Araştırma Makalesi

Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi

Cilt: 44 Sayı: 6 28 Kasım 2022
PDF İndir
EN TR

Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi

Öz

Bilişsel işlev bozukluğu şizofreninin temel bir özelliğidir. Bilişsel yürütücü işlevler dahil olmakla çeşitli alanlarda, farklı şiddetlerde kendini belli edebilir. Aynı zamanda nörobilişsel bozuklukların yaşam kalitesi üzerine de negatif etkileri mevcuttur. Çalışmamız şizofreni hastalarında nörobilişsel bozulmanın, hastalık süresi, yaşam kalitesi ve sosyodemografik özellikler ile ilişkisini araştırmayı amaçlamıştır. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’nda ayaktan ya da yatarak tedavi gören şizofrenik bozukluk tanısı almış 100 hasta bu çalışmanın örneklem grubunu oluşturmaktadır. Ayrıca genel toplumdan cinsiyet ve yaş olarak benzer 80 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubuna tarafımızca oluşturulan sosyodemografik veri formuna ek olarak Frontal Değerlendirme Bataryası (FDB), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısaltılmış Versiyonu (WHOQOL-BREF) ölçekleri hasta grubuna ise bu ölçeklere ek olarak Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) uygulanmıştır. Hastalığının ilk 5 yılında olanlar ile 5 yıldan fazla süredir hasta olanların FDB puan ortalaması arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,008). Hastaneye yatış sayısına göre yaşam kalitesi (p=0,001) ve FDB (p=0,02) ölçek puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Eğitim durumuna göre hasta grubunda yaşam kalitesi (p=0,001) ve FDB (p<0,001) ölçek puan ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Aile öyküsü olanlar ile olmayanların yaşam kalitesi (p=0,01) ve FDB (p=0,01) ölçek puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Çalışmamızın sonucuna göre hastalığın ilk beş yılında, eğitim düzeyi yüksek olanlarda, çalışanlarda nörobilişsel etkilenmeler daha az görülmüş olup, yaşam kalitesi daha yüksektir. Hastaneye yatış sayısı arttıkça bilişsel işlevlerde daha çok etkilenme görülmüştür. Hastalık süresi ve PANSS ölçek puanları yüksek olan hastalarda bilişsel işlevlerdeki bozulmanın daha fazla olduğu saptanmıştır. Hastalığın ilk yıllarında erken tanı, tedavi ve rehabilitasyon ile olguların eğitim hayatı ve istihdamlarında iyileşme sağlanarak daha kaliteli yaşam sürmeleri için sosyal destek çalışmaları yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Summakoğlu D, Ertuğrul B. Şizofreni ve tedavisi. Lectio Sci. 2018; 2:43-61.
  2. 2. Eack SM, Newhill CE. Psychiatric symptoms and quality of life in schizophrenia: A meta-analysis. Schizophr Bull . 2007 ;33(5):1225–37.
  3. 3. Lavretsky H. History of schizophrenia as a psychiatric disorder history of clinical diagnosis of schizophrenia, Clinical Handbook of Schizophrenia, 2008:10-13.
  4. 4. Türkoğlu S, Çetin FH, Tanır Y, et al. Working memory and neurodevelopmental disorders. Turkish J Child Adolesc Ment Heal. 2019; 26:52-62.
  5. 5. Bowie C, Harvey P. Cognitive deficits and functional outcome in schizophrenia. Neuropsychiatr Dis Treat. 2006; 2:531-536.
  6. 6. Savilla K, Kettler L, Galletly C. Relationships between cognitive deficits, symptoms and quality of life in schizophrenia. Aust N Z J Psychiatry. 2008 ;42(6):496–504.
  7. 7. Erberk-Özen N, Yüksel N, Boratav C, et al.Şizofreni, depresyon ve alkol baǧimliliǧinda frontal bölge işlevselliǧinin deǧerlendirilmesi. Klin Psikofarmakol Bul . 2005;15(3):93–103.
  8. 8. Bobes J, González MP, Bascarán M, et al. Quality of Life Assessment in Schizophrenia. In: Manage or Perish? Springer US,1999:239–48.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2022

Kabul Tarihi

20 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 44 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Hajıyeva, G., Çakmak, S., Tamam, L., Karaytuğ, M. O., Demirkol, M. E., Namlı, Z., & Aktaş, S. (2022). Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi, 44(6), 829-838. https://doi.org/10.20515/otd.1097490
AMA
1.Hajıyeva G, Çakmak S, Tamam L, vd. Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2022;44(6):829-838. doi:10.20515/otd.1097490
Chicago
Hajıyeva, Günay, Soner Çakmak, Lut Tamam, vd. 2022. “Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi 44 (6): 829-38. https://doi.org/10.20515/otd.1097490.
EndNote
Hajıyeva G, Çakmak S, Tamam L, Karaytuğ MO, Demirkol ME, Namlı Z, Aktaş S (01 Kasım 2022) Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi 44 6 829–838.
IEEE
[1]G. Hajıyeva vd., “Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 44, sy 6, ss. 829–838, Kas. 2022, doi: 10.20515/otd.1097490.
ISNAD
Hajıyeva, Günay - Çakmak, Soner - Tamam, Lut - Karaytuğ, Mahmut Onur - Demirkol, Mehmet Emin - Namlı, Zeynep - Aktaş, Said. “Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi 44/6 (01 Kasım 2022): 829-838. https://doi.org/10.20515/otd.1097490.
JAMA
1.Hajıyeva G, Çakmak S, Tamam L, Karaytuğ MO, Demirkol ME, Namlı Z, Aktaş S. Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2022;44:829–838.
MLA
Hajıyeva, Günay, vd. “Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 44, sy 6, Kasım 2022, ss. 829-38, doi:10.20515/otd.1097490.
Vancouver
1.Günay Hajıyeva, Soner Çakmak, Lut Tamam, Mahmut Onur Karaytuğ, Mehmet Emin Demirkol, Zeynep Namlı, Said Aktaş. Şizofreni Tanılı Hastalarda Nörobilişsel Bozulmanın Yaşam Kalitesiyle İlişkisi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Kasım 2022;44(6):829-38. doi:10.20515/otd.1097490

Cited By


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978