Tıp Öğrencilerinde COVID-19 Sonrası Pulmoner Semptomların ve İnhaler İlaç Kullanım Sıklığının Değerlendirilmesi
Öz
Koronavirüs Hastalığı 2019 (Coronavirus Disease 2019; COVID-19) enfeksiyonunun ardından pulmoner ve diğer semptomlar görülebilmekte ve bazı bireylerde inhaler ilaç kullanımı söz konusu olabilmektedir. Bu çalışmada, öz-bildirime dayalı COVID-19 test pozitifliği öyküsü bulunan tıp öğrencilerinde COVID-19 sonrası pulmoner semptomların ve inhaler ilaç kullanım sıklığının değerlendirilmesi amaçlandı. Bu tanımlayıcı kesitsel çalışmaya, 2024–2025 eğitim-öğretim döneminde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören 381 öğrenci dâhil edildi. Katılımcılara demografik özellikler, öz-bildirime dayalı COVID-19 test pozitifliği öyküsü, COVID-19 sonrası semptomlar ve ilaç kullanımını sorgulayan yapılandırılmış bir anket uygulandı. Veriler SPSS 23.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21,5±2,1 yıl olup, %44,6'sı kadındı. Öz-bildirime dayalı COVID-19 test pozitifliği öyküsü 127 (%33,3) katılımcıda saptandı. En sık bildirilen COVID-19 sonrası semptom öksürük (%77,2) olup, bunu halsizlik (%71,7), tat/koku kaybı (%48,0), balgam (%47,2) ve nefes darlığı (%29,9) izledi. Semptom başlangıç zamanı verisi bulunan katılımcıların %56,5'inde semptomların ilk bir ay içinde başladığı bildirildi. Öz-bildirime dayalı COVID-19 test pozitifliği öyküsü bulunan katılımcıların %57,5’i COVID-19 sonrası bildirilen semptomlar nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurdu. COVID-19 test pozitifliği öyküsü bulunan katılımcıların %24,4'ü (%95 GA: %17,8–32,6) inhaler ilaç kullandığını bildirirken, inhaler kullananların %80,6'sında (%95 GA: %63,7–90,8) kullanım COVID-19 sonrasında başlamıştı. Genç erişkin tıp öğrencilerinde öz-bildirime dayalı COVID-19 test pozitifliği sonrasında COVID-19 sonrası semptomlar sık bildirilmiş; katılımcıların önemli bir bölümü sağlık kuruluşuna başvurmuş ve inhaler ilaç kullanmıştır. Bu bulgular, COVID-19 sonrası solunumsal semptomların klinik etkilerinin ve sağlık hizmeti gereksiniminin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. World Health Organization. Post COVID-19 condition (long COVID) [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2026 Aug 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/post-covid-19-condition-(long-covid)
- 2. T.C. Sağlık Bakanlığı. COVID-19 erişkin hasta yönetimi ve tedavisi rehberi [Internet]. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı; 2023 [erişim 24 Tem 2026]. Erişim adresi: https://covid19.saglik.gov.tr/
- 3. Franco JVA, Garegnani LI, Metzendorf MI, Veroniki AA, Rada G, Pérez-Bracchiglione J, et al. Post-COVID-19 conditions in adults: systematic review and meta-analysis of health outcomes in controlled studies. BMJ Med. 2024;3(1):e000723.
- 4. Davis HE, McCorkell L, Vogel JM, Topol EJ. Long COVID: major findings, mechanisms and recommendations. Nat Rev Microbiol. 2023;21:133-146.
- 5. Zeraatkar D, Ling M, Kirsh S, Jassal T, Shahab M, Movahed H, et al. Interventions for the management of long COVID (post-COVID condition): living systematic review. BMJ. 2024;387:e081318.
- 6. Rai DK, Sharma P, Karmakar S, Thakur S, Ameet H, Yadav R, et al. Approach to post-COVID-19 persistent cough: a narrative review. Lung India. 2023;40(2):149-154.
- 7. Xie PP, Zhang Y, Niu WK, Tu B, Yang N, Fang Y, et al. Clinical characteristics and effects of inhaled corticosteroid in patients with post-COVID-19 chronic cough during the Omicron variant outbreak. BMC Pulm Med. 2024;24:156.
- 8. Antoniou KM, Vasarmidi E, Russell AM, Andrejak C, Crestani B, Delcroix M, et al. European Respiratory Society statement on long COVID follow-up. Eur Respir J. 2022;60(2):2102174.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şenay Yılmaz
*
0000-0003-2684-7616
Türkiye
Hasan Efe Özdemir
0009-0009-6924-4306
Türkiye
Emre Eren
0009-0007-6700-4822
Türkiye
Ahmet Öner
0009-0003-7644-4206
Türkiye
Ceyda Yörük
0009-0001-5556-2815
Türkiye
Shukufa Mirzyeva
0009-0004-7995-1702
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
14 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
26 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
4 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 48 Sayı: Öğrenci Özel Sayısı 2026