Araştırma Makalesi

Osmanlı’da Taziye Diplomasisi Aracılığıyla Tesis Edilen Uluslararası İlişkiler

Sayı: 22 15 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

Osmanlı’da Taziye Diplomasisi Aracılığıyla Tesis Edilen Uluslararası İlişkiler

Öz

Diplomasi, geçmişten günümüze uluslararası ilişkilerin en etkin güçlerinden biri olarak işlev görmektedir. Kullanılan enstrümanlara göre diplomasi, sert ve yumuşak güç olmak üzere iki ana kategoride ele alınmaktadır. Sert güç diplomasisi, daha çok askeri nitelikli ve ekonomik işlevlidir. Son dönemlerde etkisi daha da artan yumuşak güç diplomasisi ise kültür, eğitim ve bilim gibi askeri niteliği olmayan ögelerle gerçekleştirilir. Osmanlı diplomasinin tarihi beyliğin kuruluşuyla başlar. Hükümdarlar, çağın ihtiyaçlarına göre diplomasinin alt dallarından faydalanarak uluslararası ilişkileri tanzim etmeye çalışmışlardır. Makalede ele alınan taziye diplomasisi de bir kamu ve yumuşak güç diplomasisidir. Taziye diplomasisi, komşu veyahut müttefik bir devletin hükümdarı ya da aile üyelerinden birinin vefatı halinde hükümdarlar arasında taziye mektupları üzerinden gerçekleşen diplomasi türüdür. Osmanlı taziye diplomasisinin kökleri beyliğin kuruluşuna kadar gitmektedir. Klasik dönemde mektuplar üzerinden tesis edilen münasebet, modern dönemde telgraflarla sürdürüldü. Padişahın başsağlığı mesajı, doğrudan seçili bu heyetler vasıtasıyla muhatap ülke liderine sunuldu. Mütekabiliyetin esas olduğu bu diplomasi türünde, Osmanlı padişahının taziye mesajına ilgili ülke hükümdarı tarafından teşekkür içerikli cevaplar gönderilirdi. Bu yönüyle taziye mesajları, sadece bir başsağlığı dileme aracı olmamıştır. Aynı zamanda ve özellikle ülkeler arası iyi ilişkilerin devamı için araçsallaştırılmıştır. Bu makalede, klasik dönemden yıkılışa kadar Osmanlı Devleti ile komşuları ve Batılı ülkeler arasında gerçekleşen taziye diplomasisinin serencamı ele alındı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. BOA, Dahiliye Nezareti Kalem-i Mahsus Müdüriyeti Belgeleri (DH. KMS), 31/15.
  3. BOA, Dahiliye Nezareti Mütenevvia Kısmı Belgeleri (DH. MTV), 38/49.
  4. BOA, Dîvân-ı Hümâyûn Sicilleri Nâme-i Hümâyûn Defterleri Nâme-i Hümâyûn Defterleri (A. DVNS. NMH.d), 7/67; 7/115; 9/77; 9/293; 10/315; 17/133.
  5. BOA, Hariciye Nezareti Londra Sefareti (HR.SFR.3), 34/12; 103/27; 124/28; 258/99; 258/100; 264/2; 549/36.
  6. BOA, Hariciye Nezareti Mütenevvia Kısmı Belgeleri (HR. MTV), 744/6.
  7. BOA, Hariciye Nezareti Petersburg Sefareti (HR. SFR.1), 11/64; 11/88; 12/8; 132/13.
  8. BOA, Hariciye Nezareti Siyasi (HR. SYS), 9/43.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Merkez Teşkilatı , Osmanlı Sosyoekonomik Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2024

Kabul Tarihi

3 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 22

Kaynak Göster

Chicago
Özger, Yunus. 2024. “Osmanlı’da Taziye Diplomasisi Aracılığıyla Tesis Edilen Uluslararası İlişkiler”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 22: 1-22. https://doi.org/10.21021/osmed.1431847.

İndeksler / Indexes
 

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD, İdealOnline ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.


by.png

Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.