Araştırma Makalesi

Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Stratejik Meis Adası Talebi ve Babıali’nin Politikası [1824-1825]

Sayı: 26 15 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Stratejik Meis Adası Talebi ve Babıali’nin Politikası [1824-1825]

Öz

Bu çalışma Osmanlı Devleti merkezi yönetimi ile Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa arasında meydana gelen Meis adası iltizamı meselesini irdelemiştir. Çalışmanın ana amacı küçük bir adanın iltizamı noktasında meydana gelen anlaşmazlığın tarafların birbirlerine yaklaşımlarını ne şekilde etkilemiş olduğunu ve tarafların bu olay karşısında nasıl bir politika ortaya koyduklarını anlamaktır. Bunun için adanın talep edilmesinin ve bu talebin reddedilmesinin görünürdeki ve altta yatan sebepleri karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Buradan anlaşıldığına göre görünürde küçük bir talep olan Meis adası iltizamı konusu Osmanlı yönetiminin Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın asli niyetlerini sorgulamaya açmasına sebep olmuştu. Konuyla yakından ilgilenen Sultan II. Mahmud, Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Osmanlı topraklarında yaşayanlar arasında işgal korkusu yaratmaya başladığını devlet adamları ile paylaşıma açmıştı. Dolayısıyla Meis talebi henüz 1820’lerin ortasında iki taraf ilişkilerinin bir savaş halini alabileceği veya ilişkilerin her an düşmanlığa dönüşebileceği dedikodularına zemin hazırlamıştı. Neticede Meis meselesinin ilişkileri çok farklı bir boyuta taşıyan süreçte merkezin Kavalalı Mehmed Ali Paşa’ya dair olan şüphelerini açıkça ortaya koymasına sebep olan ilk ve önemli gelişmelerden birisi olduğu söylenebilmektedir. Olayın iç yüzünün bizzat Padişah’ın elinden çıkan düşüncelerle ve Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın dilinden yazılan karşı yorumlarla desteklenmesi çalışmanın en değerli ve özgün katkısını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm. Hakem Değerlendirmesi : Dış bağımsız. Çıkar Çatışması : Yazarlar çıkar çatışması bildirmemiştir. Finansal Destek : Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Kaynakça

  1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. BOA, C..EV. 585/29501.
  3. BOA, C..İKTS. 16/761; 15/749; 16/761.
  4. BOA, HAT. 0540/26719.(A).01; 0540/26719.01; 0540/26719.B.02; 0665/32324.(A).01; 0665/32324.01; 0666/32404.01; 674/32978 14; 903/39684; 913/39906; 923/40101; 309/18260; 581/285705; 690/33401.
  5. TS.MA.e.711/69.
  6. Diğer Kaynaklar
  7. Afyoncu, Erhan. Meis Adası Altın Yıllarını Bizim İdaremizde Yaşadı,” son güncelleme 20 Eylül, 2020, https://www.sabah.com.tr/yazarlar/erhan-afyoncu/2020/09/20/meis-adasi-altin-yillarini-bizim-idaremizde-yasadi
  8. Akalın, Durmuş ve Selim Parlaz. “Nil’de İktidar Mücadelesi ve Kavalalı.” Çankırı Karatekin Üniversitesi Uluslararası Avrasya Strateji Dergisi 1/1 (Çankırı 2012): 115-134.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2024

Kabul Tarihi

8 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 26

Kaynak Göster

Chicago
Koç, Emre. 2025. “Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Stratejik Meis Adası Talebi ve Babıali’nin Politikası [1824-1825]”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 26: 268-92. https://doi.org/10.21021/osmed.1600366.

İndeksler / Indexes
 

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD, İdealOnline ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.


by.png

Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.