Yavuz Sultan Selim Vakfına Ait 1538 Tarihli İmaret Defteri
Öz
Bu makalede, Yavuz Sultan Selim’in 1520 yılında vefatından sonra türbesinin yanına oğlu Kanunî Sultan Süleyman tarafından inşa edilen cami, medrese, imaret ve türbelerden oluşan külliyenin önemli bir yapısı olan imaretin yemek hizmetlerinden faydalananlar hakkında bilgi verilmektedir. İmaretin yapılmasının en önemli sebebi, vefat eden Yavuz Sultan Selim Han’ın amel defterinin kapanmaması ve onun ruhu için hayır ve hasenat yapılmaya devam edilmek istenmesidir. Daha çok ihtiyaç sahiplerine hizmet veren imaretten yemek alanların kimler olduğu deftere ayrıntılı bir şekilde kaydedilmiştir. 1538 tarihli olan bu defterin incelenmesiyle imaretten faydalanan kimseler hakkında bilgi edinmek mümkün olmaktadır. Defterdeki ilginç bilgilerden bazıları, ihtiyaç sahipleri dışında Kanunî döneminde çeşitli hizmetlerde bulunan devlet ricalinin tavassutu ile yemek alanlar, şairler, şeyhler, dervişler vb. kimselerin de olmasıdır. Bu şahısların arasında o dönemde önemli görevlerde bulunmuş kişilerin yanında Zâti ve Basirî gibi şairlerin de bulunması, bunların vefat edene kadar imaretten istifade etmesi önemlidir. İmaretten yemek alan kimseler arasında dul kadınların, onların kızlarının ve kimsesiz yetimlerin olması da dikkate değerdir. Bu tür imaret defterlerinin incelenmesi ile dönemin sosyal ve ekonomik hayatının tespitinde önemli bilgiler elde edileceği gibi, özellikle geliri olmayan kadınların hayatlarının nasıl idame ettirdiklerinin tespiti bakımından da önemli verilere ulaşılacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
The Imaret Notebook of the Yavuz Sultan Selim Foundation, dated 1538
Öz
This article provides information about those who benefited from the food services provided by the soup kitchen, a key structure within the complex of mosques, madrasahs, imarets, and mausoleums built by Suleiman the Magnificent, the son of Selim the Grim, next to the mausoleum where his tomb is located, following his death in 1520. The primary reason for building the imaret was to ensure that the deeds of the deceased Selim Khan were not closed and that charitable contributions continued for his soul. The imaret, which primarily served those in need, recorded the recipients of its meals in detail. Examining this 1538 book allows us to learn about those who benefited from the imaret. Some of the interesting information in the book includes, in addition to those in need, those who received meals through the intercession of statesmen who provided various services during the reign of Suleiman the Magnificent, as well as poets, sheiks, dervishes, and others. It is important that among these individuals were poets such as Zâti and Basirî, as well as people who held important positions at the time, and that they benefited from the imaret until their deaths. It's also noteworthy that among those receiving food from the imaret were widows, their daughters, and orphans. Examining these soup kitchen registers will yield valuable information about the social and economic life of the period and provide insights into how women, especially those without income, managed to survive.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.
