ADANA AND ITS AROUND IN THE LAST QUARTER OF THE XIX. CENTURY ACCORDING TO TRAVELBOOK OF BRITISH TRAVELLER EDWIN JOHN DAVIS

Abstract

This study was based on the impressions of British traveller Edwin John Davis (1826- 1901) about Adana and its around during his trip to Turkey in 1875. Serving as a religious official in British institutions in Alexandria, E. J. Davis has also a master’s degree in fine arts. Likewise, he published a translated book about the Ottoman proverbs in his country.

In the travelbook of Davis, there are essentially descriptions, pictures, and information about Southern Anatolia. The facts that Davis is an intellectual person who made observations in various regions of Turkey and his travelbook concentrates on Adana and its around make his impressions more important. In this study, various travelbook giving information about Adana and its around will also be utilized.

Keywords

• Adana, Edwin John Davis, Gezgin, İngiliz, Seyahatname.

İNGİLİZ GEZGİN EDWIN JOHN DAVIS’İN SEYAHATNAMESİNE GÖRE XIX. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE ADANA VE ÇEVRESİ

Öz

Bu çalışmanın esasını İngiliz gezgin Edwin John Davis (1826-1901)’in 1875 yılında Türkiye’ye gerçekleştirdiği seyahati sırasında ziyaret ettiği Adana ve çevresi ile ilgili izlenimleri oluşturacaktır. İskenderiye’deki İngiliz kurumlarında din adamı olarak görev yapan E. J. Davis, aynı zamanda güzel sanatlarla ilgili master derecesine sahiptir. Keza ülkesinde Osmanlı atasözleri ile ilgili bir tercüme eser de yayınlamıştır.

Davis’in seyahatnamesinde daha çok Anadolu’nun güneyi ile ilgili bilgiler, tasvirler ve resimler bulunmaktadır. Onun Türkiye’nin çeşitli yörelerinde incelemelerde bulunmuş entelektüel bir kişi olması ve seyahatnamesinin Adana ve çevresi üzerine yoğunlaşması izlenimlerini daha da önemli kılmaktadır. Çalışmada ayrıca Adana ve çevresi hakkında bilgi veren farklı seyahatnamelerden de istifade edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Adana, İngiliz, Gezgin, Edwin John Davis, Seyahatname.

Kaynakça

1. AHMED LÜTFİ EFENDİ, Vak’anüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi, Cilt: III, Trans. Tamer Erdoğan, Tarih Vakfı-Yapı Kredi Yayını, İstanbul 1999.
2. BAĞIŞ, Ali İhsan, “III. George Döneminde İngiltere’nin Osmanlı İmparatorluğundaki Ekonomi Siyaseti 1760-1815”, Türk-İngiliz İlişkileri 1583-1984 (400. Yıldönümü), Başbakanlık Yayını, Ankara 1985, s. 43-52.
3. BAŞKAN, Seyfi, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye’de Resim, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1997.
4. BİLİCİ, Z. Kenan, “Bir Gezginin Gözüyle 19. Yüzyılda Karaman’daki Anıtlar”, Milli Kültür, Sayı: 56 (Mart 1987), s. 78-81.
5. BOWEN, Harold, Türkiye Hakkında İngiliz Tetkikleri, Longmans Green Co. Ltd., London 1948.
6. BROQUIÈRE, Bertrandon De La, Bertrandon De La Broquière’in Deniz Aşırı Seyahati, (Çev. İlhan Arda), Eren Yayınları, İstanbul 2000.
7. BULUT, Yücel, Oryantalizmin Eleştirel Kısa Tarihi, Yöneliş Yayınları, İstanbul 2002.
8. BURNABY, Fred, At Sırtında Anadolu, (Çev. Fatma Taşkent), İletişim Yayınları, 3. Baskı, İstanbul 2000.

9. ÇADIRCI, Musa, Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, TTK Yayınları, Ankara 1991.
10. ÇAM, Nusret, “E. J. Davis’in Seyahatnamesine Göre 115 Yıl Önce Anadolu’dan Resimler”, Kültür ve Sanat, Sayı: 11 (Eylül 1991), s. 50-55.
11. DAVIS, Edwin John, Life in Asiatic Turkey a Journal of Travel in Cilicia (Pedias and Trachoea), Isauria, and Parts of Lycaonia and Cappadocia, Edward Stanford Publishing, London 1879.
12. DAVIS, E. J., Anatolica: or, The journal of a visit to some of the ancient ruined cities of Caria, Phrygia, Lycia, and Pisidia, Grand and Co. Publishing, London 1874.
13. DAVIS, E. J., Osmanlı Proverbs and Quaint Sayings, Sampson Low Publishing, London 1897.
14. ERSOY, Osman, “Bir İngiliz Konsolosunun 1846 Yılında Erzurum’dan Kars’a Seyahati”, Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: III, Sayı: 2-3 (Ankara 1964), s. 237-249.
15. HEPPNER, Harald, “Aydınlanma Çağında Batılıların Türk İmajı”, I. Uluslararası Seyahatnamelerde Türk ve Batı İmajı Sempozyumu, (28.X-1.XI.1985), Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir 1987, s. 107-114.
16. HOWARD, George William Frederick, Türk Sularında Seyahat, (Çev. Şevket Serdar Türet), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul 1978.
17. KABBANI, Rana, Avrupa’nın Doğu İmajı, (Çev. Serpil Tuncer), Bağlam Yayınları, İstanbul 1993.
18. LEWIS, Bernard, “Doğu’ya Giden Bazı İngiliz Seyyahları, (Çev. Esim Erdim-Salih Özbaran), Tarih İncelemeleri Dergisi, Cilt: II (İzmir 1984), s. 245-264.
19. MOLTKE, Feldmareşal Helmuth Von, Türkiye Mektupları, (Çev. Hayrullah Örs), Remzi Kitabevi, İstanbul 1969.
20. POOLE, Stanley Lane, Lord Stratford Canning’in Türkiye Hatıraları, (Çev. Can Yücel), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1999.
21. RACZYNSKI, Edward, 1814’de İstanbul ve Çanakkale’ye Seyâhat, (Çev. Kemal Turan), Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul 1980.
22. ROBINS, Kevin, İmaj Görmenin Kültür ve Politikası, (Çev. Nurçay Türkoğlu), Ayrıntı Yayınları, İstanbul 1999.
23. SPRY, William James Joseph, Life of the Bosphorus Doings in the City of the Sultan Turkey Past and Present, H. S. Nichols Publishing, London 1895.
24. ŞAHİN, Gürsoy, İngiliz Seyahatnamelerinde Osmanlı Toplumu ve Türk İmajı, Gökkubbe Yayınları, İstanbul 2007.
25. TODOROVA, Maria, Balkanlar’ı Tahayyül Etmek, (Çev. Dilek Şendil), İletişim Yayınları, 4. Baskı, İstanbul 2013.
26. ÜNLÜ, Selçuk, “Jacob Philipp Falmmerayer ve 19. Asır Osmanlı Türkiye’si”, Türk Dünyası Araştırmaları, Sayı: 16 (Şubat 1982), s. 142-154.