Besin Protein İlişkili Alerjik Proktokolit Olgularında Cilt Tutulumu

Öz

Besin protein ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP) tanılı çocuk hastalarda cilt döküntüsünün dağılımı, morfolojisi ve döküntü ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçladık. Bu kesitsel retrospektif çalışmada, Temmuz 2023 – Temmuz 2025 tarihleri arasında Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Polikliniği’ne başvuran ve BPİAP tanısı alan 0-18 yaş arası olgular değerlendirmeye alındı. Başlangıç değerlendirmesinde 26 hastada (%37,7) cilt bulgusu mevcutken, izlem sırasında 43 hastada (%62,3) yeni cilt bulgusu gelişti. Döküntü morfolojisine bakıldığında 20 hastada (%29,0) atopik dermatit (AD) görüldü. Atopik dermatit dışı döküntüsü olan 49 hastanın (%71) izleminde, 20 hastada (%83,3) nonspesifik raş ortaya çıktı (p=0,007). Literatürde BPİAP olgularında döküntüye yönelik vaka serileri sınırlı olup, çalışmamız bu alandaki ilk sistematik verilerden birini sunmaktadır. Elde ettiğimiz bulgular, BPİAP’nin yalnızca gastrointestinal değil, dermatolojik bulgularla da seyredebileceğini göstererek hastalığın daha geniş bir klinik spektrumda değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• PROKTOKOLİT
• İNEK SÜTÜ ALERJİSİ
• DÖKÜNTÜ
• EGZAMA

Skin Involvement in Cases of Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis

Öz

Besin protein ilişkili alerjik proktokolit (BPİAP) tanılı çocuk hastalarda cilt döküntüsünün dağılımı, morfolojisi ve döküntü ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçladık. Bu kesitsel retrospektif çalışmada, Temmuz 2023 – Temmuz 2025 tarihleri arasında Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Polikliniği’ne başvuran ve BPİAP tanısı alan 0-18 yaş arası olgular değerlendirmeye alındı. Başlangıç değerlendirmesinde 26 hastada (%37,7) cilt bulgusu mevcutken, izlem sırasında 43 hastada (%62,3) yeni cilt bulgusu gelişti. Döküntü morfolojisine bakıldığında 20 hastada (%29,0) atopik dermatit (AD) görüldü. Atopik dermatit dışı döküntüsü olan 49 hastanın (%71) izleminde, 20 hastada (%83,3) nonspesifik raş ortaya çıktı (p=0,007). Literatürde BPİAP olgularında döküntüye yönelik vaka serileri sınırlı olup, çalışmamız bu alandaki ilk sistematik verilerden birini sunmaktadır. Elde ettiğimiz bulgular, BPİAP’nin yalnızca gastrointestinal değil, dermatolojik bulgularla da seyredebileceğini göstererek hastalığın daha geniş bir klinik spektrumda değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• PROCTOCOLITIS
• MILK ALLERGY
• RASH
• ECZEMA

Kaynakça

1. 1. Barni S, Benedetta Pessina, Fioretti L, Luca Scarallo, Siena AD, Matteo Bramuzzo, et al. Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis: Real-World Experience from an Italian Cohort. Nutrients. 2024 Dec 30;17(1):98–8.
2. 2. Barni S, Mori F, Giovannini M, Liotti L, Mastrorilli C, Pecoraro L, et al. Allergic Proctocolitis: Literature Review and Proposal of a Diagnostic–Therapeutic Algorithm. Life. 2023 Aug 29;13(9):1824–4.
3. 3. Uncuoğlu A, Aydoğan M, Şimşek IE, Çöğürlü MT, Uçak K, Acar HC. A Prospective Assessment of Clinical Characteristics and Responses to Dietary Elimination in Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis. The journal of allergy and clinical immunology In practice [Internet]. 2022 Jan;10(1):206-214.e1.
4. 4. Lucarelli S, Nardo GD, Lastrucci G, D’Alfonso Y, Marcheggiano A, Federici T, et al. Allergic proctocolitis refractory to maternal hypoallergenic diet in exclusively breast-fed infants: a clinical observation. BMC Gastroenterology. 2011 Jul 16;11(1).
5. 5. Nowak-Węgrzyn A, Katz Y, Mehr SS, Koletzko S. Non–IgE-mediated gastrointestinal food allergy. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2015 May;135(5):1114–24.
6. 6. Mennini M, Fiocchi AG, Cafarotti A, Montesano M, Mauro A, Villa MP, et al. Food protein-induced allergic proctocolitis in infants: Literature review and proposal of a management protocol. World Allergy Organization Journal. 2020 Oct;13(10):100471.
7. 7. Lozinsky AC, Meyer R, Anagnostou K, Dziubak R, Reeve K, Godwin H, et al. Cow’s Milk Protein Allergy from Diagnosis to Management: A Very Different Journey for General Practitioners and Parents. Children [Internet]. 2015 Jul 21;2(3):317–29.
8. 8. Mc D. Classification of Hypersensitivity Reactions [Internet]. Allergy and asthma proceedings. 2019. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31690397/

9. 9. Jutel M, Agache I, Zemelka-Wiacek M, Akdis M, Chivato T, Del Giacco S, et al. Nomenclature of Allergic Diseases and Hypersensitivity reactions: Adapted to Modern needs: an EAACI Position Paper. Allergy [Internet]. 2023 Oct 10;78(11).
10. 10. Kraft, Monica & Stukus, David. (2021). Increased IgE-Mediated Food Allergy with Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis. Pediatrics. 148. S35-S36. 10.1542/peds.2021-053843ZZ.
11. 11. Tran KL, Wisner EL, Jeha GM, Wall LA. Development of IgE-mediated food allergies in children with history of food protein-induced allergic proctocolitis: a series of five cases. Frontiers in Allergy. 2024 Mar 28;5.
12. 12. Zaki SA, Banur D. Anal skin tag - An unusual presenting feature of food protein-induced allergic proctocolitis in a neonate. Journal of neonatal-perinatal medicine [Internet]. 2021;14(3):441–4.
13. 13. Labrosse R, Graham F, Caubet JC. Non-IgE-Mediated Gastrointestinal Food Allergies in Children: An Update. Nutrients. 2020 Jul 14;12(7):2086.
14. 14. Buyuktiryaki B, Kulhas Celik I, Erdem SB, Capanoglu M, Civelek E, Guc BU, et al. Risk Factors Influencing Tolerance and Clinical Features of Food Protein-induced Allergic Proctocolitis. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition [Internet]. 2020 May;70(5):574–9.
15. 15. Vassilopoulou E, Feketea G, Konstantinou GN, Zekakos Xypolias D, Valianatou M, Petrodimopoulou M, et al. Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis: The Effect of Maternal Diet During Pregnancy and Breastfeeding in a Mediterranean Population. Frontiers in Nutrition. 2022 Mar 30;9.
16. 16. Cetinkaya PG, Ocak M, Sahiner UM, Sekerel BE, Soyer O. Food protein-induced allergic proctocolitis may have distinct phenotypes. Annals of allergy, asthma & immunology: official publication of the American College of Allergy, Asthma, & Immunology [Internet]. 2021 Jan;126(1):75–82.
17. 17. Moghtaderi M, Mostafavi S, Honar N, Najib K, Nabavizadeh SH. Sensitization to common food allergens in infants with food protein-induced allergic proctocolitis: a prospective study. Asia Pacific Allergy, 2025 Mar 17;15(3):171–175.
18. 18. Moon CJ, Kwon TH, Lee HS. Portal vein thrombosis and food protein-induced allergic proctocolitis in a premature newborn with hypereosinophilia: a case report. BMC Pediatrics. 2021 Jan 23;21(1).
19. 19. Enza D’Auria, Cavigioli F, Acunzo M, Azzurra P, Gallo AD, Piran C, et al. Food-Protein-Induced Proctocolitis in Pre-Term Newborns with Bloody Stools in a Neonatal Intensive Care Unit. Nutrients. 2024 Sep 9;16(17):3036–6.
20. 20. Hu Y, Liu S, Liu P, Mu Z, Zhang J. Clinical relevance of eosinophils, basophils, serum total IgE level, allergen‐specific IgE, and clinical features in atopic dermatitis. Journal of Clinical Laboratory Analysis. 2020 Feb 18;34(6).