Araştırma Makalesi

İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi

Cilt: 41 Sayı: 2 1 Nisan 2019
PDF İndir
EN TR

İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi

Öz

Özkıyım tüm dünyada çocuklarda ve erişkinlerde önemli toplum sağlığı problemleri arasında yer almaktadır. Ergenlik döneminde özkıyım düşüncesi ve girişimi -özellikle de tekrarlayan özkıyım girişimi- ile ilişkili risk faktörlerinin ve erken belirleyicilerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada ilaç zehirlenmesi tanısıyla çocuk yoğun bakım servisinde yatırılarak tetkik ve tedavi olan ergen özkıyım olgularının demografik ve özkıyım ile ilişkili faktörlerin ve özellikle tekrarlayan özkıyım girişimi olgularının ilişkili faktörlerinin belirlenmesi planlandı. Çalışmaya Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Ünitesi ve Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Ünitesine ilaç zehirlenmesi tanısıyla ardışık başvuran 12-17 yaş arasında ki 80 özkıyım (12 erkek, 68 kız) olgusu dahil edildi. Tüm olguların demografik özellikleri, özkıyım için alınan ilaç içeriği ve miktarı, daha önceden kronik organik ya da psikiyatrik hastalık varlığı, ilaç kullanımı ve daha önceden özkıyım girişimi not edildi. Çalışmaların istatistik analizi için SPSS for Windows (16.0, Chicago, IL) paket programı kullanıldı. p değerinin <0,05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmaya dahil edilen 80 olgunun medyan yaşı 16 yaş idi ve olguların %86,2’si halen okula devam etmekteydi. Hastaların aldığı ilaç sayıları değerlendirildiğinde, olguların %46,2’sinin 20’den fazla ilaç aldığı öğrenildi. Hastaların %47,5’inde birden fazla grup ilaç (2-6 farklı grup ilaç) alım öyküsü vardı. Hastaların almış olduğu ilaçların dağılımında %24,8’i analjezik/antipiretik ilaçlar, %20,3’ü antidepresan ilaçlar, %17,8’i kombine anti-gribal ilaçlar, %9,5’i antibiyotik ilaçlar aldığı öğrenildi. Hastaların özkıyım için aldıkları ilaçların %46,2’si kendisine ait, %22,5’i annesine ait, %10’u ise aynı evde yaşayan büyükanne-dedeye ait ilaçlar ile özkıyım girişiminde bulunduğu öğrenildi. Olguların %30,4’ünde daha önceden psikiyatrik bir tanı olup, ilaç kullanmakta idi. Olguların %26,2’sinde daha önceden özkıyım girişimi öyküsü mevcut idi (2-6 kez). Tekrarlayan özkıyım girişiminde bulunan olguların, ilk kez özkıyım girişiminde bulunanlara göre daha çok kendi ilaçları ile özkıyım girişiminde bulunduğu (p<0,05), daha çok psikiyatrik ilaç alımı öyküsünün olduğu (p<0,05), okula devam etmeyen olgularda daha sık olduğu saptandı (p<0,01). Çalışmamızda yeniden özkıyım girişimi olan olgularda cinsiyet farkı saptanmazken, tekrarlayan özkıyım girişiminde bulunan olguların kendi ilaçları ile özkıyım girişiminde bulunma oranlarının yüksek olduğu, psikiyatrik ilaç kullanım öyküsünün ve dolayısı ile psikiyatrik hastalık tanısı alma sıklığının daha fazla olduğu ve bu olgularda okul terk durumunun daha yüksek olduğunu saptadık. Bu çocukların evde daha çok kendilerine ait ilaçlar ile yeniden özkıyım girişiminde bulunmaları, ailelere bu aşamada büyük görev düştüğünün altını çizmektedir ve başta ilaç güvenliği olmak üzere ailenin ihmali de önemli bir rol oynamaktadır. Bu çocukların kullanmış olduğu ilaçların ve diğer ilaçların ev içinde saklanması ve güvenliğinin sağlanması ebeveynlerce sağlanmalıdır ve özkıyım ile ilişkili ilaçlara erişim konusunda da düzenlemelere gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKLAR1- Shain BN; American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence. Suicide and suicide attempts in adolescents. Pediatrics. 2007; 120(3): 669-676.2- Eaton DK, Kann L, Kinchen S, Shanklin S, Flint KH, Hawkins J, Harris WA, Lowry R, McManus T, Chyen D, Whitle L, Lim C, Wechsler H; Center for Disease Control and Prevention (CDC). MMWR Surveill Summ 2012; 61(4): 1-162.3- Wilcox HC, Kharrazi H, Wilson RF, Musci RJ, Susukida R, Gharghabi F, Zhang A, Wissow L, Robinson KA. Data linkage strategies to advance youth suicide prevention: a systematic review for a National Institutes of Health Pathways to Prevnetion Workshop. Ann Intern Med 2016; 165(11): 779-785.4- www.tuik.gov.tr5- Shain B, Commitee on Adolescence. Suicide and suicide attempts in adolescents. Pediatrics 2016; 138(1): pii: e20161420.6- Rudd MD, Berman AL, Joiner TE Jr, Nock MK, Silverman MM, Mandrusiak M, Van Orden K, Witte T. Warning signs for suicide: theory, research, and clinical applications. Suicide Life Threat Behav 2006; 36(3): 255-262.7- Rosewater KM, Burr BH. Epidemiology, risk factors, intervention and prevention of adolescent suicide. Curr Opin Pediatr 1998; 10(4): 338-343.8- LeFevre ML; U.S. Preventive Services Task Force. Screening for suicide risk in adolescents, adults, and older adults in primary care: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement. Ann Intern Med. 2014; 160(10): 719-26. 9- https://cokmed.org/_ekurs/uploads/1_koruma_merkezi.pdf10- Saka NE. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nca Karara Bağlanmış Çocuk Ölümlerinin ‘Çocuk İstismarı ve İhmali’ Açısından İncelenmesi. Uzmanlık Tezi. T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp kurumu Başkanlığı, İstanbul, Ocak-2004.11- Perou R, Bitsko RH, Blumberg SJ, Pastor P, Ghandour RM, Gfroerer JC, Hedden SL, Crosby AE, Visser SN, Schieve LA, Parks SE, Hall JE, Brody D, Simile CM, Thompson WW, Baio J, Avenevoli S, Kogan MD, Huang LN; Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Mental health surveillance among children--United States, 2005-2011. MMWR Suppl. 2013; 62(2): 1-35.12- Grunbaum JA, Kann L, Kinchen S, Ross J, Hawkins J, Lowry R, Harris WA, McManus T, Chyen D, Collins J. Youth risk behavior surveillance--United States, 2003. MMWR Surveill Summ. 2004; 53(2):1-96. 13- Yalaki Z, Taşar MA, Yalçın N, Dallar Y. Çocukluk ve gençlik dönemindeki özkıyım girişimlerinin değerlendirilmesi. Ege Tıp Dergisi 2011; 50(2): 125-128.14- Sahin S, Carman KB, Dinleyici EC. Acute poisoning in children; data of a pediatric emergency unit. Iran J Pediatr. 2011; 21(4): 479-484. 15- American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. Practice parameter for the assessment and treatment of children and adolescents with suicidal behavior. American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2001; 40(7 Suppl): 24S-51S.16- Nock MK, Green JG, Hwang I, McLaughlin KA, Sampson NA, Zaslavsky AM, Kessler RC. Prevalence, correlates, and treatment of lifetime suicidal behavior among adolescents: results from the National Comorbidity Survey Replication Adolescent Supplement. JAMA Psychiatry. 2013; 70(3): 300-310. 17- Brent DA, Baugher M, Bridge J, Chen T, Chiappetta L. Age- and sex-related risk factors for adolescent suicide. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 1999; 38(12): 1497-1505.18- Kelleher I, Lynch F, Harley M, Molloy C, Roddy S, Fitzpatrick C, Cannon M. Psychotic symptoms in adolescence index risk for suicidal behavior: findings from 2 population-based case-control clinical interview studies. Arch Gen Psychiatry. 2012; 69(12): 1277-1283.19- Czyz EK, Berona J, King CA. Rehospitalization of Suicidal Adolescents in Relation to Course of Suicidal Ideation and Future Suicide Attempts. Psychiatr Serv. 2016; 67(3): 332-338.20- Brent DA, Koplewicz HS, Steingard R. New approaches to the assessment and treatment of suicidal adolescents. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2015 ; 25(2):99.21- Finkelstein Y, Macdonald EM, Hollands S, Hutson JR, Sivilotti ML, Mamdani MM, Koren G, Juurlink DN; Canadian Drug Safety and Effectiveness Research Network (CDSERN). Long-term outcomes following self-poisoning in adolescents: a population-based cohort study. Lancet Psychiatry. 2015; 2(6): 532-539.22- Karaman L, Derinöz O, Bildik F, Keleş A, Demircan A. Can sıkıcı üçleme: intihar, ergenlik dönemi, ilaçlar. Kriz Dergisi 2010; 18(2): 19-25.23- Dinleyici M, Sahin-Dagli F. Duygusal ihmal, istismar ve çocuk hekimin rolü. Osmangazi Tıp Dergisi 2016; 38(2): 18-27.24- Polat S, Tasar A, Ozkan S, Yeltekin S, Cuhaci Cakir B, Akbaba S, Sahin F, Camurdan AD, Beyazova U. Perceptions and attitudes of mothers about child neglect in Turkey. Infants&Young Children. 2010; 23(2):1-10.25- Tenney-Soeiro R, Wilson C. An update on child abuse and neglect. Curr Opin Pediatr. 2004; 16: 233-237.26- Flaherty EG, Stirling J, The Committee On Child Abuse And Neglect. American Academy of Pediatrics. Clinical report-The pediatrician’s rolein child maltreatment prevention. Pediatrics. 2010; 126(4): 833-841.27- Dubowitz H. Tackling child neglect: A role for pediatricians. Pediatr Clin N Am. 2009; 56:363-378.28- Ferrara P, Ianniello F, Cutrona C, Quintarelli F, Vena F, Del Vogo V, Caporale O, Malamisura M, De Angelis MC, Gatto A, Chiaretti A, Riccardi R. A focus on recent cases of suicides among Italian children and adolescents and a review of literatüre. Ital J Pediatr 2014: 40: 69.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2018

Kabul Tarihi

31 Ağustos 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Dinleyici, M., Kıral, E., Yazar, A. S., & Şahin, S. (2019). İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi, 41(2), 166-172. https://doi.org/10.20515/otd.452151
AMA
1.Dinleyici M, Kıral E, Yazar AS, Şahin S. İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2019;41(2):166-172. doi:10.20515/otd.452151
Chicago
Dinleyici, Meltem, Eylem Kıral, Ahmet Sami Yazar, ve Sabiha Şahin. 2019. “İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 41 (2): 166-72. https://doi.org/10.20515/otd.452151.
EndNote
Dinleyici M, Kıral E, Yazar AS, Şahin S (01 Nisan 2019) İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi 41 2 166–172.
IEEE
[1]M. Dinleyici, E. Kıral, A. S. Yazar, ve S. Şahin, “İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 41, sy 2, ss. 166–172, Nis. 2019, doi: 10.20515/otd.452151.
ISNAD
Dinleyici, Meltem - Kıral, Eylem - Yazar, Ahmet Sami - Şahin, Sabiha. “İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi 41/2 (01 Nisan 2019): 166-172. https://doi.org/10.20515/otd.452151.
JAMA
1.Dinleyici M, Kıral E, Yazar AS, Şahin S. İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 2019;41:166–172.
MLA
Dinleyici, Meltem, vd. “İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 41, sy 2, Nisan 2019, ss. 166-72, doi:10.20515/otd.452151.
Vancouver
1.Meltem Dinleyici, Eylem Kıral, Ahmet Sami Yazar, Sabiha Şahin. İlaç İntoksikasyonu ile Başvuran Ergenlerde Özkıyım İlişkili Risk Faktörlerin Değerlendirilmesi. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Nisan 2019;41(2):166-72. doi:10.20515/otd.452151

Cited By


13299        13308       13306       13305    13307  1330126978