TR
EN
İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı
Bu makale için 12 Mayıs 2026 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/otd/article/1943793
Öz
Dünya nüfusunun yarıdan fazlası vektör kaynaklı hastalık riski altındadır. Vektörle bulaşan hastalıklar yüksek ölüm oranı ve yüksek düzeyde engelliliğe neden olmaları nedeniyle halk sağlığını tehdit eden ve ayrıntılı irdelemeyi gerektiren sorunlardır. Küresel sıcaklığın 2100 yılına gelindiğinde ortalama 1 ila 3,5 C⸰ artacağı; ilişkili olarak vektör kaynaklı hastalıkların da daha geniş bir coğrafyada yayılacağı ve prevalansının artacağı öngörülmektedir. Ekolojik değişim Kırım Kongo Kanamalı Ateşinin (KKKA) örüntüsünü etkilemekte ve böylece bulaşma riskini değiştirebilmektedir. İnsandan insana bulaşma potansiyeli düşük olduğu için sadece küçük salgınlar oluşturabilir ancak yüksek ölüm oranları nedeniyle halk sağlığı yönünden üstünde durulması gereken bir hastalıktır. Önleme çalışmalarında ribavirinin yararı kanıtlanmıştır. Tedavide ribavirin etkililiği ise tartışmalıdır. Ayrıca sağlık hizmeti sunumu uygulamaları sürecinde hastalığın bulaş riski yüksektir ve yüksek viral yük nedeniyle büyük olasılıkla ölümle sonuçlanır. Dünya genelinde insan ve hayvan sağlığı ile ilgilenen kuruluşların bu hastalığa karşı koruma ve tedavi yöntemleri geliştirmesi bir halk sağlığı gereksinimidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Selman M, King TE, Pardo A. American Thoracic Society; European Respiratory Society; American College of Chest Physicians. Idiopathic pulmonary fibrosis: prevailing and evolving hypotheses about its pathogenesis and implications for therapy. Ann. Intern. Med. 2001; 134:136–151
- 2. Katzen J, Beers MF. Contributions of alveolar epithelial cell quality control to pulmonary fibrosis. J. Clin. Investig. 2020; 130:5088–5099.
- 3. Kirkwood TB. Understanding the odd science of aging. Cell. 2005; 120: 437–447.
- 4. Kapetanaki MG, Mora AL, Rojas M. Influence of age on wound healing and fibrosis. J. Pathol. 2013; 229: 310–322.
- 5. Wynn TA. Integrating mechanisms of pulmonary fibrosis. J. Exp. Med. 2011; 208: 1339–1350.
- 6. Barkauskas CE, Noble PW. Cellular mechanisms of tissue fibrosis. 7. New insights into the cellular mechanisms of pulmonary fibrosis. Am. J. Physiol. Cell Physiol. 2014; 306: C987–C996.
- 7. Wynn TA, Ramalingam TR. Mechanisms of fibrosis: Therapeutic translation for fibrotic disease. Nat. Med. 2012; 18: 1028–1040.
- 8. Hecker L, Logsdon NJ, Kurundkar D, Kurundkar A, Bernard K, Hock T, Meldrum E, Sanders YY, Thannickal VJ. Reversal of persistent fibrosis in aging by targeting Nox4-Nrf2 redox imbalance. Sci. Transl. Med. 2014; 6: 231ra47.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
18 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
6 Temmuz 2023
Kabul Tarihi
18 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 46 Sayı: 2
APA
Dökmedemir, F., & Piyal, B. (2024). İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı. Osmangazi Tıp Dergisi, 46(2), 317-328. https://doi.org/10.20515/otd.1301764
AMA
1.Dökmedemir F, Piyal B. İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı. Osmangazi Tıp Dergisi. 2024;46(2):317-328. doi:10.20515/otd.1301764
Chicago
Dökmedemir, Fatih, ve Birgül Piyal. 2024. “İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı”. Osmangazi Tıp Dergisi 46 (2): 317-28. https://doi.org/10.20515/otd.1301764.
EndNote
Dökmedemir F, Piyal B (01 Mart 2024) İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı. Osmangazi Tıp Dergisi 46 2 317–328.
IEEE
[1]F. Dökmedemir ve B. Piyal, “İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 46, sy 2, ss. 317–328, Mar. 2024, doi: 10.20515/otd.1301764.
ISNAD
Dökmedemir, Fatih - Piyal, Birgül. “İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı”. Osmangazi Tıp Dergisi 46/2 (01 Mart 2024): 317-328. https://doi.org/10.20515/otd.1301764.
JAMA
1.Dökmedemir F, Piyal B. İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı. Osmangazi Tıp Dergisi. 2024;46:317–328.
MLA
Dökmedemir, Fatih, ve Birgül Piyal. “İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 46, sy 2, Mart 2024, ss. 317-28, doi:10.20515/otd.1301764.
Vancouver
1.Fatih Dökmedemir, Birgül Piyal. İklim Değişikliğinin Vektörel Hastalıklara Etkisi ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Mart 2024;46(2):317-28. doi:10.20515/otd.1301764