Araştırma Makalesi

Eduard Pernkopf'un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi

Cilt: 48 Sayı: Öğrenci Özel Sayısı 2026 14 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Eduard Pernkopf'un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi

Öz

1937 yılında ilk baskısı yapılan ve zamanla dünya genelinde anatomi eğitiminin vazgeçilmez bir parçası haline gelen Eduard Pernkopf'un Atlası, 1980'li yıllardan itibaren derin bir etik tartışmanın odağına yerleşmiştir. Pernkopf'un Nazi kimliği, kullanılan kadavraların kökenine dair şüpheler ve çizimlerdeki ideolojik semboller, eserin bilimsel başarısının gölgesinde kalan karanlık geçmişi gün yüzüne çıkarmıştır. Bu noktada Pernkopf Atlası, bugün hâlâ tıp eğitiminde yaygın olarak kullanılan Sobotta atlası ile dikkat çekici bir sanatsal ve tarihsel benzerlik taşımaktadır. Her iki eserin görsel dilini şekillendiren Erich Lepier gibi ressamların ortak çalışmaları, bu iki atlası teknik ve estetik açıdan birbirine yaklaştırmış; ancak Lepier'in Pernkopf için yaptığı çizimlerde kullandığı Nazi sembolleri, savaş sonrası baskılarda ve Sobotta gibi diğer prestijli eserlerde gizlenerek veya temizlenerek sunulmuştur. Bu makale, Pernkopf Atlası etrafındaki etik tartışmaları kapsamlı bir şekilde değerlendirmekte, mevcut literatürdeki eksiklikleri belirlemekte ve özellikle görsel mirasın diğer anatomi atlaslarına sızan izlerini eleştirel bir perspektifle incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Hubbard CJ. Eduard Pernkopf's atlas of topographical and applied human anatomy: The continuing ethical controversy. The Anatomical Record. 2001;265(5):207-11.
  2. 2. Williams D. The History of Eduard Pernkopf's "Topographische Anatomie des Menschen." Journal of Biocommunication. 2021;45(1):2-12.
  3. 3. Czech H, Druml C, Müller M, Voegler M, Beilmann A, Fowler N. The Medical University of Vienna and the legacy of Pernkopf's anatomical atlas: Elsevier's donation of the original drawings to the Josephinum. Annals of Anatomy - Anatomischer Anzeiger. 2021;237:151693.
  4. 4. Atlas M. Ethics and access to teaching materials in the medical library: the case of the Pernkopf atlas. PubMed. 2001;89:51-8.
  5. 5. Israel HA. Nazi origins of an anatomy text: the Pernkopf atlas. JAMA. 1996;276(20):1633.
  6. 6. Angetter D. Anatomical Science at University of Vienna 1938-45. Journal of Biocommunication. 2021;45(1).
  7. 7. Aharinejad S, Carmichael SW. First hand accounts of events in the laboratory of Prof. Eduard Pernkopf. Clinical Anatomy. 2012;26:297-303.
  8. 8. Ernst E. A Leading Medical School Seriously Damaged: Vienna 1938. Annals of Internal Medicine. 1995;122(10):789-92.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıp Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

12 Haziran 2026

Kabul Tarihi

20 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 48 Sayı: Öğrenci Özel Sayısı 2026

Kaynak Göster

APA
Ay, H. (2026). Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi. Osmangazi Tıp Dergisi, 48(Öğrenci Özel Sayısı 2026), 18-27. https://doi.org/10.20515/otd.1969718
AMA
1.Ay H. Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2026;48(Öğrenci Özel Sayısı 2026):18-27. doi:10.20515/otd.1969718
Chicago
Ay, Hakan. 2026. “Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 48 (Öğrenci Özel Sayısı 2026): 18-27. https://doi.org/10.20515/otd.1969718.
EndNote
Ay H (01 Ağustos 2026) Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi. Osmangazi Tıp Dergisi 48 Öğrenci Özel Sayısı 2026 18–27.
IEEE
[1]H. Ay, “Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 48, sy Öğrenci Özel Sayısı 2026, ss. 18–27, Ağu. 2026, doi: 10.20515/otd.1969718.
ISNAD
Ay, Hakan. “Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 48/Öğrenci Özel Sayısı 2026 (01 Ağustos 2026): 18-27. https://doi.org/10.20515/otd.1969718.
JAMA
1.Ay H. Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2026;48:18–27.
MLA
Ay, Hakan. “Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 48, sy Öğrenci Özel Sayısı 2026, Ağustos 2026, ss. 18-27, doi:10.20515/otd.1969718.
Vancouver
1.Hakan Ay. Eduard Pernkopf’un Anatomi Atlası: Etik Tartışmalar, Tarihsel Sorunlar ve Görsel Mirasın Güncel Değerlendirmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Ağustos 2026;48(Öğrenci Özel Sayısı 2026):18-27. doi:10.20515/otd.1969718


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978