Araştırma Makalesi

Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]

Sayı: 28 15 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]

Öz

17. yüzyılın ikinci yarısında Tarabay, Rıdvan ve Ferruh ailelerinin siyasi bakımdan geri plana çekilmeleriyle Kudüs ve komşu sancaklardaki yerel güçlerin göreceli önemi azaldı. Bu durum Osmanlı Devleti’nin taşra idarelerinde merkezileştirme eğilimi ve bölgedeki idari mekanizmayı düzenleme çabasıyla eşzamanlı olarak gerçekleşmiştir. Buna bağlı olarak Kudüs sancağı Osmanlı merkezi yönetimine daha sıkı bir şekilde bağlı hale gelmeye başladı. Çalışmada, incelediğimiz dönemde Kudüs Sancağına yerel güçler dışından kırk üç mutasarrıf atandığı tespit edilmiştir. Bu mutasarrıflar seçilirken sancak yönetimi konusunda yetkin ve tecrübeli olmalarına ve genel olarak bölgenin yerel şartları hakkında bilgi sahibi olmalarına dikkat edilmiştir. Bu dönemde Kudüs Sancağında görev yapmış olan mutasarrıfların görevden ayrılma gerekçeleri çeşitlilik arz etmiştir. Bu gerekçeler arasında başka bir göreve atanma ve azledilerek ayrılmalar çoğunluktadır. Mutasarrıflara tevdi edilen en prestijli görev ise Hac kafilesinin yönetimi olan Hac emirliği ve bu kafilenin güvenliğini sağlayan Cerde başbuğuluğu idi. Ancak zamanla ve çeşitli sebeplerle Kudüs sancağı mutasarrıflarına bu görevler verilmemeye başladığında sancak, Şam eyaletine daha sıkı bir şekilde bağlı hale gelmeye başladı. Çalışma, Osmanlı arşiv belgeleri, Kudüs Şeri Mahkeme Sicilleri ve yerel kaynaklara dayanarak 1670-1724 yılları arasındaki dönemde, Kudüs mutasarrıflığına atanan kişilere ışık tutmakta ve bu atamalarla ilgili bir okuma sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

  1. T.C. Cumurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Ali Emiri (AE): 60, 62.
  3. Cevdet (C): 275
  4. İbnülemin (İE.): 7, 8, 21, 30.
  5. Kamil Kepeci (KK): 523.
  6. Mühimme Defterleri (A.DVNS.MHM.d): 89, 99, 99, 100, 102, 104, 105, 108, 110, 111, 112, 114, 114-1, 115, 116, 120, 122, 127, 129, 131, 132.
  7. Mühimme-i Mısır Defterleri (A.DVNS.MSR.MHM. d.): 2.
  8. Nişan Defterleri (A.DVNS,NŞN.d.): 2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Merkez Teşkilatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA
Steih, A. (2026). Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 28, 31-50. https://doi.org/10.21021/osmed.1631702
AMA
1.Steih A. Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]. OSMED. 2026;(28):31-50. doi:10.21021/osmed.1631702
Chicago
Steih, Abdalqader. 2026. “Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 28: 31-50. https://doi.org/10.21021/osmed.1631702.
EndNote
Steih A (01 Mart 2026) Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 28 31–50.
IEEE
[1]A. Steih, “Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]”, OSMED, sy 28, ss. 31–50, Mar. 2026, doi: 10.21021/osmed.1631702.
ISNAD
Steih, Abdalqader. “Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 28 (01 Mart 2026): 31-50. https://doi.org/10.21021/osmed.1631702.
JAMA
1.Steih A. Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]. OSMED. 2026;:31–50.
MLA
Steih, Abdalqader. “Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 28, Mart 2026, ss. 31-50, doi:10.21021/osmed.1631702.
Vancouver
1.Abdalqader Steih. Kudüs Sancağı Yöneticileri [1670-1724]. OSMED. 01 Mart 2026;(28):31-50. doi:10.21021/osmed.1631702

İndeksler / Indexes
 

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD, İdealOnline ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.


Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu yalnızca yazarlarına ait olup Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmaz.