Non-Muslim Volunteers in the Ottoman Army in the 1876 Ottoman-Serbian-Montenegrin War.

Abstract

In this study, non-Muslim volunteers who took part in the Ottoman army in the 1876 Ottoman-Serbian-Montenegrin War were examined. First of all, brief information was given about the beginning of the war and the Russian volunteers in the Serbian army, Prince Milan's declaration of war and the Russian volunteers in the Serbian army. Afterwards, the concept of volunteering in the Ottoman army was explained according to the Military Law of 1870. Apart from the Nizamiye, Redif and Mütahfız classes, non-Muslims applied to the army, which consisted of volunteer soldiers, as well as Muslims. In addition to the Ottoman Empire's own non-Muslim subjects, there were also voluntary participations in the army from abroad. Volunteers from Belgium, Poland and Hungary applied to join the Ottoman army. In particular, Hungarians stood by the Ottoman Empire and the Turks in every way, and provided all kinds of material and moral assistance. Officers and privates as well as civilians from Hungary wanted to join the Ottoman army voluntarily. Hungarian doctors wanted to heal the wounds of the army.

Keywords

• Serbia
• Ottoman State
• Non-Muslim volunteer
• Hungarian
• Polish.

1876 Osmanlı-Sırp-Karadağ Savaşı'nda Osmanlı Ordusunda Gayrimüslim Gönüllüler

Öz

Bu çalışmada 1876 Osmanlı- Sırp-Karadağ Savaşı’nda Osmanlı ordusunda yer alan gayrimüslim gönüllüler incelenmiştir. Öncelikle savaşın başlangıcı, Prens Milan’ın savaş beyannamesi ile Sırp ordusundaki Rus gönüllüler hakkında kısa bilgi verilmiştir. Sonrasında Osmanlı ordusunda 1870 tarihli Askerlik Kanunu’na göre gönüllülük kavramı açıklanmıştır. Nizamiye, redif ve müstahfız sınıflarının dışında gönüllü askerlerden oluşan orduya Müslümanların yanı sıra gayrimüslimler de asker yazılmak için başvuruda bulunmuşlardır.1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda da ön planda olan Dimostini Efendi Hristiyanlardan asker yazarak savaşa göndermiş ve ödüllendirilmiştir. Osmanlı Devleti’nin kendi gayrimüslim tebaasının yanında yurtdışından da orduya gönüllü katılımlar olmuştur. Belçika’dan, Lehistan’dan ve Macaristan’dan gönüllüler Osmanlı ordusuna katılmak için başvuruda bulunmuşlardır. Özellikle Macarlar her şekilde Osmanlı Devleti’nin ve Türklerin yanında yer almışlar, maddi ve manevi her türlü yardımda bulunmuşlardır. Macaristan’dan siviller olduğu kadar subay ve erler de gönüllü olarak Osmanlı Devleti ordusuna katılmak istemişlerdir. Macar doktorlar ise ordunun yaralarını sarmak istemişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Sırbistan
• Osmanlı Devleti
• Gayrimüslim gönüllü
• Macar
• Leh.

Kaynakça

1. Yayınlanmamış Arşiv Belgeleri
2. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
3. Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi (HR.MKT.) 946/57 1293.Za.13 (30.11.1876).
4. BOA, HR.MKT. 939/8 1293.N.12 (01.10.1876)
5. BOA, Hariciye Nezareti Siyasi Kalemi (HR.SYS.) 2940/66 03.09.1876.
6. BOA, HR.SYS. 1232/21 15.02.1877.
7. BOA, HR.SYS. 213/33 04.10.1877.
8. BOA, Hariciye Nezareti Tahrirat (HR.TH) 21/30 30.09.1876.

9. BOA, Hariciye Nezareti Tercüme Odası (HR.TO.) 462/32 19.01.1877.
10. BOA, İrade Dahiliye (İ.DH.) 733/60092 1293.L.11 (30.10.1876).
11. BOA, İ.DH. 745/60933 1294.R.16 (30.04.1877).
12. Genelkurmay Askeri Tarih Stratejik Etüd Başkanlığı (ATASE) Arşivi
13. Osmanlı-Sırp-Karadağ Harbi Koleksiyonu Kataloğu (OSK)
14. Kutu:8 Gömlek:65 Belge:65 23.06.1292 (04.09.1876).
15. Kutu:6 Gömlek:114 Belge:114 28.09.1292 (10.12.1876).
16. Osmanlı-Rus Harbi Koleksiyonu Kataloğu (ORH)
17. Kutu:2 Gömlek:38 Belge:38-1 20.02.1293 (02.05.1877).
18. Yayınlanmış Arşiv Belgeleri
19. British Documents on Foreign Affairs:Reports and Papers from the Foreign Office Confidential Print,, The Ottoman Empire: Revolt in the Balkans, 1875-1876, Part I, Series B, Vol. 2, General Ed. Kenneth Bourne and D. Cameron Watt, Ed. David Gillard, University Puplications of Amerika, 1984.
20. Telif Eserler ve Diğer Eserler
21. Ahmet Mithat Efendi, Üss-i İnkılap, C.1, Yay. Haz. Tahir Galip Seratlı, İstanbul: Selis Yayınları, 2004.
22. Ayın, Faruk. Osmanlı Devleti’nde Tanzimattan Sonra Askeralma Kanunları (1839-1914), Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları, 1994.
23. Çiftçioğlu-Vereşova, Ferdi-Erika. “93 Harbi’nde Macarların Osmanlı Devleti’ne Desteği”, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, C. 18, Sayı 71 (2021): 613-626.
24. Çolak, Melek. “Macar Kaynaklarına Göre Gyula Andrassy ve Osmanlı-Macar İlişkileri (1875-1878)”, Tarih İncelemeleri Dergisi, C. XXVI, Sayı 1 (Temmuz 2011): 51-65.
25. Çolak-Topal Mızrak, Melek-Sezgin. “Macar Gençlik Heyetinin İstanbul Ziyareti (1877)”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, C. XVI, Sayı 33 (Güz 2016): 5-24.
26. Karal, Enver Ziya. Osmanlı Tarihi, C. VIII, Ankara: T.T.K. Yayınları, 1995.
27. Kohn, Hans. Panslavizm ve Rus Milliyetçiliği, Çev. Agah Oktay Güner, İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayınları, 2007.
28. Kurat, Akdes Nimet. Rusya Tarihi, Ankara: T.T.K. Yayınları, 1999.
29. Mahmud Celaleddin Paşa, Mirat-ı Hakikat, Haz. İ. Miroğlu, M. Derin, M. Halacoğlu, Ö. Akdaş, İstanbul: Tercüman 1001 Temel Eser, 1979.
30. Mızrak, Sezgin Topal. II. Abdülhamid Döneminde Türk-Macar Kültürel İlişkileri (Korvina Örneği), Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Muğla, 2017.
31. Mızrak, Sezgin Topal. “II. Abdülhamid Döneminde Türk Macar İlişkileri”, XVIII. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, C. IX, Haz. Semiha Nurdan-Muhammed Özler, Ankara (2022): 629-650.
32. Namal, Yücel. Türk-Macar İlişkileri (1850-1900), Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla 2008.
33. Nazır, Bayram. “ II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı Macar Dostluk İlişkileri”, A. Ü Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi(TAED), 43, Erzurum (2010): 309-317.
34. Özkan, Ayşe. Miloş’tan Milan’a Sırp Bağımsızlığı (1830-1878), İstanbul: IQ Yayınları, 2011.
35. Özkaya, Yücel. “1293 (1877-1878) Osmanlı Rus Savaşı’nda Avrupa Devletlerinin Tutumu ve Bosna Hersek Olayı”, 9. Askeri Tarih Semineri Bildirisi, C. 2, Ankara (2006): 313-328.
36. Parer, Özlem. “Tolstoy ve Dostoyevski’nin Yorumlarıyla Balkanlarda Savaşa Bakış”, Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, C. 5, Sayı. 16 (Eylül 2014): 341-353.
37. Sedes, Halil. 1875-1876 Bosna-Hersek ve Bulgaristan İhtilalleri ve Siyasi Olayları, Başlangıç- I.Kısım, İstanbul: Çituri Biraderler Basımevi, 1946.
38. Şirokorad, A. B. Rusların Gözünden 240 Yıl Kıran Kırana Osmanlı-Rus Savaşları, İstanbul: Selenge Yayınları, 2013.
39. Urhan, Vahit Cemil. Karadağ’ın Bağımsızlığını Kazanması (1851-1878), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2015.
40. Uygur, Fatma. “93 Harbine Giden Buhranlı Dönemin Bazı Siyasi Olaylarının Fransız Büyükelçilik Yazışmalarına Yansımaları”, D.T.C.F Dergisi, C. 60, Sayı 2 (2020): 562-598.
41. Ünal, Uğur. Sultan Abdülaziz Devri Osmanlı Kara Ordusu (1861-1876), Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 2006.