From Questionnaire to Petri Dish: Comparison of Self-Reported Hand Hygiene Behaviors and Mobile Phone Surface Contamination Among Medical Students

Öz

This study aimed to evaluate hand hygiene knowledge and self-reported practices among first- and second-year medical students prior to clinical training and to investigate the relationship between bacterial contamination of mobile phone surfaces and self-reported hand hygiene behaviors. This cross-sectional study included 99 volunteer first- and second-year medical students from Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine. Swab samples were collected from the surfaces of participants' mobile phones and cultured on 5% sheep blood agar. Isolated microorganisms were identified using matrix-assisted laser desorption/ionization time-of-flight mass spectrometry (MALDI-TOF MS). Hand hygiene knowledge and practices were assessed using a structured 15-item questionnaire developed by the investigators. Statistical analyses included Pearson's chi-square test, independent-samples t test, one-way analysis of variance (ANOVA), multivariable logistic regression, and multiple linear regression analyses. Bacterial growth was detected on the mobile phone surfaces of 51.5% of the participants. The most frequently isolated microorganisms were coagulase-negative staphylococci (34.3%) and Micrococcus luteus (20.2%). Bacterial contamination was significantly more common among second-year students than first-year students (OR=3.02, 95% CI: 1.27–7.18; p=0.012). Although female students had significantly higher hand hygiene questionnaire scores than male students, no significant association was observed between sex and bacterial contamination of mobile phone surfaces. Likewise, no significant relationship was found between hand hygiene questionnaire scores and either the presence or the density of bacterial contamination. Approximately half of the preclinical medical students demonstrated bacterial contamination on their mobile phone surfaces. The lack of an association between self-reported hand hygiene scores and microbiological contamination suggests that self-reported questionnaires alone may not adequately reflect actual hand hygiene practices.

Anahtar Kelimeler

• Hand hygiene
• mobile phone
• bacterial contamination
• medical students

Proje Numarası

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.

Anketten Petriye: Tıp Fakültesi Öğrencilerinde El Hijyeni Davranışlarının Cep Telefonu Yüzey Kontaminasyonu ile Karşılaştırılması

Öz

Çalışmamızda, klinik uygulamalara başlamadan önceki dönemde bulunan birinci ve ikinci sınıf tıp fakültesi öğrencilerinin el hijyeni bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi ve cep telefonu yüzeylerinden izole edilen bakteriyel kontaminasyon ile öz-bildirimli el hijyeni davranışları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışmaya Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci ve ikinci sınıflarında öğrenim gören 99 gönüllü öğrenci dahil edilmiştir. Katılımcıların cep telefonu yüzeylerinden alınan sürüntü örnekleri %5 koyun kanlı agar besiyerine ekilmiş ve üreyen mikroorganizmalar MALDI-TOF MS ile tanımlanmıştır. El hijyeni bilgi ve davranışları araştırmacılar tarafından hazırlanan 15 soruluk yapılandırılmış bir anket ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Pearson ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çok değişkenli lojistik regresyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Öğrencilerin %51,5'inin cep telefonu yüzeyinde bakteriyel üreme saptanmıştır. En sık izole edilen mikroorganizmalar koagülaz-negatif stafilokoklar (%34,3) ve Micrococcus luteus (%20,2)’dir. Telefon yüzeyinde bakteriyel üreme ikinci sınıf öğrencilerinde birinci sınıf öğrencilerine göre anlamlı olarak daha sık bulunmuştur (OR=3,02; %95 GA: 1,27–7,18; p=0,012). Kadın öğrencilerin el hijyeni anket puanları erkek öğrencilerden daha yüksek olmasına rağmen telefon yüzeyindeki bakteriyel kontaminasyon açısından cinsiyetler arasında anlamlı fark saptanmamıştır. El hijyeni anket puanları ile telefon yüzeyindeki bakteriyel kontaminasyon veya üreme yoğunluğu arasında anlamlı ilişki gösterilememiştir. Klinik pratik öncesi dönemdeki tıp fakültesi öğrencilerinin yaklaşık yarısının cep telefonu yüzeyinde bakteriyel kontaminasyon saptanmıştır. Öz-bildirime dayalı el hijyeni anket puanları ile mikrobiyolojik kontaminasyon arasında anlamlı ilişki bulunmaması, el hijyeni davranışlarının değerlendirilmesinde öz-bildirimli yöntemlerin tek başına yeterli olmayabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• El hijyeni
• cep telefonu
• bakteriyel kontaminasyon
• tıp öğrencileri

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır. Çalışma, anabilim dalının mevcut laboratuvar altyapısı ve olanakları kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Proje Numarası

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.

Kaynakça

1. 1. Carter KC, editor. The life and work of Ignaz Semmelweis. Tuscaloosa (AL): University of Alabama Press; 1983.
2. 2. World Health Organization. WHO guidelines on hand hygiene in health care. Geneva: WHO; 2009.
3. 3. Centers for Disease Control and Prevention. Clinical safety: hand hygiene for healthcare workers [Internet]. Atlanta (GA): CDC; 2024 [cited 2026 Jul 15]. Available from: https://www.cdc.gov/clean-hands/hcp/clinical-safety/index.html
4. 4. Boyce JM, Pittet D. Guideline for hand hygiene in health-care settings: recommendations of the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee and the HICPAC/SHEA/APIC/IDSA Hand Hygiene Task Force. MMWR Recomm Rep. 2002;51(RR-16):1-45.
5. 5. De Groote P, Blot K, Conoscenti E, Labeau S, Blot S. Mobile phones as a vector for healthcare-associated infection: a systematic review. Intensive Crit Care Nurs. 2022;72:103266.
6. 6. Zenbaba D, Sahiledengle B, Beressa G, et al. Bacterial contamination of healthcare workers' mobile phones in Africa: a systematic review and meta-analysis. Trop Med Health. 2023;51(1):55.
7. 7. Pittet D, Hugonnet S, Harbarth S, Mourouga P, Sauvan V, Touveneau S, et al. Effectiveness of a hospital-wide programme to improve compliance with hand hygiene. Lancet. 2000;356(9238):1307-1312.
8. 8. Whitby M, McLaws ML, Ross MW. Why healthcare workers don't wash their hands: a behavioral explanation. Infect Control Hosp Epidemiol. 2006;27(5):484-492.

9. 9. Zakai S, Mashat A, Abumohssin A, et al. Bacterial contamination of cell phones of medical students at King Abdulaziz University,
10. 10. Jeddah, Saudi Arabia. J Microsc Ultrastruct. 2016;4(3):143-146. Cicciarella Modica D, Maurici M, D’Alò GL, et al. Taking screenshots of the invisible: a study on bacterial contamination of mobile phones from university students of healthcare professions in Rome, Italy. Microorganisms. 2020;8(7):1075.
11. 11. Banawas S, Abdel-Hadi A, Alaidarous M, et al. Multidrug-resistant bacteria associated with cell phones of healthcare professionals in selected hospitals in Saudi Arabia. Can J Infect Dis Med Microbiol. 2018;2018:6598918.
12. 12. Maurici M, Pica F, D'Alò GL, et al. Bacterial contamination of healthcare students' mobile phones: impact of specific absorption rate (SAR), users' demographics and device characteristics on bacterial load. Life (Basel). 2023;13(6):1349.
13. 13. Mushabati NA, Samutela MT, Yamba K, et al. Bacterial contamination of mobile phones of healthcare workers at the University Teaching Hospital, Lusaka, Zambia. Infect Prev Pract. 2021;3(2):100126.
14. 14. Lubwama M, Kateete DP, Ayazika KT, et al. Microbiological contamination of mobile phones and mobile phone hygiene of final-year medical students in Uganda: a need for educational intervention. Adv Med Educ Pract. 2021;12:1247-1257.