Derleme

Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau'nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon

Cilt: 48 Sayı: Öğrenci Özel Sayısı 2026 14 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau'nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon

Öz

Alzheimer Hastalığının (AH) paradigması, geleneksel amiloid kaskad hipotezinden "homeostatik çöküş" anlayışına kaymaktadır. Bu derleme, doğal immünite, metabolik homeostaz ve sinaptik plastisitenin düzenleyicileri olan Amiloid Beta (Aβ) ve Mikrotübül İlişkili Protein Tau'nun fizyolojik rollerinden patolojik sürece dahil olma mekanizmalarını incelemektedir. Patolojik koşullarda hiperfosforile Tau ile Aβ oligomerleri arasındaki sinerjik etkileşim, aktin-mikrotübül aksını destabilize eder; statik kofilin-aktin çubuklarının oluşumu ve aktin "treadmilling" döngüsünün durmasıyla sinaptik susma gerçekleşir. Bu yapısal çöküş, hasarlı sinapsları C1q ile işaretleyerek mikroglial budama mekanizmasını bozar ve inflamazom aktivasyonu yoluyla nöroenflamasyonu sürdürür. Sonuç: AH’nda etkili tedaviler için patogenezdeki rollerine rağmen ayrım gözetmeden bu proteinlerin temizlenmesi yaklaşımından vazgeçilmeli; aktin-mikrotübül iskeletinin dinamik akışkanlığını koruyan "homeostatik restorasyon" stratejileri önceliklendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Etik Beyan

Bu çalışma, daha önce yayımlanmış literatürün derlenmesine dayanan bir derleme makalesidir. Birincil veri toplama, insan katılımcı veya hayvan deneyi içermediğinden etik kurul onayı gerekmemiştir. Çalışmanın tüm aşamalarında araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Teşekkür

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Koordinasyon Birimi tarafından düzenlenen Öğrenci Sosyal Sorumluluk Projeleri etkinliğin için teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. 1. Imbimbo BP, Ippati S, Watling M. Should drug discovery scientists still embrace the amyloid hypothesis for Alzheimer's disease or should they be looking elsewhere? Expert Opin Drug Discov. 2020;15(11):1241-1251.
  2. 2. Kent SA, Spires-Jones TL, Bhatt DL. The physiological roles of tau and Aβ: implications for Alzheimer's disease pathology and therapeutics. Acta Neuropathol. 2020;140(4):417-447.
  3. 3. Baethge C, Goldbeck-Wood S, Mertens S. SANRA-a scale for the quality assessment of narrative review articles. Res Integr Peer Rev. 2019;4:5.
  4. 4. Barbier P, Zejneli O, Martinho M, Lasorsa A, Belle V, Smet-Nocca C, et al. Role of Tau as a Microtubule-Associated Protein: Structural and Functional Aspects. Front Aging Neurosci. 2019;11:204.
  5. 5. Violet M, Delattre L, Tardivel M, A'ali A, Chauderlier A, Caillierez R, et al. A major role for Tau in neuronal DNA and RNA protection in vivo under physiological and hyper-excitation conditions. Front Cell Neurosci. 2014;8:84.
  6. 6. Lei P, Ayton S, Finkelstein DI, Spoerri L, Ciccotosto GD, Wright DK, et al. Tau deficiency induces parkinsonism with dementia by impairing iron export. Nat Med. 2012;18(2):291-295.
  7. 7. Marciniak E, Leboucher A, Caron E, Ahmed T, Tailleux A, Dumont J, et al. Tau deletion promotes brain insulin resistance. J Exp Med. 2017;214(8):2257-2269.
  8. 8. Ludewig S, Korte M. Novel insights into the physiological function of the APP gene family and its proteolytic fragments in synaptic plasticity. Front Mol Neurosci. 2017;9:161.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

14 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2026

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 48 Sayı: Öğrenci Özel Sayısı 2026

Kaynak Göster

APA
Karakurt, H., Yunak, M., Sarı, F. A., & Kökce, A. (2026). Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon. Osmangazi Tıp Dergisi, 48(Öğrenci Özel Sayısı 2026), 9-17. https://doi.org/10.20515/otd.1963013
AMA
1.Karakurt H, Yunak M, Sarı FA, Kökce A. Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon. Osmangazi Tıp Dergisi. 2026;48(Öğrenci Özel Sayısı 2026):9-17. doi:10.20515/otd.1963013
Chicago
Karakurt, Hilal, Merve Yunak, Fahrettin Afşin Sarı, ve Aybars Kökce. 2026. “Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon”. Osmangazi Tıp Dergisi 48 (Öğrenci Özel Sayısı 2026): 9-17. https://doi.org/10.20515/otd.1963013.
EndNote
Karakurt H, Yunak M, Sarı FA, Kökce A (01 Ağustos 2026) Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon. Osmangazi Tıp Dergisi 48 Öğrenci Özel Sayısı 2026 9–17.
IEEE
[1]H. Karakurt, M. Yunak, F. A. Sarı, ve A. Kökce, “Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 48, sy Öğrenci Özel Sayısı 2026, ss. 9–17, Ağu. 2026, doi: 10.20515/otd.1963013.
ISNAD
Karakurt, Hilal - Yunak, Merve - Sarı, Fahrettin Afşin - Kökce, Aybars. “Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon”. Osmangazi Tıp Dergisi 48/Öğrenci Özel Sayısı 2026 (01 Ağustos 2026): 9-17. https://doi.org/10.20515/otd.1963013.
JAMA
1.Karakurt H, Yunak M, Sarı FA, Kökce A. Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon. Osmangazi Tıp Dergisi. 2026;48:9–17.
MLA
Karakurt, Hilal, vd. “Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 48, sy Öğrenci Özel Sayısı 2026, Ağustos 2026, ss. 9-17, doi:10.20515/otd.1963013.
Vancouver
1.Hilal Karakurt, Merve Yunak, Fahrettin Afşin Sarı, Aybars Kökce. Alzheimer Hastalığında Aβ ve Tau’nun İkili Doğası: Sinaptik Budama, Aktin Disfonksiyonu ve Homeostatik Restorasyon. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Ağustos 2026;48(Öğrenci Özel Sayısı 2026):9-17. doi:10.20515/otd.1963013


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978