Seyyahların Piri Evliyâ Çelebi: Seyahat mı? Şefaat mı?

Öz

Evliya Çelebi dünya üzerinde gelmiş geçmiş en önemli seyyahlardan birisidir. Gezmek ve yeni yerler görmek onun en önemli hasletlerinden birisidir. Evliya çalebi gezip gördüğü yerleri sadece yalın bir anlatım ile anlatmayıp bir tarhçi, sosyolog ve edebiyatcı olarak kaleme almıştır. Aynı zamanda seyahatlari sırasında katıldığı kervanları ve kafileleri şenlendirmiştir. Aslında o dönemin şartlarında uzun geçen seyahatlerin vazgeçilmezlerinden birisidir.  Bu çalışmada Evliya Çelebi’nin seyahate başlama serüveni ile birlikte gezdiğive göördüğü yerlere bakısşı tarihi ir çerçevede kaleme alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Evliya Çelebi,Osmanlı Devleti,Seyahat,Seyyah

Master of Travelers Evliyâ Çelebi: Travel or Intercession?

Abstract

    Evliya Celebi was one of the most prominent travelers of all time. Traveling and seeing new places were ones of his most important inborn characteristics. Evliya Celebi did not only describe the places he had journeyed and seen in plain words but also described those journeys from the perspective of a historian, sociologist and a littérateur. Moreover, he vivified the convoys and caravans he joined in. In fact, he was one of the essential members of those journeys, which took much longer in the conditions of those times. In this work, the adventures of how the journey of Evliya Celebi had started and the places he had seen and journeyed have been written within a historical framework.

Keywords

• Evliya Çelebi,Ottoman Empire,Travel,Travelers

Kaynakça

1. AKALIN, Şükrü Halûk, “Seyahatnameden Evliyâ Çelebi’ye”, Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, Mart, 2011.
2. ARSLAN, Ali, “Evlâd-ı Fâtihân Teşkilâtı’nın Kaldırılması”, Balkanlar’da İslâm Medeniyeti Milletlerarası Sempozyumu Tebliğleri, 21-23 Nisan, 2000, İstanbul, 2002.
3. BAŞER, Alper, Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Nogaylar”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, C. XI/2, Kış, 2011.
4. ÇETİN, Firdevs, “İki Osmanlı Tipolojisinin Mukayesesi: Pirî “Reis” ile Evliyâ “Çelebi’nin Tarihi ve Fikri Serüveni”, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, S. 14, Bahar, 2013.
5. DANKOFF, Robert, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2006.
6. GEMİCİ, Nurettin, “Evliyâ Çelebi’nin Dinî Referanslarının Sözlü Kaynakları”, Evliyâ Çelebi’nin Sözlü Kaynakları, Unesco Türkiye Milli Komisyonu Yayınları, İstanbul, 2013.
7. GEMİCİ, Nurettin, “Evliyâ Çelebi’nin Hac Ziyareti ve Seyahatnamenin Hac Bölümünün Kaynakları”, Diyanet İlmi Dergi, C. 45, S. 3, Eylül, 2009.
8. GÖKBİLGİN, M. Tayyib, Rumeli’de Yörükler, Tatarlar ve Evlâd-ı Fâtihân, Osman Yalçın Matbaası, İstanbul, 1957.

9. HALAÇOĞLU, Yusuf, XIV-XVII, Yüzyıllarda Osmanlı Devlet Teşkilâtı ve Sosyal Yapı, TTKY, Ankara, 1995.
10. İLGÜREL, Mücteba, “Evliyâ Çelebi”, TDVİA, C. 11, İstanbul, 1995.
11. ÖZAY, Yeliz, “Hikâye Anlatıcı Olarak Evliyâ Çelebi ve Seyahatnamesinin Sözlü Niteliği”, Evliyâ Çelebi’nin Sözlü Kaynakları, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, Ankara, 2012.
12. ŞAVK, Ülkü Çelik, Sorularla Evliyâ Çelebi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, Ankara, 2011.