Osmanlı Ordusunda Salgın Hastalıklar ve Hastalıkların Sefer Organizasyonuna Yansımaları
Öz
Bir savaşın başarılı olmasının anahtarlarından biri sefer lojistiğinin iyi organize edilmesine bağlıdır. Çünkü sefer organizasyonu farklı parçaları bir bütün haline getirip etkili bir şekilde kullanmayı ifade etmektedir. Bunlardan birinin eksik olması veya geç yerine getirilmesi organizasyonun işleyişinde aksaklıkların yaşanmasına neden olabilirdi. Harp dönemlerinde organizasyon ağını, insan idaresinin dışında etkileyen olaylar yaşanabiliyordu. Deprem, yangın, sel, kıtlık, çekirge istilası ve salgın hastalık gibi felaketler bu duruma örnek gösteri-lebilir. Nitekim yönetimlerin savaş süreçlerinde karşılaştığı olağanüstü durumlar en çok zorlandıkları hususlar arasındadır. Bu olaylar karşısında yönetimler bazen çaresiz kalıp çözüm üretmekte zorlanabiliyordu. Bunlardan biri de salgın hastalıklardır. Yapılan araştır-mada, 1700-1850 yılları arasındaki salgın hastalıkların seferlerin hazırlık sürecini nasıl etkilediği ve yönetimin buna karşı nasıl bir reaksiyon gösterdiği incelenmiştir. Özellikle organizasyon ağı içerisinde yer alan asker tahriri ve sevki, ulaşım vasıtaları, zahire ve mühimmat tedariki, vergi tahsili, bedellerin alınması, nüfus hareketlikleri ve istihdam edilecek esnaf kollarının temini gibi hususların nasıl etkilendiği üzerinde odaklanılmıştır. Ayrıca bu durumlar karşısında devletin nasıl bir tavır takındığı ve almış olduğu önlemlerin neler olduğu tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
Epidemic Diseases in the Ottoman Army and Reflections of Diseases on Campaign Organization
Öz
One of the keys to the success of a war depends on well-organizing campaign logistics. Because campaign organization states mean integrating different parts into a whole and using them effectively. Lack of these or their late implementation causes disruptions in the organization's functioning. During war, organizational networks may be affected by things outside of the human will. Natural disasters such as earthquakes, fires, floods, famine, locust invasions, and epidemics can be examples of this situation. The extraordinary situations that administrations encounter during campaigns are among the issues they have the most difficulty with. In the face of these events, administrations could sometimes become desper-ate and find it difficult to develop solutions. One of them is epidemic diseases. The research examined how the epidemics between 1700 and 1850 affected the preparation process of the campaign and what reaction the management showed against this. In particular, it was emphasized how issues such as the recruitment and dispatch of soldiers within the campaign organization network, means of transportation, food and ammunition supply, tax collection, receiving a fee, population movements, and the supply of artisans to be employed were affected. Also, what kind of attitude the state takes in the face of these situations and what measures it has taken have been discussed.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.
