The Estate of Hasan Agha, the Chief Treasurer of the Tulip Era
Öz
In the Ottoman Empire, the chief treasurer, also known as Serhazîn-i Enderun, was responsible for the inner treasury of the palace and was the commander of the inner chamber boys-iç oğlanı- in the treasury quarters and the court artisans known as ehl-i hiref. Due to their close proximity to the sultan, individuals appointed to this position were selected from among the most trustworthy and experienced white eunuchs. Hasan Agha, as the treasurer, witnessed the Tulip Era, a period of luxury and pleasure marked by frequent weddings, festivities, and banquets, accompanied by extensive expenditures. His service as treasurer, which lasted for eighteen years, came to an end with the Patrona Halil Rebellion in 1730. When he died in 1736 without leaving an heir, all his movable and immovable property was confiscated by the state. The main source of this study is the estate inventory register of Hasan Agha dated 3 November 1736. This register is preserved in the Presidential Ottoman Archives, within the Ali Emîrî Collection, among the documents of the reign of Mahmud I, recorded under the reference number AE.SMHD.I./1/14. In addition to cash assets, the register includes clothing, jewelry, watches, textiles, household and kitchen utensils, horse harnesses, weapons and military equipment, and other personal belongings. By analyzing the estate inventory of Hasan Agha, who served as treasurer during the Tulip Era, this article aims to contribute to the Ottoman Empire's socio-economic and cultural history.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
The author declared that this study has no financial support.
Etik Beyan
I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.
Lale Devri’nin Hazinedarbaşısı Hasan Ağa’nın Muhallefatı
Öz
Osmanlı Devleti’nde Serhazîn-i Enderûn olarak da adlandırılan hazinedarbaşı, sarayın iç hazinesinden sorumlu olup hazine koğuşundaki iç oğlanları ile saray sanatkârları olan ehl-i hirefin amiriydi. Padişaha yakın konumda bulunmaları sebebiyle bu göreve en güvenilir ve tecrübeli ak ağalar arasından tayin yapılırdı. Hasan Ağa da 1712 yılında III. Ahmed tarafından Enderûn hazinedarbaşılığına getirilmiştir. Hasan Ağa, hazinedarbaşı olarak zevk ve sefahatin hüküm sürdüğü; düğün, şenlik ve ziyafetlerin eksik olmadığı ve buna paralel çokça harcamaların yapıldığı Lale Devri’ne tanıklık etmiştir. On sekiz yıl boyunca sürdürdüğü hazinedarbaşılık görevi, 1730 yılında meydana gelen Patrona Halil İsyanı'yla sona ermiştir. 1736 yılında vefat edince herhangi bir varisi bulunmadığından, emval ve emlakının tamamı müsadere edilmiştir. Bu çalışmanın temel kaynağını, Hazinedarbaşı Hasan Ağa’ya ait 3 Kasım 1736 tarihli muhallefat defteri oluşturmaktadır. Söz konusu defter, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde Ali Emîrî Fonu’nda, I. Mahmud devrine ait belgeler arasında AE.SMHD.I.-1/14 numarada kayıtlıdır. Muhallefat defterinde nakit malvarlığının yanı sıra muhtelif giyim eşyaları, mücevherat, saatler, kumaşlar, ev ve mutfak eşyaları, at koşum takımları, silah ve savaş malzemeleri ile diğer kişisel eşyalar tahrir edilmiştir. Bu makalede, Lale Devri boyunca hazinedarbaşılık vazifesini yürüten Hasan Ağa’nın muhallefatı analiz edilerek Osmanlı Devleti’nin sosyo-ekonomik ve kültürel tarihine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.
Etik Beyan
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.
