olduğu takıma körü körüne bağlı olan taraftarları anlamak kulüpler içinde önemli olacaktır. Bu düşüncelerden hareketle sporla ve özellikle futbolla ilgili olan Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sempatizanı oldukları futbol kulübüne olan psikolojik bağlılıklarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde eğitim-öğretim görmekte olan 446 öğrenci (162 kadın, 284 erkek) oluşturmuştur. Araştırma kapsamında kullanılan veri toplama araçları ise; Mahony, Madrigal ve Howard (2000) tarafından geliştirilen, Türkçe’ye uyarlaması ve Eskiler, Sarı ve Soyer (2011) tarafından gerçekleştirilen “Takıma Psikolojik Bağlılık (TPB)” ölçeği ile araştırmacılar tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Öğrencilerden toplanan verilerin analiz edilmesinde; sosyo-demografik özelliklerine göre tanıtılması amacıyla frekans ve yüzde analizi, çalışmaya katılan ve aynı zamanda birer futbol taraftarı olan öğrencilerin destekçisi oldukları takıma karşı psikolojik bağlılıklarını çeşitli değişkenlere göre değerlendirmek amacıyla t-testi ve tekyönlü varyans analizi (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) neticesinde oluşan istatistiksel farkın hangi gruplardan kaynakladığının anlaşılması için Tukey HSD çoklu karşılaştırma testi yapılmıştır. Tüm verilerin istatistiksel analizlerinde ve yorumlamalarda, p<0,05 anlamlılık düzeyi dikkate alınmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcılar cinsiyet değişkeni incelendiğinde erkek taraftarların TPB puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin destekçisi oldukları futbol takımı değişkenine bakıldığında Fenerbahçe taraftarı olan katılımcıların TPB puanlarının diğer takım destekçilerine kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın diğer bir sonucu ise, futbol takımımın resmi ürünlerini satın almam diyen öğrencilerin TPB puanlarının diğer öğrencilere kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alçak, M., Düz, S., Karataş, Ö., Karademir, T., Kurak, K. ve Bayer, R., (2018). Türkiye Futbol Federasyonu 1.Ligindeki taraftarlarının fanatiklik durumlarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 8-23.
- Arıkan, A. N. (2000). Farklı branşlardaki spor seyircilerinin sosyo-kültürel profili ve izleyicilik durumları üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
- Aycan, A., Polat, E. ve Uçan, Y., (2009). Takım özdeşleşme düzeyi ile profesyonel futbol müsabakalarına seyirci olarak katılım kararını etkileyen değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4, 169-174.
- Bozgeyikli, H., Taşğın, Ö., ve Eroğlu, S. (2018). Taraftar psikolojik bağlılık ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 481-497. DOI: 10.26466/opus.481001
- Bozyiğit, E., ve Doğan, F. (2018). Examination of the psychological commitment to team of the students of Faculty of Sports Sciences. Journal of Human Sciences, 15(4), 2159-2167.
- Demirel, M., Güven Karahan, B. ve Ünlü, H., (2007). Farklı üniversitelerdeki spor taraftarlarının takımları ile özdeşleşme düzeyleri. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 76-86.
- Dinç, S. C. ve Demircan, M., (2016). Tribünde güncel tartışma; takıma psikolojik bağlılığın Passolig uygulamasına ilişkin taraftar görüşleri üzerine etkisi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(2), 25-38.
- Ekici, S., Öntürk, Y., ve Karafil, A. Y. (2016). Spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarının incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 3885-3894.
- Eskiler, E., Sarı, İ., ve Soyer, F. (2011). Takıma psikolojik bağlılık ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1428-1440.
- Gençay, S. ve Karaküçük, S. (2006). Üniversite öğrencilerinin spor taraftarlığıyla ilgili davranışları üzerine bir araştırma. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), 4, 11-22.