BİR CİNAYETİN ANATOMİSİ: SINDIRGI KAYMAKAMI CİNAYETİ VE KASABADA GÜÇ DENGELERİ

Yeni kaza olan Sındırgı’nın ilk kaymakamı Süleyman Efendi, 1885 yılı 15 Eylülünde kasabanın çarşısında tütün kaçakçısı İsmail oğlu Halil İbrahim tarafından tüfekle vurularak öldürüldü. Katil ile birlikte, kasabanın önde gelenlerinden 70 yaşındaki kaza müftüsü Bozcaoğlu Mehmet Said Efendi ve meclis idare üyesi, aynı zamanda kasabanın önde gelen esnafından Şatırzade Servet Efendiler de cinayete azmettirdikleri iddiası ile gözaltına alındılar. Balıkesir Cinayet Mahkemesi’ndeki duruşmalar Aralık ayının ilk günü başladı ve mahkeme süreci hızlı bir şekilde sonuçlanarak Ocak ayı başlarında mahkeme safahatı tamamlandı. Onlarca şahidin dinlendiği yargılama sonunda katil Halil İbrahim idama mahkum edilirken azmettirici olduğu ileri sürülen Mehmet Said ve Servet Efendi suçlamaları ispatlanamadığı için beraat ettiler. Bu cinayetin birkaç ayrı yönü vardı. İstanbul’dan uzakta, küçük bir kazada yaşanan bu cinayet merkez memurları ile yerel güçlerin çatışmasını açığa çıkardı. Olayın diğer bir yönü, Osmanlı güvenlik çatışmaları içinde önemli bir yer tutan tütün kaçakçılığı da böylesi bir cinayet ile kendisini göstermişti. Son olarak bu cinayetle Osmanlı geleneksel idare örgütlenmesinden modern kurumlara geçişin görüntüleri, sancıları ve çatışmaları da su yüzüne çıkmıştı.