Araştırma Makalesi

Illinois Zorbalık, Kavga ve Mağduriyet Ölçeğinin (IZKMÖ) Türkçeye Uyarlama Çalışması

Cilt: 16 Sayı: 29 Ekim Özel Sayısı 31 Ekim 2020
PDF İndir
TR EN

Illinois Zorbalık, Kavga ve Mağduriyet Ölçeğinin (IZKMÖ) Türkçeye Uyarlama Çalışması

Öz

Zorbalık, günümüzde tüm dünyada eğitim öğretimin her kademesinde görülebilen ve öğrencilerin fiziksel ve ruhsal sağlığını tehdit eden oldukça ciddi bir sorun halini almıştır. Toplumsallaşmanın ilk adımlarının atıldığı okullarda zorbalık ve saldırganlık gibi davranışların sıklıkla görülmesi, tüm çocukların geleceğini, psikososyal sağlığını derinden etkileyebilmektedir. Okullarda bu tür davranışların önlenebilmesi amacıyla yapılacak çalışmalarda bu davranışların çeşitli bileşenlerinin ölçülmesi önem arz etmektedir. Gerçekleştirilen bu araştırmada, İllinois Zorbalık, Kavga ve Mağduriyet Ölçeği’nin (İZKMÖ) Türk Kültürüne uyarlanması amaçlanmıştır. Illinois Zorbalık Ölçeği (IZÖ), Illinois Kavga Ölçeği (IKÖ) ve Illinois Mağduriyet Ölçeği (IMÖ) bileşenlerinden oluşan bu ölçek, Türkçe formu oluşturma aşamaları tamamlandıktan sonra 10-18 yaş aralığındaki 637 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin üç faktörlü yapısı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sınanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin iyi uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin güvenirliği için, ölçeğin tamamına ve tüm alt boyutlarına ilişkin Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları kontrol edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ölçeğin tümünde 0,90; Zorbalık alt boyutu için 0,84; Mağduriyet alt boyutu için 0,83; Kavga etme alt boyutu için 0,81 şeklindedir. Ölçeğin %27’lik alt ve üst gruplara ilişkin t- testi analizi sonuçları, ölçekteki tüm maddeler için anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Ayrıca ölçeğin alt boyutlarına ilişkin standart sapma, ortalama, boyutlar arası korelasyon değerleri ve güvenirlik katsayıları da hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, İZKMÖ’ nün Türkçe ve Türk kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Zorbalık , Mağduriyet , Kavga Etme

Kaynakça

  1. Ahmed, A., Moore, T. M., Lewis, J., Butler, L., Benton, T. D., ve Boyd, R. C. (2018). Psychometric properties of bully, fighting, and victimization scales among clinically referred youth. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 27(10), 1110-1124.
  2. Arslan, Y. (2015). Okullarda yaşanan şiddet olaylarının düzey ve dinamiklerini anlamak: Batman Merkez örneği/Türkiye. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(5), 1-17.
  3. Austin, S., ve Joseph, S. (1996). Assessment of bully/victim problems in 8-11 year-olds. British Journal of Educational Psychology, 66, 447-456.
  4. Austin, V. L., ve Sciarra, D. T. (2017). Çocuk ve ergenlerde duygusal ve davranışsal bozukluklar (1. Basımdan Çeviri b.). (D. M. Özekes, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  5. Balootbangan, A., ve Talepasand, S. (2015). Validation of the Illinois bullying scale in primary school students of Semnan, Iran. Journal of Fundamentals of Mental Health, 17(4), 178-85.
  6. Borg, M. (1998). The emotional reactions of school bullies and their victims. Educational Psychology, 18, 433- 444.
  7. Byrne, B. M. (1998). Structural equation modeling with LISREL. Prelis, and Simplis, 196-199.
  8. Crick, N. R., ve Grotpeter, J. K. (1995). Relational aggression, gender, and social psychological adjustment. Child Development, 66, 710-722.
  9. Çubukçu, Z., ve Dönmez, A. (2012). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okuldaki şiddet üzerine görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(40), 29-108.
  10. Dake, J. A., Price, J. H., ve Telljohann, S. K. (2003). The nature and extent of bullying at school. Journal of School Health, 73(5), 173-180.

Kaynak Göster

APA
Aydın, M., Efilti, E., & Diker, M. (2020). Illinois Zorbalık, Kavga ve Mağduriyet Ölçeğinin (IZKMÖ) Türkçeye Uyarlama Çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29 Ekim Özel Sayısı), 3670-3688. https://doi.org/10.26466/opus.768247