Sistematik derleme özetleri, okuyucuların, hakemlerin, editörlerin ve araştırmacıların sınırlı zamanını göz önünde bulundurarak açık, anlaşılır ve standartlaştırılmış olmalıdır. 2013 yılında, sistematik derleme özetleri için özel olarak geliştirilmiş, “Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA)” kontrol listesinin değiştirilmiş bir versiyonu yayımlandı. Bu çalışmanın amacı, halk sağlığı, çevre ve iş sağlığı dergilerindeki sistematik derleme özetlerini PRISMA özet kontrol listesini kullanarak değerlendirmektir. Çalışmada PubMed’de 2017–2021 yılları arasında en yüksek SCImago sıralamasına sahip yedi dergiye odaklanıp sistematik olmayan derlemeler ve PubMed’de dizinlenmemiş yayınlar hariç tutularak toplam 96 özet analiz edilmiştir. Analiz, 12 PRISMA kontrol listesi öğesini, atıf durumunu, yayın yılını, yazarın kurumunun ait olduğu ülkeyi, yazar sayısını ve kelime sayısını kapsamaktadır. Özetlerin yarısından fazlasının 300 kelimeyi aştığı belirlenmiştir. Medyan yazar sayısı yedi olup yazarların bağlı olduğu kurumların çoğunlukla Birleşik Krallık ve ABD’de bulunduğu görülmüştür. PRISMA’ya yapılan atıflar, 2017–2019 yılları arasında %10–15 seviyesindeyken, 2020’de %65’e yükselmiştir. Başlık, amaçlar, uygunluk kriterleri, bilgi kaynakları, bulgu sentezi (yöntemler ve bulgular bölümlerinde) ve yorumlama gibi kontrol listesindeki bazı öğeler, özetlerin yarısından fazlasında uygun şekilde raporlanmıştır. Kontrol listesindeki 12 öğenin her biri 12 puan üzerinden değerlendirildiğinde, ortalama puanların 6,53 ile 7,50 arasında değiştiği görülmüştür. Kelime sayısı ile PRISMA özet puanı arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon (r=0,494, p<0,001), etki faktörü ile PRISMA özet puanı arasında ise zayıf bir pozitif korelasyon (r=0,259, p=0,012) tespit edilmiştir. Halk Sağlığı, Çevre ve İş Sağlığı alanındaki yüksek etkili dergilerde PRISMA 2020 Özet Kontrol Listesi’ne uyumun yeterince yüksek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Özetler Kontrol listesi İş sağlığı PRISMA Halk sağlığı Sistematik inceleme
Mevcut çalışmada insan ile ilgili herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Veriler, açık erişimli bir veri tabanı olan PubMed’den elde edildiği için ek bir izin gerekmemektedir. Çalışma, etik kurul onayına tabi değildir.
Yazarlar, bu çalışmanın herhangi bir finansal destek almadığını beyan etmişlerdir.
Bu çalışma 13-18 Aralık 2021 tarihlerinde Türkiye’de çevrim içi olarak düzenlenen 5. Uluslararası 23. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi’nde özet sözlü bildiri olarak sunulmuştur. Yazarlar, yalnızca dil düzenlemesi amacıyla Microsoft tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli bir araç olan Microsoft Copilot’un kullanımını kabul etmektedir. Kavramsal, analitik veya metodolojik herhangi bir katkı sağlanmamıştır.
Systematic review abstracts must be clear, understandable, and standardized to accommodate the limited time of readers, reviewers, editors, and researchers. In 2013, a modified version of the “Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA)” checklist, specifically developed for systematic review abstracts, was released. The aim of this study was to evaluate systematic review abstracts published in journals focused on public health, environmental health, and occupational health, utilizing the PRISMA abstract checklist. It focused on the top seven SCImago-ranked journals (2017–2021) in PubMed, analyzing 96 abstracts while excluding non-systematic reviews and non-PubMed-indexed publications. The analysis covered 12 PRISMA checklist items, citation status, publication year, author affiliation, number of authors, and word count. Over half of the abstracts exceeded 300 words. The median number of authors was seven, with corresponding institutions mostly in the UK and USA. PRISMA citations in abstracts rose from 10–15% (2017–2019) to 65% in 2020. Several checklist items—including title, aims, eligibility criteria, information sources, result synthesis (in methods and results), and interpretation—were appropriately reported in over half of the abstracts. When each of the 12 items of the checklist was scored out of 12 points, the mean scores ranged between 6.53 and 7.50. A moderate positive correlation was found between word count and PRISMA abstract score (r=0.494, p<0.001), whereas impact factor showed a weaker positive correlation (r=0.259, p=0.012). The compliance with the PRISMA 2020 Abstracts Checklist is not sufficiently high in high-impact Public Health, Environmental and Occupational Health journals.
Abstracts Checklist Occupational health PRISMA Public health Systematic review
The current study has no study with human. Since the data were obtained from PubMed, an open-access database, no additional permission was required. The study is not subject to ethics committee approval.
The authors declared that this study has received no financial support.
This study was presented as a summary oral presentation at the 5th International 23rd National Public Health Congress, which was held online in Türkiye from December 13 to 18, 2021. The authors acknowledge the use of Microsoft Copilot, an AI-powered tool developed by Microsoft, solely for language editing. No conceptual, analytical, or methodological assistance was provided.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Koruyucu Sağlık Hizmetleri |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 11 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.20515/otd.1737961 |
| IZ | https://izlik.org/JA65GY76BF |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 48 Sayı: 2 |