Due to disagreements about who should represent the Islamic caliphate, the murder of Hussein by Yazid, the son of the Umayyad Caliph Muawiya, in Karbala in 680, caused deep divisions among Muslims. After this murderous event, Muslims, until today, kept mourning of Hussein’s death and fell into sectarian divisions. Thus, Hussein's murder was an important milestone in the emergence of Shiite sect among Muslims and its survival until today. Shiites have commemorated 10th of Moharram (Hijri), Hussein’s murder date, as a day of mourning for centuries and organized great events to mourn him with the coming of this month. The ceremonies, which became a political attitude with the Safavids making Shiism the Iran’s official sect, witnessed diversified performances, conducted by Shiites for centuries in the Iranian geography. Ceremonies that spread to geographies out of Iran were also among the activities performed by the Iranians living in the Ottoman lands within their belief circle. This study was prepared to reveal how the Iranians living in the Ottoman lands in XIX. and XX. centuries performed the mourning ceremonies and the State's point of view towards them by referring to the historical process related to the emergence and performance of Muharram ceremonies.
İslam halifeliğinin kim tarafından temsil edilmesi gerektiğinin yaratmış olduğu anlaşmazlıklar nedeniyle Hz. Hüseyin’in Emevi Halifesi Muaviye’nin oğlu Yezid tarafından 680 yılında Kerbela’da öldürülmesi, Müslümanlar arasında derin ayrılıkların yaşanmasına neden oldu. Bu olayın akabinde Müslümanlar, günümüze kadar Hz. Hüseyin’in yasını tutarak mezhepsel ayrılıklara düştüler. Bu sebeple Hz. Hüseyin’in öldürülmesi, Müslümanlar içerisinde Şiiliğin vücut bulmasında ve günümüze kadar gelmesinde önemli bir kilometre taşı oldu. Şiiler, Hz. Hüseyin’in öldürüldüğü Hicri 10 Muharrem’i, yüzyıllardır mâtem günü olarak andılar ve bu ayın girmesiyle beraber onun yasını tutmak için büyük merasimler düzenlediler. Safevilerin İran’da Şiiliği resmi mezhep haline getirmesiyle beraber bir siyasi tavır halini alan merasimler, İran coğrafyasında yüzyıllarca Şiilerin çeşitlendirerek icra ettikleri gösterilere sahne oldu. İran’ın dışındaki coğrafyalara da sirayet eden matem merasimleri, Osmanlı topraklarında yaşayan İranlıların da inanç dairelerinde icra ettikleri etkinlikler arasında yer aldı. Bu çalışma, Muharrem merasimlerinin ortaya çıkışı ve icrasıyla alakalı tarihsel sürece değinerek XIX. ve XX. yüzyıllarda Osmanlı topraklarında yaşayan İranlıların mâtem merasimlerini nasıl icra ettiklerini ve devletin buna bakış açısını ortaya koyma amacıyla hazırlandı.
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Konular | Osmanlı Düşünce Tarihi, Osmanlı Toplumu |
Bölüm | Araştırma Makaleleri |
Yazarlar | |
Erken Görünüm Tarihi | 13 Temmuz 2023 |
Yayımlanma Tarihi | 15 Eylül 2023 |
Gönderilme Tarihi | 5 Mayıs 2023 |
Kabul Tarihi | 12 Temmuz 2023 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2023 Sayı: 18 - Eylül, 2023 |
İndeksler / Indexes
SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]
INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.
Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.