ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)

Merve Cemile Sönmez

ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)

Öz

Aleksandır Karatodori Paşa, 1833’te İstanbul’da doğmuş ve Tercüme Odasında başlayan kariyerini valilik, büyükelçilik, danışma kurulu üyeliği, vilayet müşirliği, müsteşarlık, Anayasa komisyonu üyeliği, hariciye nazırlığı gibi görevlerle sürdürmüş bir Osmanlı bürokratıydı. Kendisi son derece bilgili, kültürlü, iyi yetişmiş ve etrafı tarafından sevilen ve sayılan bir devlet adamıydı. Başarılarla dolu kariyerinin on yılı Sisam (Samos) adasında beylik (valilik) yaparak geçmişti. Sisam beyleri genel olarak Ortodoks-Rumlardan atanmaktaydı. Aleksandır Karatodori Paşa’nın 1885’te adaya atanması bölgede ve İstanbul’da bulunan Sisamlılar arasında sevinç gösterileri ile karşılanmıştı. Paşa on yıl boyunca devam eden beyliği süresince adada birçok faaliyette bulunmuştu. Okul, hastane vb. eğitim ve sağlık kurumlarını, telefon-telgraf gibi iletişim araçlarını hizmete açması, bayındırlık hizmetleri, hukuk ve seçim konularında yeni yasa ve yönetmelikler getirmesi bu faaliyetlerinden bazılarıydı. Karatodori Paşa döneminde Sisam adası her yönden değişip gelişmişti. Bu çalışmada, Osmanlı arşivi belgeleri ve Osmanlı basınına göre Aleksandır Karatodori Paşa’nın Sisam adasında yaptığı faaliyetler, yenilikler ve adada gerçekleştirdiği değişim incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

A.} MTZ.SM, 1/40, 29/Za/1304 [19 Ağustos 1887]
A.}MTZ.SM, 1/67, 17/Z/1309 [13 Temmuz 1892]
A.}MTZ.SM, 1/69, 27/L/1312 [23 Nisan 1895]
A.}MTZ.SM, 1/25, 8/B/1312 [5 Ocak 1895]
A.}MTZ.SM, 1/33, 1/Ra/1311 [12 Eylül 1893]
DH.MKT, 1604/82, 11/B/1306 [13 Mart 1889]
DH.MKT, 1622/55, 9/N/1306 [9 Mayıs 1889]
DH.MKT, 1477/10, 28/R/1305 [13 Ocak 1888]

DH.MKT, 1991/54, 30/M/1310 [24 Ağustos 1892]
DH.MKT, 2001/85, 22/S/1310 [15 Eylül 1892]
DH.MKT, 1445/72, 20/Z/1304 [9 Eylül 1887]
DH.MKT, 1475/112, 25/R/1305 [10 Ocak 1888]
DH.MKT, 1468/101, 22/Ra/1305 [8 Aralık 1887]
DH.MKT, 2040/84, 20/C/1310 [9 Ocak 1893]
HRT.H, 714/3 [?]
HR.TO, 528/98, 30/B/1302 [15 Mayıs 1885]
HR.TO, 531/18, 26/L/1304 [18/07/1887]
HR.TO, 532/19, 2/M/1306 [8/9/1888]
HR.TO, 532/39, 6/Ra/1306 [10/11/1888]
HR.TO, 532/32, 20/S/1306 [26/10/1888]
HR.TO, 532/33, 21/S/1306 [27/10/1888]
HR.TO, 532/38, 13/S/1306 [19/10/1888]
HR.TO, 531/52, 7/R/1305 [23/12/1887]
HR.TH, 113/68, 15/Ra/1309 [19/10/1891]
İ.DH. 953/75377, 16/Ş/1302 [31 Mayıs 1885]
İ.MTZ.GR, 19/667, 14/Za/1304 [4 Ağustos 1887]
İ.MTZ.SM 6/133, 12/Ş/1302 [27 Mayıs 1885]
İ.MTZ.SM, 6/138, 7/Za/1304 [28 Temmuz 1887]
İ.MTZ.SM, 6/139, 12/Za/1304 [2 Ağustos 1887]
İ.MTZ.SM, 6/140, 27/Za/1304 [17 Ağustos 1887]
İ.MTZ.SM, 6/141, 28/Za/1304 [18 Ağustos 1887]
İ.MTZ.SM, 6/167, 2/B/1312 [30 Aralık 1894]
MV, 40/16, 9/C/1306 [10 Şubat 1889]
MV, 41/56, 24/B/1306 [26 Mart 1889]
MV, 64/44, 20/N/1308 [29 Nisan 1891]
MV, 62/55, 6/B/1308 [15 Şubat 1891]
MV, 61/63, 7/C/1308 [18 Ocak 1891]
ŞD, 2347/40, 12/Ca/1306 [14 Ocak 1889]
ŞD, 2541/33, 24/B/1306 [26 Mart 1889]
ŞD, 2524/20, 1/Ra/1305 [17 Kasım 1887]
Y.A.HUS, 205/19, 12/Za/1304 [2 Ağustos 1887]
Y.A.HUS, 205/84, 29/Za/1304 [19 Ağustos 1887]
Y.A.HUS, 278/157, 26/M/1311 [9 Ağustos 1893]
Y.A.HUS, 279/18, 4/S/1311 [17 Ağustos 1893]
Y.A.HUS, 303/54, 15/M/1312 [19 Temmuz 1894]
Y.EE., 78/88, 18/M/1310 [22 Temmuz 1894]
Y.MTV, 35/85, 6/S/1306 [12 Ekim 1888]
İkdam, Nu: 70, 89, 123, 153.
Saadet, Nu: 119, 120, 122, 123, 126, 145, 1439. Tarik, Nu: 413, 415, 423, 425, 429, 1205, 1220, 1223, 2883.
Tercüman-ı Hakikat, Nu: 2061, 2063, 2069, 2017, 2072, 2073, 2074, 2075, 2077, 2079, 2098, 2317.
Zuhur, Nu: 90, 93. Akpınar, Mahmut. Bir Tanzimat Bürokratı ve Diplomatı Olarak Aleksandır Karatodori Paşa (1833-1906), Basılmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, Konya 2010.
Balta, Evangelia. “Sisam”, TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 37, s. 272-273.
Efe, Peri. “Millet-i Rumdan Bir Münevver: Aleksandros Karatheodoris”, Toplumsal Tarih, Sayı: 193, Ocak 2010.
Erinç, Sırrı ve Yücel, Talip. Ege Denizi-Türkiye ile Komşu Ege Adaları, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara 1978.
Küçük, Cevdet. (ed.) Ege Adalarının Egemenlik Devri Tarihçesi, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara 2001.
Mehmet Süreyya. Sicill-i Osmani, Yay. Haz. Nuri Akbayar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1996.
Örenç, Ali Fuat. Yakın Dönem Tarihimizde Sisam Adası (1821-1923), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı, İstanbul 1995.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Osmanlı Tarihi, Yakınçağ Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Merve Cemile Sönmez ^*
0000-0002-4189-6478
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2024

Kabul Tarihi

1 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 55

IZ

https://izlik.org/JA56EG47CC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sönmez, M. C. (2024). ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895). OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 55, 155-169. https://izlik.org/JA56EG47CC

AMA

1.Sönmez MC. ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895). OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 2024;(55):155-169. https://izlik.org/JA56EG47CC

Chicago

Sönmez, Merve Cemile. 2024. “ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, sy 55: 155-69. https://izlik.org/JA56EG47CC.

EndNote

Sönmez MC (01 Nisan 2024) ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895). OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 55 155–169.

IEEE

[1]M. C. Sönmez, “ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)”, OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, sy 55, ss. 155–169, Nis. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56EG47CC

ISNAD

Sönmez, Merve Cemile. “ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 55 (01 Nisan 2024): 155-169. https://izlik.org/JA56EG47CC.

JAMA

1.Sönmez MC. ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895). OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 2024;:155–169.

MLA

Sönmez, Merve Cemile. “ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895)”. OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, sy 55, Nisan 2024, ss. 155-69, https://izlik.org/JA56EG47CC.

Vancouver

1.Merve Cemile Sönmez. ALEKSANDIR KARATODORİ PAŞA’NIN SİSAM BEYLİĞİ (1885-1895). OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2024;(55):155-69. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56EG47CC