Herediter Anjioödemi Tanıyor Muyuz? Diyarbakır’da Takip Edilen Hastalarımızda Tanı Alana Kadar Geçen Süre
Öz
Herediter anjioödem (HAÖ), C1 inhibitör eksikliği veya disfonksiyonuna bağlı, yineleyen anjioödem ataklarıyla seyreden nadir ancak potansiyel olarak ölümcül bir hastalıktır. Klinik bulgularının farklı tanıları taklit etmesi nedeniyle tanıda gecikme ve yanlış tanılar sık görülmektedir. Bu çalışmada, Diyarbakır’da izlenen HAÖ hastalarında tanı gecikmesi, tanı öncesi yanlış tanılar ve cerrahi girişimler değerlendirildi. Bu retrospektif çalışmada, 2016–2018 yılları arasında Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erişkin Alerji ve İmmünoloji Polikliniğinde takip edilen HAÖ tanılı hastaların dosyaları incelendi. Laboratuvar olarak doğrulanmış 15 Tip I C1-INH eksikliği olan hasta çalışmaya alındı. Yaş, cinsiyet, semptom başlangıç yaşı, tanı yaşı, tanı gecikmesi, tanı öncesi cerrahi öyküsü, yanlış tanılar ve ailede HAÖ’ye bağlı ölüm öyküsü kaydedildi. Hastaların 7’si kadın (%46,7) olup medyan yaş 29 yıl (18–72) idi. Semptom başlangıç yaşı ortalama 10,4±4,4 yıl, tanı yaşı 27,1±16,1 yıl ve tanıya kadar geçen süre 13 yıl (1–61) olarak bulundu. En sık başlangıç semptomu ekstremite ödemi (%60,0) idi. Hastaların 8’inde (%53,3) tanı öncesi yanlış tanı öyküsü vardı ve en sık yanlış tanı alerjik anjioödemdi (n=6, %40,0). İki hasta (%13,3) Ailesel Akdeniz Ateşi tanısıyla izlenmişti. Dört hastada (%26,7) tanı öncesi karın ağrısı nedeniyle batın cerrahisi öyküsü vardı. Ailede HAÖ’ye bağlı ölüm öyküsü 12 hastada (%80,0) mevcuttu. HAÖ’de semptomlar erken yaşta başlasa da tanı halen belirgin şekilde gecikebilmektedir. Yanlış tanılar ve gereksiz cerrahi girişimler önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Erken tanı, farkındalığın artırılması ve aile taraması, morbidite ve gereksiz girişimlerin azaltılmasında oldukça önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- 1. Busse PJ, Christiansen SC. Hereditary Angioedema. N Engl J Med. Mar 19 2020;382(12):1136-1148.
- 2. Germenis AE, Speletas M. Genetics of Hereditary Angioedema Revisited. Clin Rev Allergy Immunol. Oct 2016;51(2):170-82.
- 3. Lopez-Lera A, Garrido S, Roche O, Lopez-Trascasa M. SERPING1 mutations in 59 families with hereditary angioedema. Mol Immunol. Oct 2011;49(1-2):18-27.
- 4. Proper SP, Lavery WJ, Bernstein JA. Definition and classification of hereditary angioedema. Allergy Asthma Proc. Nov 1 2020;41(Suppl 1):S03-S07.
- 5. Maurer M, Magerl M, Betschel S, et al. The international WAO/EAACI guideline for the management of hereditary angioedema-The 2021 revision and update. Allergy. Jul 2022;77(7):1961-1990.
- 6. Zanichelli A, Magerl M, Longhurst H, Fabien V, Maurer M. Hereditary angioedema with C1 inhibitor deficiency: delay in diagnosis in Europe. Allergy Asthma Clin Immunol. Aug 12 2013;9(1):29.
- 7. Bork K, Staubach P, Eckardt AJ, Hardt J. Symptoms, course, and complications of abdominal attacks in hereditary angioedema due to C1 inhibitor deficiency. Am J Gastroenterol. Mar 2006;101(3):619-27.
- 8. Zanichelli A, Longhurst HJ, Maurer M, et al. Misdiagnosis trends in patients with hereditary angioedema from the real-world clinical setting. Ann Allergy Asthma Immunol. Oct 2016;117(4):394-398.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dermatoloji, Göğüs Hastalıkları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Kadriye Terzioğlu
0000-0002-0674-417X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
22 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2026
Kabul Tarihi
2 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 48 Sayı: 6