Yıl 2020, Cilt 4 , Sayı 2, Sayfalar 101 - 117 2020-12-31

Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri

Savaş ŞAHİN [1]


Türkmen diyalektleri sınıflandırılırken fonetik, morfolojik, söz varlığı gibi özellikler dikkate alınmıştır. Türkmenistan’da yapılan diyalekt çalışmalarının tarihi çok eskilere dayanmakla birlikte yeni çalışmaların sayısı oldukça azdır. Türkmen diyalektleri sınıflandırılırken Bayat ağzı, Türkmen araştırmacılar tarafından diyalekt olarak görülmemiş bunun yerine şive ya da ağız olarak tasnif edilmiştir. Türkmen diyalektlerini tasnif çalışmalarında Bayat Türkmen ağzı incelenirken yalnızca Türkmenistan sınırları içerisinde yaşayan Türkmenlerin ağızları incelenmiştir. Bunun dışında Afganistan Bayat Türkmen ağızları bu tasnifin dışında bırakılmıştır. Afganistan Bayat Türkmenleri savaşlar, ekonomik, siyasî vb. nedenlerle özellikle 1920’den sonra Afganistan’a göç etmek zorunda kalmışlardır. Ata vatanlarından kopmak zorunda kalmış olan Türkmenler daha rahat yaşamak amacıyla geldikleri Afganistan topraklarında daha zor yaşam koşullarında yaşamak zorunda kalmışlardır. Bayat Türkmenleri bugün Afganistan’ın kuzeyinde Ersarı Türkmenleri ve Özbekler ile birlikte yaşamaktadır. Oğuz-Kıpçak ağız grubu özelliklerini koruyan Afganistan Bayat ağzı diğer Türkmen ağızlarından çeşitli ses, şekil, kelime kadrosu bakımından çeşitli farklılıklar göstermektedir. Afganistan Bayat Türkmen ağzı daha çok Kıpçak ağızlarıyla benzerlik göstermektedir.
TURKMEN TURKCESI, BAYAT TURKMENLERI, AFGANISTAN
  • AMANSARIYEV, C. (1970). Türkmen Dialektologiyası. Aşgabat.
  • ATANIYAZOV, Soltanşa (1994). Şecere (Türkmenin Soyağacı). (Çev. S. Arazarov, N. Biray). İstanbul: Ötüken Yayınevi.
  • AYDIN, Mehmet (1984). Bayat-Bayat Boyu ve Oğuzların Tarihi. Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.
  • BEHMEN, Abdülkerim (1380). Tarihte Türkmen Görünüşü. Mukaddemnami: Mezar-ı Şerif.
  • BEHMEN, Abdülkerim (1391). Türkmenha Şan u Vilayet-i Cevizcan. Mukaddemnami: Mezar-ı Şerif.
  • BERDİYEW, P. (1988). Türkmen Diliniň Diyalektlerinde ve Gepleşiklerinde İşlikler. Aşgabat:Iım.
  • ERDEM, Melek (2000). “Türkmen Türkçesi Ağızlarında Olumlu Şimdiki Zaman Kullanımı”, Bilig, 14/Yaz 2000: 55-73.
  • ERDEM, Melek (2008). “Modern Oğuz Türkçesinde Belirsiz Geçmiş Zaman Ekleri”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), s. 199-215.
  • KOMİSYON (2006). Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Grameri, (Ed. A. B. Ercilâsun). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • NARTIYEW, N. (2010). Turkmen Dialektologiyası. Türkmenistanıŋ Bilim Ministirligi. Aşgabat: Türkmen Döwlet Neşriyat Gullugı.
  • NEPESOVA R., NAZAROV O., GÖKLENOV J. (1998). “The Turkmen Language, The Studies in Language”. (Çev. Suzan Tokatlı). Ruh, s.7-29. Aşgabat.
  • RASIH, Muhammed Salih (2015). Tarih-i Ferhengi Türkmenha, Kabil:İntişarat-ı El Ezher Yayınevi. ………………………… .(2016). A Study of The Turkmen Dialects of Afghanistan Phonology – Morphology – Lexicon – Sociolinguistic Aspects, Dissertation zur Erlangung des Akademischen Grades, der Kultur Sozial – und Bildungswissenschaflichen Fakultät der Humboldt – Universität zu Berlin.
  • SÖYEGOW, Muratgeldi; Arnazarow, Seyitnazar (2017).Örnekli Türkmence Gramer, (Ed. M.F. Kirişçioğlu, S. Harmanda), Ankara: Kurgan Edebiyat.
  • SÜMER, Faruk (1992). “Bayat-Oğuz Boylarından Biri”. Türkiye Diyânet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. c.5. s.218-219. Ankara: Türkiye Diyânet Vakfı Yayınları.
  • YILDIRIM, Hüseyin (2017). “Türkmen ve Türkiye Türkçesi Ağız Gruplarının Bir Belirleyicisi Olarak Şimdiki Zaman Eki”. Türkbilig. 2017/33, s. 133-152.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-2345-6789
Yazar: Savaş ŞAHİN (Sorumlu Yazar)
Kurum: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2020

Bibtex @araştırma makalesi { otad841653, journal = {Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {2618-6543}, address = {Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi F. Blok Kat: 2 No: 217 Gülümbe/BİLECİK}, publisher = {Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {4}, pages = {101 - 117}, doi = {}, title = {Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri}, key = {cite}, author = {Şahi̇n, Savaş} }
APA Şahi̇n, S . (2020). Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri . Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi , 4 (2) , 101-117 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/otad/issue/59572/841653
MLA Şahi̇n, S . "Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri" . Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 4 (2020 ): 101-117 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/otad/issue/59572/841653>
Chicago Şahi̇n, S . "Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri". Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 4 (2020 ): 101-117
RIS TY - JOUR T1 - Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri AU - Savaş Şahi̇n Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 101 EP - 117 VL - 4 IS - 2 SN - -2618-6543 M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri %A Savaş Şahi̇n %T Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri %D 2020 %J Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi %P -2618-6543 %V 4 %N 2 %R %U
ISNAD Şahi̇n, Savaş . "Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri". Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi 4 / 2 (Aralık 2020): 101-117 .
AMA Şahi̇n S . Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri. OTAD. 2020; 4(2): 101-117.
Vancouver Şahi̇n S . Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi. 2020; 4(2): 101-117.
IEEE S. Şahi̇n , "Afganistan Bayat Türkmenleri Ağzının Şekil ve Zaman Ekleri", Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, c. 4, sayı. 2, ss. 101-117, Ara. 2021