Öz Bildirim Ölçeği’nin 18 ve Üzeri Genç Yaş Grubunda Türkçe Geçerlik ve Güvenirliği

Öz

Ruhsal bozuklukların taranması amacıyla DSÖ tarafından geliştirilen Öz Bildirim Ölçeği’nin 18 yaş ve üzeri genç grupta Türkçe geçerlik ve güvenirliğini test etmek amaçlanmıştır. Çalışma, Eylül-Ekim 2021 tarihinde, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğrenim görmekte olan 18-25 yaş arası öğrencilerde yapılan metodolojik tipte bir araştırmadır. SRQ-20, üç yabancı dil uzmanı tarafından çeviri-geri çeviri yöntemiyle Türkçe’ye çevrildi. Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi(AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve ayırt edici geçerlik test edildi. Ölçüt geçerliği için Genel Sağlık Anketi (GSA) kullanıldı. Güvenirliği değerlendirmek için Cronbach Alfa ve madde toplam korelasyon katsayısı hesaplandı. Test-tekrar test yöntemiyle ölçeğin kararlılığı değerlendirildi. Madde ayırt ediciliğini değerlendirmek için alt-üst %27’lik gruplara ait madde puanları karşılaştırıldı. Çalışma grubunu 164 kadın (%50,5) ve 161 erkek (%49,5) olmak üzere 325 kişi oluşturdu. Yaş ortalamaları 21,2±2,1 yıldı. SRQ-20’nin Türkçe versiyonun üç alt boyuttan oluştuğu görüldü. Faktör yükleri 0,408-0,779 arasında idi. Toplam açıklanan varyans %44,2 bulundu. Uyum iyiliği indekslerinden Ki-kare/SD=1,58, SRMR=0,08, RMSEA=0,042, CFI=0,971 ve NNFI=0,967 bulundu. Cronbach Alfa ölçeğin geneli için 0,875 bulundu. Madde toplam korelasyon katsayıları 0,323-0,613 arasında değişmekteydi. Alt-üst %27’lik grupların SRQ-20’den aldıkları puanlar arasında fark tespit edildi. SRQ-20 ve GSA arasında pozitif yönde kuvvetli bir korelasyon tespit edildi. Hekim tanılı ruhsal bir bozukluğu olduğunu bildiren öğrencilerin SRQ-20’den aldıkları puanlar diğerlerine göre daha yüksek bulundu. Test-tekrar test uygulaması sonucu iki uygulamadan elde edilen SRQ-20 puanları arasındaki Spearman korelasyon katsayısı 0,792 olarak bulundu. SRQ-20’nin ruhsal bozuklukların taranması amacıyla Türk toplumunda 18 ve üzeri genç yaş grubunda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna ulaşıldı.

Anahtar Kelimeler

• Ruhsal bozukluk
• ruh sağlığı
• SRQ-20
• Türkçe
• geçerlik ve güvenirlik

Turkish Validity and Reliability of the Self Reporting Questionnaire in the Young Age Group of 18 and Over

Öz

It was aimed to test the Turkish validity and reliability of the Self Reporting Questionnaire-20 (SRQ-20) developed by WHO in order to scan the mental disorders in the young group aged 18 years and over. The study is a methodological type research conducted on students between the ages of 18-25, who are studying at Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine, in September-October 2021. SRQ-20 was translated into Turkish by three foreign language experts using the translation-back translation method. Exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA), and discriminant validity were tested for construct validity. General Health Questionnaire (GHQ) was used for criterion validity. To assess reliability, Cronbach's Alpha and item-total correlation coefficient were calculated. The stability of the scale was evaluated with the test-retest method. The item scores of the lower and upper 27% groups were compared to evaluate item discrimination. The study group consisted of 325 people, including 164 women (50.5%) and 161 men (49.5%). The mean age was 21.2±2.1 years. It was seen that the Turkish version of SRQ-20 consisted of three sub-dimensions. The factor loads were between 0.408 and 0.779. The total explained variance was 44.2%. Chi-square/SD=1.58, SRMR=0.08, RMSEA=0.042, CFI=0.971 and NNFI=0.967 were found among the goodness-of-fit indices. It was found 0.875 for the overall Cronbach Alpha scale. Item-total correlation coefficients ranged from 0.323 to 0.613. There was a difference between the scores of the lower and upper 27% groups from the SRQ-20. A strong positive correlation was detected between SRQ-20 and GSA. It was found that students who reported that they had a physician-diagnosed mental disorder had higher scores on the SRQ-20 than the others. As a result of test-retest application, the Spearman correlation coefficient between the SRQ-20 scores obtained from the two applications was found to be 0.792. It was concluded that the SRQ-20 is a valid and reliable scale that can be used in the young age group of 18 and over in the Turkish population in order to scan the mental disorders.

Anahtar Kelimeler

• Mental disorder
• mental health
• SRQ-20
• Turkish
• validity and reliability

Kaynakça

1. 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Mental Health: CDC; 2021 [updated 28.06.2021; cited 2022 27.01.2022]. Available from: https://www.cdc.gov/mentalhealth/learn/index.htm.
2. 2. Malas EM. Ruhsal bozukluklara karşı stigma-derleme. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2019;8:1170-88.
3. 3. Giang KB, Allebeck P, Kullgren G, et al. The Vietnamese version of the Self Reporting Questionnaire 20 (SRQ-20) in detecting mental disorders in rural Vietnam: a validation study. Int J Soc Psychiatry 2006;52:175-84.
4. 4. GBD 2019 Mental Disorders Collaborators. Global, regional, and national burden of 12 mental disorders in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet. 2022;9:137-50.
5. 5. Patel V, Flisher AJ, Hetrick S, et al. Mental health of young people: a global public-health challenge. Lancet. 2007;369:1302-13.
6. 6. Goldberg DP. Manual of the General Health Questionnaire. Windsor: NFER Publishing 1978.
7. 7. Williams Jr JW, Pignone M, Ramirez G, et al. Identifying depression in primary care: a literature synthesis of case-finding instruments. Gen Hosp Psychiatry. 2002;24:225-37.
8. 8. Sartorius N, Janca. Psychiatric assessment instruments developed by the World Health Organization. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 1996;31:55-69.

9. 9. Kortmann F, Ten Horn S. Comprehension and motivation in responses to a psychiatric screening instrument validity of the SRQ in Ethiopia. Br J Psychiatry. 1988;153:95-101.
10. 10. Mari JDJ, Williams P. A comparison of the validity of two psychiatric screening questionnaires (GHQ-12 and SRQ-20) in Brazil, using Relative Operating Characteristic (ROC) analysis. Psychol Med. 1985;15:651-9.
11. 11. El-Rufaie OE, Absood GH. Validity study of the Self-Reporting Questionnaire (SRQ-20) in primary health care in the United Arab Emirates. Int J Methods Psychiatr Res. 1994;4:45–53.
12. 12. Rodrigues RV, Oliveira AC, Andrade CHS, et al. Screening for common mental disorders using the SRQ-20 in medical students from Porto Velho-RO, Brazil. J adv med pharm sci 2021;23:33-45.
13. 13. Carpinello SE, Knight EL, Markowitz FE, et al. The development of the Mental Health Confidence Scale: A measure of self-efficacy in individuals diagnosed with mental disorders. Psychiatr Rehabil J. 2000;23:236-43.
14. 14. Penayo U, Kullgren G, T. Caldera. Mental disorders among primary health care patients in Nicaragua. Acta Psychiatr Scand. 1990;82:82-5.
15. 15. Beusenberg M, Orley J. A user’s guide to the self-reporting questionnaire (SRQ). Division of Mental Health, World Health Organization, Geneva;1994.
16. 16. Kılıç C. Genel sağlık anketi: Güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Turk Psikiyatri Derg. 1996;7:3-9.
17. 17. Goldberg DP, Blackwell B. Psychiatric illness in general practice: a detailed study using a new method of case identification. BMJ. 1970;2:439-43.
18. 18. Kline P. An easy guide to factor analysis: e-book: Routledge; 2014.
19. 19. Alpar R. Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik Güvenirlik: Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle: Ankara: Detay Yayıncılık; 2020.
20. 20. Özdamar K. Ölçek ve Test Geliştirme Yapısal Eşitlik Modellemesi: Eskişehir: Nisan Kitabevi; 2017.
21. 21. Scholte WF, Verduin F, van Lammeren A, et. al. Psychometric properties and longitudinal validation of the self-reporting questionnaire (SRQ-20) in a Rwandan community setting: a validation study. BMC Med Res Methodol. 2011;11:1-10.
22. 22. Netsereab TB, Kifle MM, Tesfagiorgis RB, et al. Validation of the WHO self-reporting questionnaire-20 (SRQ-20) item in primary health care settings in Eritrea. Int J Ment Health Syst. 2018;12:1-9.
23. 23. Ventevogel P, De Vries G, Scholte WF, et al. Properties of the Hopkins Symptom Checklist-25 (HSCL-25) and the Self-Reporting Questionnaire (SRQ-20) as screening instruments used in primary care in Afghanistan. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2007;42:328-35.
24. 24. Chen S, Zhao G, Li L, et al. Psychometric properties of the Chinese version of the Self-Reporting Questionnaire 20 (SRQ-20) in community settings. Int J Soc Psychiatry. 2009;55:538-47.
25. 25. Erkorkmaz Ü, Etikan İ, Demir O, et al. Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Turkiye Klinikleri J Med Sc. 2013;33:210-23.
26. 26. Hasançebi B, Terzi Y, Küçük Z. Madde güçlük indeksi ve madde ayırt edicilik indeksine dayalı çeldirici analizi. Gümüşhane ünv sağlık bilim derg 2020;10:224-40.
27. 27. Ercan İ, Kan İ. Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2004;30:211-6.
28. 28. Can A. SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi: Ankara: Pegem Akademi; 2014.
29. 29. van der Westhuizen C, Wyatt G, Williams JK, et al. Validation of the Self Reporting Questionnaire 20-item (SRQ-20) for use in a low-and middle-income country emergency centre setting. Int J Ment Health Addict. 2016;14:37-48.
30. 30. Guttman L. A basis for analyzing test-retest reliability. Psychometrika. 1945;10:255-82.
31. 31. Heise DR. Separating reliability and stability in test-retest correlation. Am Sociol Rev. 1969:93-101.