Accounts of Kublai Khan in the Habīb al-Siyar

Öz

Kublai Khan, a grandson of Genghis Khan, ascended to the Mongol throne after emerging victorious from a power struggle with his brother Arik Buka following the death of his older brother, Great Khan Möngke. As Great Khan, he ruled the Mongol Empire from the city of Khanbaliq in China. Records of his and his successors’ rule there are generally written in Chinese. This article contains a translation and annotation of the passages regarding Kublai Khan found in the work Habîbü’s-siyer fî ahbari efradi’l-beşer, written in Persian by Gıyaseddin Handmir.

Anahtar Kelimeler

• Mongol
• Habib al-Siyar
• Kublai Khan
• Islam
• China

Habîbü's-Siyer'de Kubilay Han'a Dair Kayıtlar

Öz

Cengiz Han’ın torunu olan Kubilay Han, kardeşi Büyük Han Möngke’nin vefatını müteakip diğer kardeşi Arık Buka ile giriştiği mücadeleden galip çıkarak Moğol tahta oturmuştur. Büyük Han sıfatı ile Moğol ülkesini Çin’deki Hanbalık şehrinden idare etmiştir. Onun ve ardıllarının buradaki idaresine dair kayıtlar genellikle Çincedir. Bu makale, Gıyaseddin Handmir tarafından Farsça yazılan Habîbü’s-siyer fî ahbari efradi’l-beşer adlı eserdeki Kubilay Han’dan bahseden kayıtların tercümesini ve notlandırılmasını ihtiva etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Moğol
• Habibü's-siyer
• Kubilay Han
• İslam
• Çin

Kaynakça

1. Aka, İsmail, “Hândmîr”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 15, İstanbul, 1997.
2. Aka, İsmail, “Mîrhând”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.30, Ankara, 2020.
3. Ateş, Tanju, Safevi Devletinde Sadâret ve Sadrlar, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı Doktora Tezi, Ankara, 2023.
4. Aziz, Şirinay, “Kubilay Han’ın Maliye Nazırı Ahmed ve Reformları”, Belleten, C. 89, S. 315, 2025.
5. Coşkun, Derya, “Moğollarda Otorite Tableti Olarak Payza ve Kullanımı”, Bilig, S. 110, 2024.
6. Gıyaseddin Handmir, Tarih-i Habibü’s-siyer fî ahbâri efradi’l-beşer, Nşr. Muhammed Debirsiyaki, Kitabfuruşi Hayyam, Tahran, 1362.
7. Gömeç, Saadettin, “Divanü Lügat it Türk’de Geçen Yer Adları”, AÜ DTCF Dergisi, C. 28, S. 46, 2009.
8. Hoyladı, Adnan, “Son Dönemler İhmal Edilen Bir Müçtehit: Burhâneddin el-Buharî ve Eserleri”, İlahiyat Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler II, Ed. Ahmet Tekin, Bidge Yayınları, Ankara, 2024.

9. Kafalı, Mustafa, Çağatay Hanlığı (1227-1345), Berikan Yayınevi, Ankara, 2005.
10. Karataş, Hüsamettin, “Sakyamuni Buda’nın Tarihsel Kişiliği ve Öğretisinin Yeni Bir Din Haline Geliş Süreci”, Dini Araştırmalar, C. 16, S. 42, 2013.
11. Kemaloğlu, İlyas, “Yarlık”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 43, İstanbul, 2013.
12. Khomushova, Farishtamo, Giyasüddin Hadmir’in Hayatı, Eserleri ve Tarihçiliği, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bursa, 2020.
13. Marco Polo, Dünyanın Hikaye Edilişi & Harikalar Kitabı, Çev. Işık Ergüden, Z. Zühre İlkgelen, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2019.
14. Özcan, Abdülkadir, “Rikâbdar”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 35, İstanbul, 2008.
15. Prazniak, Roxann, Özgüdenli, Osman Gazi, “Kubilay Kağan”, TDV İslam Ansiklopedisi, Ek – C. 2, Ankara, 2019.
16. Taşağıl, Ahmet, “Hanbalık”, TDV İslam Ansiklopedisi, C. 15, İstanbul, 1997.
17. Uludağ , Süleyman, “Seyfeddin Bâharzî”, TDV İslam Ansiklopedisi, C.4, İstanbul, 1991.
18. Uyar, Mustafa, “Kubilay Han’ın Hülegü Hanedanlığı’na Karşı Düzenlediği Başarsız Darbe Girişimi: Buka Çingsang”, Çev. Erhan Ateş, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, C. 7, S. 1, 2020.