Araştırma Makalesi

Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları

Cilt: 2 Sayı: 2 26 Aralık 2018
PDF İndir

Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları

Öz

İnsanlık var olduğu andan itibaren bir şeyler inanma ve bağlanma duyguları ile birlikte yaşamış, inanç ve inanma, olmazsa olmaz bir olgu olarak onunla hep var olmuştur. Bu olgu, toplum ve fertler arasındaki ilişkileri düzenlemiş, bunu bazen yasal ve dini yaptırımlarla, bazen de sosyal yaptırımlar da gerçekleştirmiştir. Sosyal yaptırımlar, yazılı olmamakla birlikte varlıklarını toplumla sürdüren ve toplum fertleri tarafından uyulması gereken gelenekler ve görenekler diye de adlandırabileceğimiz örf, âdet, teamül, anane gibi sosyal normlardır. Her toplum, toplumsal varlığını devam ettirebilmek için bunlara değer vermiş, muhafaza edip yaşatmıştır. Nesillerden nesillere aktarılarak varlığını devam ettiren örf, âdet, gelenek ve görenekler içinde halk inanışları da önemli bir yer işgal etmiştir. Dini inanışlarının yanında, halk arasına yerleşmiş ve canlılığını koruyan inanışlar halkın içerisinde yaşatılarak bunlara dini anlam taşıyan anlamlar yüklenmiştir. Bu inanışlar, din olmamakla birlikte kesin olarak din olgusundan da ayrılmayan, bazen de din ile iç içe yaşayan ve dini isimlendirmelerin halka göre algılanış ve hayata geçiriliş biçimi olmuştur. Tamamını Oğuz Türklerinin Çepni Boyundan insanların oluşturduğu Tirebolu İlçesinde de halk inanışları yakın zamana kadar toplumsal hayatın vaz geçilmez bir parçası olarak varlığını sürdürmüştür. Yaşmaklı Kıranı (Tepesi) efsanesi, Mayıs Yedisi denilen 20 Mayıs'ta denizde taş dönerek dilek tutmalar,  mezarlık bölgelerinde görülen hortlaklar, yeni doğmuş bebeğin ciğerini yiyen cadılar, değirmen ve pınarlarda karşılaşılan ecinniler vb. gibi olgular yakın zaman kadar varlığını devam ettirerek hal arasında yaşamıştır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BAŞ, Mustafa, Gök Türkler Orhun Abideleri ve Gök Türklerin Dini, Ankara, 2014, 93 BAŞÇETİNÇELİK, Ayşe, “Adana ve Çevresinde Gelenek ve Görenekler” http://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/makaleler/28.php BEYDİLLİ, Celal. Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük (Çev. Eren Ercan), Ankara, 2004 ÇOBANOĞLU, Özkul, "Kültürlerin Diyalogu Veya Diyalogsuzluğu Bağlamında Halkbilimi Çalışmalarının Yeri Ve Önemi" Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları 149-164 (HÜTAD) 2017 ÇOBANOĞLU, Özkul, Türk Halk Kültüründe Memoratlar ve Halk İnançları, Ankara 2003, Akçağ Yay. DÜZGÜN, Ülkü Kara, "Giresun Adak Yerlerinde Tespit Edilen Çeşitli Uygulama,inanış ve Efsaneler" Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 2/7, Bahar 2009, 150-151 ECK, Diana L. “Mountains Md.” The Encylopedia of Religion I-XII, ABD, 2005, IX/6212, Thomson Gale Co. ERGİN, Muharrem, Dede Korkut Kitabı I, Ankara, 1989, TDK Yay. ERGİN, Muharrem. Orhun Abideleri, İstanbul 2003 GÖKDAĞ, Bilgehan Atsız-KURUCA Nazım, "Giresun'daki Eski Türk İnançlarının İzleri" Giresun Kültür Sempozyumu Bildiriler Kitabı I-II, İstanbul, 1998, II/425, Giresun Belediyesi Kül. Yay. Heyet, Türkçe Sözlük I-II, Ankara, 1998, I/1080 TDK Yay. İNAN, Abdulkadir, Eski Türk Dini Tarihi, İstanbul, 1976, 32, Kültür Bak. Yay İNAN, Abdulkadir, Hurafeler ve Menşei, Ankara, 1962, DİB Yay. KALAFAT, Yaşar, "Türk Dünyası Tarih Çalışmalarında Halk İnançlarının Önemi" , Milli Folklor, Sayı 44, Ankara, 1999 KALAFAT, Yaşar, İslamiyet ve Türk halk İnançları, Ankara, 2009, 28, Berikan Yay. KALAFAT, Yaşar, Memoratlar-Astral Dünya Mitolojik Boyut, Ankara, 2018, 13 Berikan Yay. KÜÇÜK, Abanoz, "Doğu Karadeniz Yöresi Doğum Sonrası İnanış ve Uygulamalarında Cadı / Obur", Karadeniz, Yıl 3 Sayı 12 ÖGEL, Bahaeddin, Türk Mitolojisi I-II, İstanbul, 1971, II/283 Kültür Bak. Yay ; TANYU, Hikmet, Türklerde Taşla İlgili İnançlar, Ankara, 1968, 34 AÜİF Yay. GÖRÜŞMELER KARACA, Hüseyin (Emekli İ.H), 14.11.2018 YILDIZ, Hikmet (Tirebolu), 20.11.2018 YÜKSEL, Ayhan, (Tarihçi-Araştırmacı) 13.11.2018

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Baş, M. (2018). Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 2(2), 28-44. https://izlik.org/JA89RP78JN
AMA
1.Baş M. Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları. OTAD. 2018;2(2):28-44. https://izlik.org/JA89RP78JN
Chicago
Baş, Mustafa. 2018. “Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2 (2): 28-44. https://izlik.org/JA89RP78JN.
EndNote
Baş M (01 Aralık 2018) Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2 2 28–44.
IEEE
[1]M. Baş, “Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları”, OTAD, c. 2, sy 2, ss. 28–44, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RP78JN
ISNAD
Baş, Mustafa. “Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Aralık 2018): 28-44. https://izlik.org/JA89RP78JN.
JAMA
1.Baş M. Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları. OTAD. 2018;2:28–44.
MLA
Baş, Mustafa. “Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları”. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2018, ss. 28-44, https://izlik.org/JA89RP78JN.
Vancouver
1.Mustafa Baş. Tirebolu Çevresinde Yerleşik Halk İnanışları. OTAD [Internet]. 01 Aralık 2018;2(2):28-44. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RP78JN