Osmanlı Devleti’nde
ilk defa siyasal hareketler Tanzimat Dönemi içinde gizli olarak başlar. Siyasal
hareketler I. Meşrutiyet sonrasında cemiyetler ve dernekler şeklinde ülke
içinde ve dışında kurulmaya başlar. II. Meşrutiyet sonrasında siyasi cemiyetler
hızla sayılarını arttırır ve daha sonra bu cemiyetlerin bir kısmı siyasi
fırkaya dönüşerek faaliyetlerini sürdürürler.
Osmanlı Devleti’nde siyasi fırkalar I. Dünya Savaşı ve sonrasında da
farklı isimlerde kurularak devam eder. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan
kısa bir süre sonra Mustafa Kemal demokrasinin en önemli ölçütlerinden bir olan
çok partili siyasal hayat geçilmesini ister. Bu nedenle önce 1923 yılında
Cumhuriyet Halk Fırkası, daha sonra 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Halk
Fırkası ve 1930 yılında da Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulur. Ülkenin o günkü
iç ve dış meselelerinden dolayı çok partili siyasal hayata geçiş sağlanamaz.
Türkiye’de siyasal partileşme süreci bu dönemde fikri olarak yaşar, fakat resmi
olarak ortaya çıkamaz. Türkiye’de siyasal partiler ancak 1945 sonrası çok
partili siyasal yaşama geçişle resmen ve fiilen yaşama geçerler.
Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nde siyasal
hareketlerin ortaya çıkışı, fikir hareketleri, siyasal cemiyetler ile
fırkaların kuruluşu, Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk
zamanlarındaki siyasi partiler ve süreci ele alınmıştır.
For the first time in the
Ottoman Empire, political movements begin in secret during the Tanzimat period.
Political movements I. In the aftermath of Constitutional Monarchy, they are
established in the form of societies and associations both inside and outside
the country. II. After the Constitutional Monarchy, political societies
increase their numbers rapidly and then some of these societies turn into political
squares and continue their activities. Political divisions in the Ottoman
Empire continued after the First World War with different names. Shortly after
the founding of the Republic of Turkey, Mustafa Kemal demands a multi-party
political life, one of the most important criteria of democracy. For this
reason, first the Republican People's Party in 1923, then the Progressive
Republican People's Party in 1924, and the Free Republican Party in 1930. Due
to the internal and external affairs of that country, multi-party political
life can not be achieved. The process of political partyization in Turkey lives
intellectuals in this period, but it can not officially emerge. In Turkey,
political parties pass through formal and actual life only after the transition
to multi-party political life after 1945.
In this work, political parties and processes
in the Ottoman Empire, the emergence of political movements, intellectual
movements, the establishment of political societies and factions, the National
Struggle and the early days of the Republic of Turkey were discussed.
Bölüm | Araştırma Makaleleri |
---|---|
Yazarlar | |
Yayımlanma Tarihi | 24 Temmuz 2017 |
Gönderilme Tarihi | 6 Haziran 2017 |
Kabul Tarihi | 24 Temmuz 2017 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2017 Cilt: 3 Sayı: 5 - TEMMUZ |
İndeksler / Indexes
SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]
INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.
Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.