استراتيجية تركيا الكبرى ضمن عملية التحول العالمي

Öz

Turkey’s Grand Strategy in the Process of Global Transformation

Öz

Anahtar Kelimeler

• International System

Küresel Dönüşüm Sürecinde Türkiye’nin Büyük Stratejisi

Öz

Küresel Sistem Soğuk Savaş süreciyle önce çift kutuplu, ardından Sovyetler Birliği’nin çöküşüyle ABD liderliğinde tek kutuplu, nihayetinde ise yeni aktörlerin uluslararası siyasete dahil olmasıyla çok kutuplu bir yapıya dönüştü. Sistemsel yapıda yaşanan bu dönüşüm siyasal alanda ABD’nin merkezi rolünü sarsarken, ABD ve Batı merkezli neo-liberal ekonomik düzen de yönünü yükselen ekonomileriyle Asya ülkelerine çevirmekteydi. Yaşanan bu dönüşüm 11 Eylül saldırılarıyla küresel terörizmin yükselişi, Arap Baharı protestolarının getirdiği değişim talepleri, iç savaşların ve otoriter yönetimlerin artışı, Çin’in ekonomik yükselişi, BM gibi küresel yönetişim mekanizmalarının mevcut krizlerde yetersiz kalırken Koronavirüs gibi tüm dünyayı etkileyen pandemi sürecinin dahi yönetilmekteki zorluklar, uluslararası düzene ilişkin yapılan eleştirileri ve tartışmaları hızlandırmış ve tartışmalara yeni boyut kazandırmıştır. Pandemi sürecinin yönetişimdeki güçlükler ABD merkezli liberal normlara dayanan düzenin krizleri çözmek bir yana bir kısmına kaynaklık etmesiyle birleşirken, küresel sistemin uzunca bir süredir yaşadığı krizi de derinleştirmektedir. Yaşanan bu derinleşme küresel sistemin büyük bir değişime gebe olduğunu göstermektedir. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nden Doçent. Dr. Murat Yeşiltaş ve Bursa Uludağ Üniversitesi’nden Prof. Ferhat Prinççi yazarlığını üstlendikleri kitapta, koronavirüs öncesinde başlayan ve pandemi ile hızlanan küresel sitemdeki bu dönüşümü tanımlamakta ve oluşan yeni jeopolitikte Türkiye’nin sahip olması gereken “büyük stratejisi”ni tasvir ederek yeni dönemde nasıl bir dış politika ve güvenlik siyaseti izlenmesi gerektiğine ilişkin bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Sistem
• Küresel Dönüşüm
• Türkiye'nin Büyük Stratejisi

Kaynakça

1. Murat Yeşiltaş ve Ferhat Pirinççi, Küresel Dönüşüm Sürecinde Türkiye’nin Büyük Stratejisi, 1. Baskı, (İstanbul, SETA Yayınları, Haziran 2020, ss. 141, ISBN: 978-625-7040-74-7).