II. Abdülhamit, II.
Meşrutiyet ve Atatürk dönemlerinde siyasi faaliyette bulunan Lütfi Fikri Bey,
genelde her dönemde muhalefette yer almış ve zaman zaman da çeşitli
mahkemelerde yargılanmıştır. Lütfi Fikri Bey ilk olarak II. Abdülhamit
döneminde mahkeme önüne çıkmıştır. Mısır’da neşredilen Mizan gazetesine yazı yazmayı teklif ettiği gerekçesiyle 1895
yılında 14 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Lütfi Fikri Bey, ikinci olarak
Halifeliğin kaldırılmasına karşı çıktığı için 1923 yılında İstanbul’da kurulan
İstiklal Mahkemesi’nde yargılanmış ve 27 Aralık 1923 tarihinde İstiklal
Mahkemesince beş yıl ağır hapse mahkûm edilmiştir. Ancak 13 Şubat 1924
tarihinde TBMM tarafından çıkarılan 124 sayılı özel bir yasa ile affedilmiştir. Lütfi Fikri Bey,
1925 yılında ise Ankara İstiklal Mahkemesi’nde yargılanmıştır. Bu seferki
suçlama Tarikat-ı Salahiye adlı gizli bir cemiyete üye olmaktır. Lütfi
Fikri’nin cemiyetle tam bir bağlantısı tespit edilememiştir. Mahkemede bazı
kişilerin adını vermesi ve cemiyet üyelerince 1922 yılında yapılan bir kabine
listesinde yer almış olmasından dolayı evinde arama yapılmıştır. Arama
sırasında cemiyetle bağlantısını gösterecek bir delil bulunamazken abisi Münci
Bey’in yazdığı bir mektup ve 1923 yılına ait günlükleri bulunmuştur. Özellikle günlüğünde
Cumhuriyete ve Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik bazı ithamlar tespit edilmiştir.
Neticede tutuklanarak Ankara İstiklal Mahkemesi’ne sevk edilmiştir. 15 Ağustos
1925 tarihinde karar açıklanmış ve cemiyetle bağlantısına dair bir delil
bulunamadığı için Lütfi Fikri Bey beraat etmiştir. Beraat etmesinde cemiyetle
bir bağlantısının tespit edilememesi yanında Mustafa Kemal Paşa’nın Lütfi
Fikri’nin affına dair mahkeme heyetine yazdığı mektup da etkili olmuştur. Bu
makalede Lütfi Fikri Bey’in Tarikat-ı Salahiye Cemiyeti’ne üye olmaktan dolayı
1925 yılında İstiklal Mahkemesinde yargılanması dönemin gazetelerine dayalı
olarak anlatılmıştır.
Lütfi Fikri Bey, who carried out political activities
during the Second Abdülhamit, Second Constitutional and Atatürk periods,
generally took part in opposition in every period and from time to time he was
judged in various courts. Lütfi Fikri Bey was
first judged in the court in the period of Abdulhamid II. He was sentenced to
14 months in prison in 1895 on the grounds that he had proposed to write for
the Mizan newspaper in Egypt. Lütfi Fikri Bey, secondly, was judged in the
Independence Court established in Istanbul in 1923 for opposing the abolition
of the Caliphate. However, he was forgiven by a special law no. 124 issued on
13 February 1924 by the Turkish Grand National Assembly. In 1925, Lütfi
Fikri Bey was judged in the Ankara Independence Court. This time the accusation
was to become a member of a secret society called Tarikat-ı Salahiye. Lütfi
Fikri's association with the community could not be determined. His house was
searched since some people in the court gave his name and his name was in a
list of cabinet members prepared in 1922. While there was no evidence to show
his connection to this list during the search, a letter written by his brother
Münci and the diaries of 1923 were found. In particular, some accusations
against the Republic and Mustafa Kemal Pasha were found in his diary. As a
result, he was arrested and sent to Ankara Independence Court. On 15 August
1925, the decision was declared and Lütfi Fikri Bey was acquitted because there
was no evidence of his connection to the community. In addition to the lack of
a link to the association in the acquittal, Mustafa Kemal Pasha's letter to the
court on the forgiveness of Lütfi Fikri was also influential. In this
article, the trial of Lütfi Fikri Bey in the Independence Tribunal in 1925 for
being a member of the Order of the Order was described based on the newspapers
of the period.
Lütfi Fikri the Independence Court Tarikat-ı Salahiye Society
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Bölüm | Araştırma Makaleleri |
Yazarlar | |
Yayımlanma Tarihi | 15 Nisan 2020 |
Gönderilme Tarihi | 11 Mayıs 2019 |
Kabul Tarihi | 9 Mart 2020 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 10 |
İndeksler / Indexes
SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]
INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.
Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.